تورم و گرانی از اصلی‌ترین عواملی هستند که گاهی افراد را حتی وقتی در بدترین وضعیت سلامت جسمی قرار دارند، از مراجعه به پزشک منع می‌کنند و بسیاری از بیماران در نهایت با وخامت وضعیت جسمی خود به خوددرمانی و استفاده از دارو بدون تجویز پزشک روی می‌آورند؛ حالا در نظر بگیرید به یکباره ویزیت یک پزشک عمومی چند صد هزار تومان گران شود و نرخ ویزیت به ۱ میلیون تومان برسد. کمتر کسی از عهده پرداخت چنین مبلغی برمی‌آید و در نتیجه دسترسی عموم مردم به خدمات درمانی محدودتر از قبل می‌شود.

عدالت در سلامت مهمترین اصل در ارائه خدمات مراقبتی و درمانی است و این وظیفه حاکمیت است که در برقراری این عدالت مسئولیت خود را انجام دهد و با رفع نابرابری‌ها، نگرانی مردم در برخورداری از این خدمات را برطرف کند.

محمد رئیس‌زاده، رئیس کل سازمان نظام پزشکی عصر پنجشنبه گذشته در خبری حداقل قیمت تمام‌ شده ویزیت پزشک عمومی در سال ۱۴۰۵ را حدود یک میلیون تومان اعلام کرد. این در حالی است که در سال جاری این تعرفه ویزیت پزشک عمومی با سابقه کمتر از ۱۵ سال ۲۳۸  هزار تومان بوده و هزینه ویزیت توسط پزشکان عمومی با سابقه بالای ۱۵ سال حدود ۲۷۰ هزار تومان تعیین شده بود.

تعیین مبلغ یک میلیون تومان برای ویزیت پزشک عمومی، مبلغی است که پرداخت آن با وضعیت اقتصادی حاکم بر جامعه، برای اغلب مردم غیرممکن خواهد بود.

ایرج خسرونیا رئیس هیئت مدیره جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران، در خصوص جزئیات هزینه یک میلیون تومانی برای ویزیت بیمار توسط پزشک عمومی به خبرآنلاین می‌گوید: در هیچ کدام از کشورهای پیشرفته دنیا، وضعیت مالی مستقیمی بین پزشک و بیمار وجود ندارد؛ مریض راحت به پزشک مراجعه می‌کند و صورتحسابش به سازمان بیمه‌گر می‌رود و بیمه‌ها پرداخت می‌کنند؛ متاسفانه سازمان‌های بیمه‌گر ما سرتاسر سال از کارمند، کارگر و … سر هر ماه پول را کم می‌کنند اما موقعی که می‌خواهند پولی به داروخانه‌، آزمایشگاه و پزشکان پرداخت کنند، خساست می‌کنند؛

خسرونیا می‌گوید: این مبلغ نظر خود رئیس کل نظام پزشکی نیست؛ گروهی در نظام پزشکی به عنوان گروه تعرفه تشکیل شده است و این‌ها تشخیص دادند که هزینه‌های یک مطب برای دیدن یک بیمار، حدود یک میلیون و چهارصد هزار تومان در می‌آید؛ یعنی باید از یک مریض برای ویزیت باید یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان گرفت؛ البته نه از مریض بلکه از سازمان‌های بیمه‌گر؛ آقای رئیس کل هم فرمودند یک میلیون تومان.

او می‌افزاید: ولی به هر حال ما جامعه پزشکی مشکلات مردم را درک می‌کنیم و می‌فهمیم وضعیت اقتصادی در چه حالی است اما در هیچ کدام از کشورهای پیشرفته دنیا، وضعیت مالی مستقیمی بین پزشک و بیمار وجود ندارد؛ مریض راحت به پزشک مراجعه می‌کند و صورتحسابش به سازمان بیمه‌گر می‌رود و بیمه‌ها پرداخت می‌کنند؛ متاسفانه سازمان‌های بیمه‌گر ما سرتاسر سال از کارمند، کارگر و … سر هر ماه پول را کم می‌کنند اما موقعی که می‌خواهند پولی به داروخانه‌، آزمایشگاه و پزشکان پرداخت کنند، خساست می‌کنند و این پول را نگه می‌دارند و پرداخت نمی‌کنند؛ حتی ویزیت ۲۰۰ و ۳۰۰ هزار تومانی را هم پرداخت نمی‌کنند.

ضرورت قطع رابطه مالی پزشک و بیمار!

رئیس هیئت مدیره جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران، تاکید می‌کند: انتظار ما این است که دولت، سازمان نظام پزشکی و وزارت بهداشت و درمان کاری کنند که رابطه مالی بین پزشک و بیمار قطع شود و آنچه که حق پزشک هست و تعرفه‌ها را مطابق تورم به پزشک پرداخت کند.

خسرونیا یادآور می‌شود: من خودم هم نمی‌توانم هزینه یک میلیون تومانی ویزیت پزشک عمومی را پرداخت کنم؛ ما می‌گوییم قیمت تمام شده همین است؛ اما کسی الان انتظار پرداخت یک میلیون تومان را از جانب مردم ندارد؛ نه سازمان نظام پزشکی و نه انجمن‌ها.

در هیچ کدام از کشورهای پیشرفته دنیا، وضعیت مالی مستقیمی بین پزشک و بیمار وجود ندارد؛ مریض راحت به پزشک مراجعه می‌کند و صورتحسابش به سازمان بیمه‌گر می‌رود.

او می‌گوید: اصلا مبلغ یک میلیون تومان برای هزینه ویزیت پزشک عمومی تصویب نخواهد شد، مردم نگران نباشند؛ الان چیزی که تصویب شده حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار تومان است.

رئیس هیئت مدیره جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران، در پاسخ به اینکه ویزیت یک میلیونی که بحث آن مطرح شده چه می‌شود، اضافه می‌کند: الان سازمان بیمه‌های خدمات درمانی مبلغ ۴۰۰ هزار تومان را تصویب کرده  به هیئت دولت رفته است.

خسرونیا می‌گوید: رئیس نظام پزشکی در دفتر ما این حرف (هزینه یک میلیون تومانی برای ویزیت عمومی) را زد، جاهای دیگر هم زد؛ منتها تایید نشده است و اصلا تایید نمی‌شود؛ نگران نباشید.

بسته شدن تعداد زیادی از مطب پزشکان، آزمایشگاه و بیمارستان!

او می‌گوید: باید به دولت تفهیم کرد که نرخ تمام شده یک تعرفه برای پزشک در مطب ۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان است اما نه پزشک این مبلغ را می‌گیرد و نه بیمار می‌تواند چنین مبلغی را پرداخت کند؛ اما باید بداند و آگاه باشد که سازمان بیمه‌گر این پول را یک روزی باید پرداخت کند که یک پزشک بتواند خرج مطب خود را دربیاورد.

اصلا مبلغ یک میلیون تومان برای هزینه ویزیت پزشک عمومی تصویب نخواهد شد، مردم نگران نباشند؛ الان چیزی که تصویب شده حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار تومان است.

رئیس هیئت مدیره جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران می‌افزاید: الان مطب‌ها، آزمایشگاه‌ها، رادیولوژی‌ها، بیمارستان‌های خصوصی بسیاری در حال بستن هستند؛ به دلیل اینکه قادر نیستند مخارج خودشان را تامین کنند و به همین دلیل اگر جلویش را نگیرند خب همه این مراکز بسته می‌شود؛ اما باید یک جوری باشد که یک پزشک بتواند هزیته مطبش را دربیاورد.

همه پزشک‌ها که روزی ۱۰۰ تا مریض نمی‌بینند که؛ اگر پزشک‌ها نهایتا روزی۷_۱۰ مریض می‌بینند، آن هم در این وضعیت خاص؛ در نتیجه خرج مطب، اجاره مطب، حقوق پرسنل، بیمه، مالیات و … باید در بیاید؛ ولی به هر حال ۱ میلیون تومان تصویب نشده و تصویب هم نخواهد شد.

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، سبک زندگی، از جمله مفاهیم معروفی است که جامعه‌شناسان مسلمان و غیرمسلمان، آن را در ادبیات علوم اجتماعی به کار برده و مجموعه مدل‌ها و الگوهای رفتاری هر فرد در زندگی اجتماعی می‌دانند، به عبارتی سبک زندگی محتوای روابط و تعاملات یک فرد در جامعه‌ی کوچک و بزرگ پیرامون اوست.

بنابر روایت الشیعه، سبک زندگی ارتباط مستقیم با هویت، شخصیت، اخلاق، رفتار و سلوک انسان دارد. شناخت هویت فردی و جمعی و محیطی و نیز هویت دینی انسان و این‌ که از چه منظری به خویشتن نگاه می‌کند و خود را در چه جایگاهی از کمالات و ویژگی‌های انسانی می‌بیند؛ مقدمه‌ای است بر مبحث سبک زندگی او؛ زیرا ناچار است ابتدا به سؤالاتی از چیستی و کیستی خود پاسخ گوید.

شناخت نسبت به توانایی‌ها، استعدادها و اهداف نیز پس از شناخت هویت واقعی انسان می‌تواند به چینش درست پایه‌های سبک زندگی او کمک کند. لذا ابتدا باید مشکل اساسی و مانع مهم ارائه‌ی الگویی مناسب از سبک زندگی ایرانی اسلامی را شناخت؛ و سپس با تحلیل درست به بیان راه کار مناسب پرداخت.

مشکل از کجاست؟
مبحث سبک زندگی، موضوعی است که در اسلام و آموزه‌هایش بر آن تأکید کرده و از لسان معصومین (علیهم السلام) نیز به کرّات و مرّات و در مضامین مختلف، ساری و جاری بوده است. این مبحث در حوزه‌ی سنت و تجدد نیز مورد پژوهش قرار می‌گیرد. سبک زندگی اسلامی در مقابل سبک زندگی غربی است و برای شناخت درست سبک زندگی اسلامی، باید سبک زندگی غربی را شناخت چرا که تعرف الأشیاء بأضدادها.

دنیایی که غرب بر پایه‌ی تفکرات نیهلیستی برای جوامع مختلف بشری ترسیم کرد، در حقیقت نه «آرمان شهر» بلکه یوتوپیای به معنای واقعی آن، یعنی «جایی که وجود ندارد» و «ناکجا آباد» است! ترغیب ملت‌ها به تلاش برای رسیدن به آرمان شهری که غرب نمودارش را کشیده است، یعنی همان غربی شدن زندگی و از دست رفتن هویت‌ واقعی و اصیل انسان.

در جامعه‌ی ایرانی، حرص و آز برای رسیدن به دنیای غربی، بیش از پیش خود را در سلوک اجتماعی و رفتارهای روزمره‌ی ایرانیان نشان می‌دهد. غرب‌گرایی اکنون با هویتی جدید و جعلی، خود را به جامعه‌ی ایرانی تحمیل کرده و در همه‌ی شئونات آن نظریه می‌دهد. در واقع غرب چگونه متولد شدن را، چگونه زیستن را و چگونه تربیت شدن را در قالب متُدهای از قبل طراحی شده به ما دیکته می‌کند!

این سبک به ما می‌گوید معیار سواد چیست و معیار انسانیت چیست. برای زیستن در این دنیا باید چه لباسی پوشید، چه خورد و چه تحصیل کرد! نوجوان و جوان ایرانی امروزه در حقیقت آموزه‌های علمی غربی را در قالب علوم تجربی و ریاضی و حتی علوم انسانی در مدارس و دانشگاه‌ها می‌آموزد و به همان سیاق آزمون می‌دهد و به شیوه‌ی غربی تجارت و صنعت را در پیش می‌گیرد!

این یعنی دخالت اندیشه‌ی غربی در همه‌ی شئونات زندگی یک مسلمان ایرانی! غافل از این‌ که در بسیاری از موارد، آنچه را برای کشورهای جهان سوم و در حال توسعه دیکته می‌کنند، خود به آن پایبند نیستند. به طور مثال مدرک‌گرایی را هدف و غایت علمی یک فرد جهان سومی می‌کنند و خود به تولید علم می‌پردازند.

چالشی به نام غربی شدن رابطه‌ها
غرب با علم به این‌ که حیات دنیایی بشر، عین فنا و زوال و مرگ است، مدینه‌ای آرمانی را که بهشتی زمینی است، نوید می‌دهد؛ و از انسان ماشینی شده‌ی غربی و شرقی می‌خواهد برای رسیدن به این آرمان شهر و تمتع از آن، روابطی سخت و خشک و گرایشی انزوایی در برخوردهای اجتماعی داشته باشد و تمرکز اصلی خود را رسیدن به آن باغ سبز کرده و آنچه به او دیکته می‌شود، همچون کارگری «صمٌ بکم» عمل کرده و از عواطف انسانی تخلیه شود؛ و به معنای واقعی کلمه ماشینی گردد.

این تلقّی از زندگی، در جامعه‌ی ایرانی اسلامی ما نیز به چشم می‌خورد! کم شدن رابطه‌های خویشاوندی، پایین آمدن آمار ازدواج و به همان نسبت اوج گرفتن آمار طلاق خود واقعیتی از خشکی روابط و اضم حلال عواطف را نشان می‌دهد. خانواده‌هایی که ترجیح می‌دهند به جای صله‌ی ارحام که امری ممدوح و موکّد از جانب خداوند است، به سینما و بازار بروند. یا پارک بی حال و رمق محله‌شان و یا حتی نشستن پای تلویزیون را به حضور در خانه‌های یک‌دیگر خوش‌تر دارند.

اجتماعات کوچکی که در گذشته زیر کرسی‌های سنتی در منازل ایرانیان شکل می‌گرفت، نمادی از بهترین اشکال و انواع ارتباطات خانوادگی بود؛ که نتیجه‌ی آن چیزی جز تحکیم روابط اعضای خانواده نبود.

گفت و شنودی که در پای همین کرسی‌ها روزگاری پیش شکل می‌گرفت، حلّال مشکلات اعضای خانواده و رافع گرفتاری‌ها و مجمع فکری در اندازه‌ای کوچک بود؛ و به نوعی اتاق اندیشه‌های پاک و زلال یک خانواده‌ی باهویت. لیکن امروزه با از بین رفتن آن سنت‌های نیکو، خانواده‌ها از هم جدا افتاده و هر یک به کار خویش مشغول است و در حقیقت در دهکده‌ی جهانی «مک لوهان» ایفاگر نقش خویش است.

گسستگی و سردی عاطفه‌ها چنان موج می‌زند که گویی نسبتی میان خانواده‌ها وجود ندارد! فزونی جمعیت سالمندان در آسایشگاه‌ها همان سرعتی را دارد که مهدکودک‌ها دارند! این رابطه را سبک زندگی غربی به ما آموخته است؛ زیرا با مبانی اخلاقی اسلامی به شدت ناسازگار است.

در غرب، رابطه‌ها بر اساس منافع شکل می‌گیرد و هر فردی در یک ارتباط به دنبال سود و دوری از زیان است؛ این به معنای مرگ عاطفه و محبت است؛ نتیجه آن که روابط اجتماعی، تماماً بر اساس کسب است نه انسانیت! مادیات درد جوامع غربی است و درمان نیز هم! در چرخ‌دنده‌های مدرنیته نسبت‌هایی چون خانواده، خویشاوندی، رفاقت، برادری از بین می‌رود و به جای آن مفاهیمی به دور از احساسات انسانی می‌نشیند.

لازمه‌ی رشد حیرت‌انگیز صنعت و تکنولوژی، حذف زنجیره‌های وابستگی و قطع ارتباطات خویشاوندی است و اگر قرار است رابطه‌ای وجود داشته باشد، باید بر اساس مصالح و منافع فردی باشد.

در این نوع نگاه غربی به مقوله‌ی روابط اجتماعی، بنیان خانواده و در رأس آن ازدواج، بیش‌ترین آسیب رسیده است. ماشینی بودن زندگی‌ها در غرب چنان است که زوجین حتی برای یک رابطه‌ی عاشقانه‌ی ساده که اساس زندگی مشترک است، فرصت ندارند؛ چه رسد به تحکیم بنای خانواده و ازدیاد نسل بر مبنای صحیح و تربیت فرزندان!

شهید آوینی به درستی این نگاه غربی را ترسیم می‌کند و می‌نو یسد: «اگر تکنولوژی بتواند از لوله‌های آزمایش، زهدانی برای پرورش جنین انسانی بسازد، این تمایل همگانی که امروز به صورت پنهان در جامعه‌ی غربی وجود دارد آشکار خواهد شد و به زودی زنده زایی، خانواده، پدر، مادر، برادر و خواهر به مفاهیمی منسوخ و حتی قبیح مبدل خواهد شد». (آوینی،۱۳۹۰،۴۳)

نیم نگاهی به سبک زندگی اسلامی
بنای دین اسلام، توصیه بر حفظ کیان خانواده و حسن رفتار آدمی و نیکویی کردار و احترام و تکریم در روابط با دیگر انسان‌هاست و آموزه‌هایی که در قرآن بدان اهتمام ورزیده شده و لسان معصومین (علیهم السلام) آن را تفسیر و تحلیل کرده است، تمامی شئونات زندگی یک فرد را در جامعه در بر می‌گیرد این خود به آن معناست که یک مسلمان اگر پایبند به اصول اخلاقی و توصیه‌های دینی خویش باشد، همواره بی‌نیاز از دیگر فرهنگ‌هاست.

اسلام با معرفی سبک زندگی سالم و به دور از پوچی، هرزگی و روزمرگی، انسان واقعی بودن را می‌آموزد. اسلام در بحث روابط خانوادگی و اجتماعی نیز توصیه‌های فراوانی دارد که بنا به اقتضای بحث مختصراً به سه مورد اشاره خواهیم کرد:

حفظ حقوق انسان‌ها
سبک زندگی اسلامی در نقشه‌ی راهی که ترسیم می‌کند، پاسداری از حقوق افراد جامعه را توصیه می‌کند. اسلام به دور از تعصبات جاهلی و اختلاف طبقات اجتماعی، حقوق متقابلی را برای آحاد جامعه در نظر گرفته است.

خانواده به منزله‌ی نهادی کوچک در دل جامعه، خود حاوی حقوق افراد در درون خویش است. حقوقی که زن و مرد نسبت به یک‌دیگر دارند؛ هم‌چون ادب، احترام متقابل و رازداری و یا حقوق والدین بر ذمّه‌ی فرزندان؛ مانند تکریم والدین. حقوق فرزندان بر عهده‌ی والدین؛ هم‌ چون برگزیدن نام مناسب و آشنا کردن فرزندان با قرآن و آموزه‌های اسلام.

در نگاهی وسیع‌تر تعهداتی که در جامعه برای همه انسان‌ها قرار داده است؛ همچون حقوق خویشاوندی (ابن شعبه حرانی،۱۴۰۴،۲۶۳)، همسایگی، حقوق مسلمان نسبت به برادر دینی خود (مجلسی، ج۷۱، ص۲)، حقوق حکومت بر مردم و بالعکس از جمله‌ی آن‌هاست، که باید به آن پایبند بود. انجام تعهداتی این‌چنین، مانع اختلافات درون خانواده و در نظام اجتماعی خواهد بود. در این شکل از سبک زندگی، اسلام به ما می‌آموزد با حفظ و رعایت حقوق دیگران، در حقیقت به آنان بیاموزیم، چگونه حقوق ما را رعایت کنند.

حُسن خلق کلید معمای خوب زیستن
دین مقدس اسلام همواره پیروان خویش را به نرم‌خویی و گشاده‌رویی دعوت کرده است؛ این لازمه‌ی یک ارتباط صمیمی و محترمانه با افراد است و موجب می‌شود، جاذبه‌ی انسان در برقراری ارتباط بیشتر گردد. خداوند در قرآن می‌فرماید: «در پرتو رحمت الهی در برابر آنان (مردم) نرم‌خو شده‌ای و اگر خشن و سنگ‌دل بودی از گِرد تو پراکنده می‌شدند». (آل‌عمران، آیه‌ی ۱۵۹)

بدین جهت است که خداوند متعال پیامبران و فرستادگان خویش را انسان‌هایی خوش‌رو و نرم‌خو قرار داد تا بتوانند تأثیرگذارتر باشند. حُسن خلق نه تنها دوستان را شیفته‌ی انسان می‌کند؛ بلکه گاهی دشمنان را نیز شرمسار می‌کند.

بدیهی است که خوش‌رفتاری با برادر دینی، یکی از ارزش‌های والای اخلاقی به حساب می‌آید. قرآن کریم، یاران پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) را به خاطر این صفت ستوده است: «محمد، فرستاده‌ی خداست و کسانی که با او هستند در برابر کفّار سرسخت و شدید و در میان خود مهربانند». (فتح، آیه‌ی ۲۹)

بر اساس این آیه، مسلمانان باید نسبت به عموم امّت، مهربان و دل‌سوز باشند و با آنان خوش‌رفتاری کنند و البته این بدان معنا نیست که خوش‌رویی صرف تمام سبک و سیاق حیات یک انسان باشد؛ بلکه عمل به دستورات دیگر دین نیز مستمراً باید وجود داشته باشد.

اعتدال و میانه‌روی
اعتدال به معنای میانه‌گیری ما بین دو حالت یک چیز است. اصل اعتدال باید به شکلی کلّی و فراگیر در سراسر زندگی فردی و اجتماعی انسان حاکم باشد و همه جا و در همه حالت، رفتار و کردار انسان را در بر بگیرد. میانه‌روی در عبادت، کار، محبت و علاقه به دیگران، در هزینه‌های زندگی و در همه‌ی شئونات حیات انسان مورد تأکید دین مبین اسلام است.

انسان میانه‌رو در همه حال یک مشی و رفتار و کردار دارد، نه زیاده می‌بخشد و نه زیاده خسّت به خرج می‌دهد؛ نه بر آزادی خانواده چنان سخت می‌گیرد که چونان محصور شدگانی در دست او باشند؛ و نه چنان آزادی می‌دهد که فرمان زندگی از دست خارج می‌شود. سبک زندگی انسان معتدل هیچ‌گاه دچار تغییر فاحش در راه و روش نمی‌گردد؛ چه آن‌که افراط و تفریط است که چرخ زندگی را از مدار خارج می‌کند.

انسان میانه‌رو، نه اهل اسراف است و نه تبذیر؛ و ملاک و معیار انسان معتدل نیز قرآن و سنت رسول خداست. خداوند در قرآن می‌فرماید: «همان‌گونه (که قبله‌ی شما، یک قبله‌ی میانه است) شما را نیز امت میانه قرار دادیم». (بقره، آیه‌ی۱۴۳) و نیز در آیه‌ای دیگر چنین می‌فرماید: «هرگز دستت را بر گردنت زنجیر مکن (ترک انفاق و بخشش منما) و بیش از حد (نیز) دست خود را مگشای تا مورد سرزنش قرار گیری و از کار خود فرو مانی». (اسراء، آیه‌ی۲۹)

این دستورات در حقیقت معیار و شاخصی است برای همه‌ی عمر و فرقی نیست در دنیای مدرن زیست کنی یا سنتی؛ بلکه نقشه‌ی راهی است برای صحیح زیستن و مسلمان بودن.

تردیدی نیست که سبک زندگی اسلامی، والاترین روش برای زیستن است و کارآمدترین متُد برای بقا و حفظ ارزش‌های انسانی است. در پرتو آموزه‌های اخلاقی اسلام هویت انسانی به عنوان بالاترینِ مخلوقات حفظ شده و از گزند آموزه‌های مصنوعی و خود ساخته‌ی بشری مصون می‌ماند.

راه نجات
بازگشت به سنت‌های صحیح گذشته، شاید تنها راه نجات انسان، خانواده و جامعه از حصاری است که مدرنیته به گِرد ما تنیده است، مدرنیته و ساز و کارش، نه به طور مطلق؛ ولی در عموم موقعیت‌های زندگی با آموزه‌های دینی ما تضاد جدی دارد.

حذف مولّفه‌های غربی از زندگی امروزی و جایگزینی صحیح آن، ما را به هویتی که از آن دور ماندیم نزدیک‌تر می‌کند. پس ناچاریم در گذرگاه‌های زندگی یکی از این دو راه را اختیار کنیم: یا به جریان عموم ملت‌ها که تابع غربند بپیوندیم و یا دین خویش و سنت‌های نیک‌مان را اختیار کنیم. و نیک می‌دانیم، بازگشت به سنت‌های صحیح دینی، به معنای نفی همه‌ی داشته‌های بشر امروز نیست؛ و نیز می‌دانیم که دنیای مدرن در برابر اسلامی شدن زندگی‌مان به شدت مقاومت خواهد کرد.

منابع

۱-آوینی، مرتضی، فردایی دیگر، نشر واحه،۱۳۹۰

۲-ابن شعبه حرانی، تحف العقول، انتشارات جامعه‌ی مدرسین، ۱۴۰۴

۳-مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار الجامعه، لدرر اخبار ائمه الأطهار، انتشارات اسلامیه.

منبع: ماهنامه پیام زن؛ شماره۲۵۴؛ میراحمدی سیدعلی

روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: اول اینکه «اکنون در بعضی نقاط شهر، کلونی‌هائی از تجمع این افراد شکل گرفته، بنابراین لازم است پلیس مهاجرت و گذرنامه خارجیان با تمرکز ویژه این نقاط را شناسائی کرده و اجرای قانون و طرح‌های دستگیری و طرد را با سرعت و جدیت دنبال کنند». دوم اینکه «کارفرمایان و مسئولان اجرائی باید به نرخ بیکاری در شهرستان تهران و ضرورت اشتغال کارگران ایرانی توجه ویژه داشته باشند». و سومین نکته که دارای اهمیت زیادی است اینکه طبق اطلاعات ارائه شده توسط معاون امنیتی فرمانداری تهران، بازگشت غیرمجاز اتباع طرد شده موجب نگرانی شده و این امر به دلیل ضعف در کنترل مرزها صورت گرفته است.

این نکات به روشنی نشان می‌دهند برنامه اخراج اتباع غیرمجاز که منظور افغانستانی‌هائی هستند که در دولت سیزدهم براساس طرح بسیار زیانبار و خطرناکی که در آن دولت اجرا شد وارد ایران شده و در سراسر کشور به صورت کاملاً بی‌ضابطه مشغول فعالیت‌های دلخواه خود شدند و بخش مهمی از امکانات معیشتی، آموزشی، خدماتی، انرژی و اشتغال کشور را به خود اختصاص دادند، خنثی شده است.

مهم‌تر اینکه تعدادی از آنها  مرتکب اقدامات خلاف امنیتی شدند بطوری که در جریان جنگ تحمیلی 12روزه رژیم صهیونیستی بر کشورمان مشخص شد عده‌ای از این افراد به عنوان مزدوران این رژیم درصدد ضربه زدن به موجودیت ایران برآمدند و به مثابه عوامل دشمن عمل کردند.

متأسفانه هشدارهای چهار ساله افراد، رسانه‌ها و حتی بعضی فعالان سیاسی درباره خطر ورود بی‌مهار و سیل‌آسای اتباع افغانستانی به کشور مورد توجه مسئولین دولتی قرار نگرفت و عده‌ای حتی درصدد تطهیر طالبان و حمایت از صدور هزاران ویزا در هر روز برای این افراد برآمدند و رسانه ملی را هم به ابزاری برای توجیه این برنامه خلاف مصلحت و خلاف امنیت کشور تبدیل کردند.

واقعیت‌های تلخی که در جریان جنگ تحمیلی 1روزه مشاهده شد، مسئولان امنیتی را بر آن داشت که برنامه‌ای برای اخراج اتباع افغانستانی غیرمجاز به اجرا درآورند و تا مدت کوتاهی این برنامه اجرا شد ولی همانطور که در گزارش معاون امنیتی فرمانداری تهران آمده، در حال حاضر این روند کُند شده و تأسفبارتر اینکه روند بازگشت اتباع بار دیگر شروع شده است. با توجه به گزارش‌هائی که از شتاب گرفتن بازگشت این افراد می‌رسد، متأسفانه برنامه اخراج اتباع غیرمجاز بی‌اثر شده و کشور بار دیگر در حال تبدیل شدن به محل تاخت و تاز اتباع غیرمجاز افغانستانی است.

مردم ایران، ده‌ها سال از پناهندگان افغانستانی پذیرائی و با احترام با آنها رفتار کردند و این فرهنگ را هم‌اکنون هم دارند ولی آنچه در سال‌های اخیر اتفاق افتاده نه مهاجرت است و نه پناهندگی بلکه یک تهاجم است. عرف بین‌الملل اینست که پذیرش اتباع خارجی از مجموع کشورهای مختلف فقط تا 3 درصد جمعیت خود کشور می‌تواند باشد. براین اساس در ایران که حدود 90 میلیون جمعیت دارد، مجموع اتباع خارجی می‌تواند به رقم 2/700/000 نفر برسد که سهم اتباع افغانستانی از این رقم نباید به چند صد هزار نفر برسد در حالی که به بالای 10 میلیون نفر یعنی بیش از 12 درصد جمعیت ایران رسیده است!
در مورد نیروی کار خارجی قانون وجود دارد. نیروی کار خارجی باید به میزان مشخص و برای زمان مشخص و با چارچوبی که کشور میزبان مشخص می‌کند وارد شود و کار کند و برگردد ولی در ایران هیچیک از این ضوابط رعایت نمی‌شوند. مهم‌تر اینکه میلیون‌ها نفر از اتباع افغانستانی بدون هویت و اسناد شناسائی در سرتاسر ایران در حال جولان دادن هستند و به تعبیر معاون امنیتی فرمانداری تهران درمناطقی از کشور کلونی‌هائی از تجمع آنها شکل گرفته است.این وضعیت است که برای کشور خطرناک است و امنیت جامعه را نیز تهدید می‌کند.

مانع اصلی حل مشکل اتباع غیرمجاز افغانستانی در ایران وجوه سه گروه است. یک گروه، سوداگرانی هستند که از حضور اتباع پول کلانی به جیب می‌زنند، گروه دیگر افرادی هستند که دنبال منافع سیاسی خود هستند و گروه سوم ساده‌لوحانی هستند که با شعارهای فریبکارانه‌ای مانند جهان وطنی و نفی مرز برای کشورهای اسلامی حضور بی‌ضابطه اتباع را توجیه می‌کنند. در واقع این گروه سوم، ابزاری هستند برای آن دو گروه دیگر که از فرصت ایجاد شده توسط ساده‌لوحان فریب‌خورده، اهداف مادی و اغراض سیاسی خود را محقق می‌نمایند.

انتظار می‌رفت دولت چهاردهم برای جبران خسارت‌های وارد شده توسط دولت سیزدهم در زمینه اتباع اقدام کند ولی نکرد. وزارت کشور که مسئول امنیت کشور است باید این خطر را جدی بگیرد و به مسئولیت خود در جلوگیری از استمرار خطر اتباع غیرمجاز عمل کند.

در این مطلب، برخی از شیوه‌های رایج کلاهبرداری و راههای پیشگیری از آنها بویژه برای سالمندان ارائه می‌شود.

۱) تقلید صدای فرزندان با فناوری «دیپ‌فیک»؛ وقتی صدای عزیزان‌تان واقعی نیست

یورو نیوز در خبری نوشت:شاید باورش سخت باشد، اما امروز کلاهبرداران می‌توانند صدای فرزند یا نوه‌ شما را به کمک ابزاری به نام «دیپ فیک» دقیقاً مثل خودشان تقلید کنند. به همین دلیل است که تشخیص تماس‌های تلفنی واقعی از تماس‌های دروغین بسیار سخت شده است.

فردی در شبکه‌های اجتماعی، ماجرای یکی از این کلاهبرداری‌ها را تعریف می‌کند. او می‌نویسد که در یک تماس تلفنی، به آنها خبر دادند که پسرشان تصادف کرده و به بیمارستان منتقل شده است و حالا برای انجام عمل جراحی، باید به حساب بیمارستان پول واریز کنند. آنها حتی گوشی تلفن را به فردی می‌دهند که صدایش کاملا شبیه صدای پسرشان بوده است؛ با همان لحن و همان تکیه کلام‌ها.

کلاهبرداران به همین شیوه والدین نگران را راضی می‌کنند که مبلغ هنگفتی را به شماره حسابی که گفته می‌شد متعلق به «بیمارستان امام حسین» است، واریز کنند. والدین شوکه شده از حادثه، پس از شنیدن صدای پسرشان کاملا مطمئن شده و پول را به حساب کلاهبرداران واریز می‌کنند. اما بعدا معلوم می‌شود که تمام این ماجرا دروغ است، پسرشان در کمال سلامت در جای دیگری بوده و کلاهبرداران به کمک هوش مصنوعی، صدای پسرشان را تقلید کرده بودند.

راه حل چیست؟ پلیس می‌گوید که هوشیار باشید و اگر کسی پشت تلفن برای گرفتن پول عجله و اصرار کرد «بلافاصله تماس را قطع کنید»؛ حتی اگر آنسوی خط همسر یا فرزندتان باشد.

بعد خودتان با همان شماره‌ای که همیشه با عزیزان‌تان تماس می‌گیرید، تلفن بزنید تا از واقعی بودن ماجرا مطمئن شوید. در ۹۰ درصد مواقع مشخص می‌شود که آن تلفن، کاملاً ساختگی بوده است.

۲) فیشینگ؛ پیامک‌های وسوسه‌کننده

از تکنیک «فیشینگ» برای سرقت اطلاعات شما، از جمله اطلاعات ورود به حساب‌ها و دزدی از کارت‌های بانکی استفاده می‌شود.

در این روش، معمولا پیامکی برای افراد فرستاده می‌شود که داخل آن یک «لینک» وجود دارد و اگر روی آن کلیک کنید، یک کلاهبرداری مالی انجام می‌شود.

محتوای پیامک‌ها چیزهایی شبیه این جملات است: «یک بسته هدیه برای شما فعال شد؛ روی لینک زیر کلیک کنید… حساب بانکی شما مسدود شد. برای رفع مشکل اینجا کلیک کنید.»

راه حل چیست؟ هیچ‌وقت، هیچ‌وقت روی لینک‌های ناشناس کلیک نکنید.

۳) اسپوفینگ؛ شماره‌هایی که واقعی نیستند

اسپوفینگ به معنای «جعل شماره تلفن» است. مثلا شما روی گوشی‌تان شماره‌ای با پیش‌شماره ۰۲۱ یا ۰۹۱۲ می‌بینید؛ اما در واقع یک کلاهبردار از خارج از کشور در حال تماس است. کلاهبرداران شماره‌های جعلی نشان می‌دهند تا شما شک نکنید.

راه حل چیست؟ اگر منتظر تماس مهمی نیستید، بهترین کار این است که اصلاً به هیچ شماره تلفنی که نمی‌شناسید، جواب ندهید.

۴) تماس‌های بین‌المللی مشکوک

شماره‌هایی با پیش‌شماره ۹۶+ یا ۲۲+ یا ۹۱+ معمولاً خطرناک‌ هستند. این تماس‌ها معمولا با لحنی رسمی شروع می‌شوند اما هدف‌شان یا گرفتن پول است یا اطلاعات.

۵) کارمندان قلابی ادارات دولتی

در برخی از این تماس‌ها، کلاهبردار خودش را کارمند یک سازمان‌ معتبر معرفی می‌کند و با لحن کاملاً رسمی می‌گوید «مشکلی در حساب بانکی شما شناسایی شده؛ اگر تا ۵ دقیقه دیگر اقدام نکنید، حساب مسدود می‌شود.»

فرد کلاهبردار حتی ممکن است نام شما یا شماره حسابتان را هم بداند؛ آنها سعی می‌کنند اعتماد شما را جلب کنند تا باور کنید که این تماس «واقعی» است.

راه حل چیست؟ هیچ اداره‌ای اطلاعات شخصی و بانکی را تلفنی نمی‌خواهد. اگر چنین تماسی داشتید، سریع تلفن را قطع کنید.

می‌توانید بعد از قطع تماس، خودتان بطور مستقیم به شماره تلفن رسمی همان سازمان تلفن بزنید تا از جعلی بودن آن تماس مطمئن شوید و موضوع کلاهبرداری را نیز به اطلاع آنها برسانید.

۶) «تبریک…. شما برنده شدید…»

گاه یک کلاهبردار با صدایی پر از هیجان، خودش را نماینده یک شرکت معروف معرفی می‌کند و می‌گوید که شما در یک قرعه‌کشی، برنده مبلغی هنگفت و میلیونی شدید. سپس از شما می‌خواهد که اطلاعات کارت بانکی‌تان را بدهید تا مبلغ قرعه‌کشی به حسابتان واریز شود. حتی گاه برای اینکه شما را وسوسه کنند، می‌گویند که فقط یکساعت فرصت دارید تا اقدام کنید وگرنه این پول میلیونی را از دست می‌دهید.

گاه نیز کلاهبرداران به جای تلفن زدن، همین خبر را از طریق پیامک برای شما می‌فرستند.

چه کار کنیم؟ به این تماس‌ها پاسخ ندهید؛ برای برطرف کردن شک خود، می‌توانید با شماره تلفن ۹۹۹۰ متعلق به شرکت «همراه اول» تماس بگیرید و موضوع را با یکی از کارشناسان پشتیبانی آن در میان بگذارید.

۷) سرگردهای دروغین پلیس و نهادهای امنیتی

گاهی فردی با لحنی جدی خودش را مامور پلیس معرفی می‌کند و می‌گوید که از حساب شما تراکنشی مشکوک انجام شده و اگر تا چند دقیقه دیگر تأییدیه ندهید، بازداشت می‌شوید.

ترفند اصلی کلاهبرداران در این روش، ایجاد ترس با نام پلیس و نهادهای امنیتی است تا بتوانند مردم را مجبور به گرفتن تصمیمات سریع و ناآگاهانه کنند.

چه کار کنیم؟ این تماس‌ها کاملا دروغین هستند. هیچ نهاد امنیتی‌ در ایران، شما را به‌صورت تلفنی بازداشت نمی‌کند. آنها حضوری به سراغ متهمان و مظنونان می‌روند.

۸) پیامک‌های مسدود شدن حساب بانکی

در این نوع کلاهبرداری، یک تماس تلفنی یا پیامک دریافت می‌کنید که می‌گوید «حساب بانکی شما به دلایل امنیتی مسدود شده است» و از شما می‌خواهد برای رفع مشکل با یک شماره تلفن تماس بگیرید.

گاهی هم کلاهبرداران می‌گویند اگر اطلاعات کارت بانکی یا رمز دوم خود را ندهید، حسابتان برای همیشه بسته می‌شود.

چه کار کنیم؟ بانک‌ها هرگز چنین اطلاعاتی را بصورت تلفنی از مشتری نمی‌خواهند. حتی کد OTP خود را با کسی به اشتراک نگذارید.

۹) فروش بیمه‌های ارزان قیمت، وام فوری، تسهیلات بانکی

کلاهبردار خود را کارمند یک شرکت بیمه معرفی می‌کند و می‌گوید که می‌توانید مثلا یک بیمه چندمیلیونی را با پرداخت تنها مبلغی بسیار کم برای ثبت‌نام دریافت کنید؛ یا اینکه یک «وام فوری بدون ضامن» بگیرید.

هشدار: کسی نمی‌تواند پشت تلفن به شما بیمه چندمیلیونی بدهد. پرداخت وام آنهم بدون بررسی حضوری مدارک هم ممکن نیست. اگر همه‌چیز خیلی خوب به‌نظر می‌رسد، احتمالاً یک کلاهبرداری است.

ویژگی‌های مشترک کلاهبرداری‌ها

در این سرقت‌ها چند ویژگی مشترک دیده می‌شود: اول اینکه، کلاهبرداران عجله دارند و می‌گویند اگر همین الان کاری نکنید، مشکلی پیش می‌آید.

دوم، آنها معمولا از لحن حرفه‌ای استفاده می‌کنند. حتی ممکن است بگویند که «صدای شما در حال ضبط است»، «برای رضایت‌سنجی تماس گرفتیم»، «ما تیم پشتیبانی رسمی هستیم». بسیاری از این تماس‌ها آنقدر حرفه‌ای و قانع‌کننده هستند که حتی افراد آگاه را به شک می‌اندازند.

و سوم اینکه، کلاهبرداران احساسات شما (ترس، نگرانی، هیجان) را تحریک می‌کنند و سپس چیزهایی می‌خواهند که هیچ اداره‌ای تلفنی نمی‌گیرد (مانند رمز کارت، اطلاعات شخصی، واریز پول).

از خودتان مراقبت کنید

اگر هر یک از سه مورد بالا اتفاق افتاد، بلافاصله «تماس را قطع کنید» و هیچ رمز، کد یا اطلاعات بانکی را تلفنی نگویید.

اگر خبری شنیدید که شما را شوکه کرد، ۱ دقیقه مکث کنید و سپس به نزدیکترین فردی که می‌شناسید تلفن بزنید و موضوع را با او در میان بگذارید.

از نزدیکانتان بخواهید تا برنامه‌هایی مثل Truecaller یا Hiya یا Should I Answer را روی گوشی‌هایتان نصب کند تا تماس‌های مشکوک شناسایی شوند.

در وبلاگ شرکت «همراه اول» به مشتریان توصیه شده که «هشدار تراکنش بانکی» خود را روی گوشی‌های تلفن‌شان فعال کنند تا در صورت برداشت پول از حسابتان، فوراً باخبر شوید.

اگر قربانی کلاهبرداری تلفنی شدید…

۱. فوراً با بانک‌تان تماس گرفته و کارت بانکی را مسدود کنید.

۲. هرچه سریع‌تر به پلیس فتا با شماره تلفن «۰۹۶۳۸۰» گزارش دهید.

۳. شماره تلفن یا پیامکی که از شما کلاهبرداری کرده، همچنین ساعت تماس، محتوای پیامک یا احتمالا مکالمه ضبط‌ شده را درجایی ثبت کنید تا بتوانید بطور دقیق به پلیس و دیگر مراجع قانونی مرتبط گزارش دهید.

روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: این نخستین بار نیست که یک رئیس‌جمهور مستقیماً به عملکرد خودروسازان اعتراض می‌کند؛ پیش از این نیز رئیس دولت سیزدهم در اسفند 1400 طی بازدید از ایران‌خودرو هشت دستور ویژه از جمله ممنوعیت استفاده از قطعات بی‌کیفیت صادر کرده بود.

با وجود ورود جدی دو رئیس‌جمهور، امیدِ تغییری در وضعیت تولید خودرو دیده نمی‌شود. در سال‌های اخیر همواره با استناد به حفظ اشتغال و حمایت از تولید داخلی، در مسیر واردات خودرو محدودیت ایجاد شده است. پرسش اساسی این است که چرا خودروسازان با وجود هشدارهای سیاسی و اجرایی، همچنان مسیر قبلی خود را ادامه می‌دهند؟ پاسخ را می‌توان در نقش ذی‌نفعان رانتی و ذی‌نفعان معیشتی جست‌وجو کرد.

ذی‌نفعان رانتی گروه‌هایی هستند که از ارتباط نزدیک با سیاست‌گذاران امتیازهای ویژه می‌گیرند و از تغییر سیاست‌ها زیان می‌بینند. خودروسازان در ایران یکی از بزرگ‌ترین این گروه‌ها محسوب می‌شوند و سال‌هاست با عنوان حمایت از تولید ملی و اشتغال، بخش قابل توجهی از منابع را جذب می‌کنند. براساس آمار بانک مرکزی، صنایع حمل‌ و نقل و خودرو از ابتدای سال تا 26 آبان مجموعاً 5.5 میلیارد دلار ارز دریافت کرده‌اند؛ یعنی 15 درصد از کل ارز تخصیصی کشور.

این صنعت درحالی با زیان انباشته 300 هزار میلیارد تومانی (طبق گفته دبیر انجمن صنایع همگن) و بحران نقدینگی مواجه است که وزارت صمت نیز از پرداخت 40 هزار میلیارد تومان تسهیلات به خودروسازان و قطعه‌سازان خبر می‌دهد. چنین اعدادی نشان می‌دهد که خودروسازان حتی بدون اصلاح ساختار، همچنان قادرند منابع جدید جذب کنند.در کنار ذی‌نفعان رانتی، گروه بزرگی از ذی‌نفعان معیشتی قرار دارند؛ افرادی که معیشتشان مستقیم یا غیرمستقیم به صنعت خودرو وابسته است. سال گذشته 55 هزار و 577 نفر در ایران‌خودرو و 43 هزار و 516 نفر در سایپا مشغول بوده‌اند؛ در مجموع حدود 99 هزار نفر. با احتساب زنجیره تأمین، نمایندگی‌ها و خدمات پس از فروش، این رقم به 800 هزار نفر می‌رسد. این گروه بزرگ، سپر دفاعی صنعت خودرو شده‌اند، زیرا هر اصلاح ساختاری را تهدیدی برای امنیت شغلی خود تلقی می‌کنند.

در دهه‌های اخیر، خودروسازان بارها با تکیه بر همین ذی‌نفعان معیشتی توانسته‌اند طرح‌هایی را به نام حمایت از تولید داخلی پیش ببرند که در عمل جز توزیع رانت نتیجه‌ای نداشته است. این ساختار پیچیده، همراه با توانایی تأثیرگذاری بر روند سیاست‌گذاری، باعث شده اصلاحات واقعی در صنعت خودرو بارها متوقف شود و زیان انباشته همچنان افزایش یابد.

واقعیت این است که هشدار سیاسی، دستور اجرایی یا تهدید به قطع امتیازات تا زمانی که شبکه منافع پیرامون صنعت خودرو دست‌نخورده باقی بماند، اثر محسوسی نخواهد داشت. اصلاح این صنعت نه با تذکرهای تکراری، بلکه با کاهش قدرت ذی‌نفعان، شفاف‌سازی منافع و حذف امتیازات غیررقابتی امکان‌پذیر است.

هند روسیه را پس زد

هند پس از چین و آمریکا سومین واردکننده بزرگ نفت جهان است و نزدیک به ۸۵ درصد نفت مورد نیاز خود را از طریق واردات تأمین می‌کند. واردات روزانه نفت هند حدود ۴.۸ میلیون بشکه در روز است که بیشتر از یک‌سوم این نیاز را از طریق واردات نفت روسیه تأمین می‌کند. پس از روسیه، عراق، عربستان سعودی و امارات بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت به هند هستند.

تاخت‌وتاز روسیه در بازار نفت هند پس از جنگ روسیه و اوکراین اتفاق افتاد، تا آنجا که بسیاری از تحلیلگران بین‌المللی نوشتند که هند و چین برنده جنگ روسیه و اوکراین بوده‌اند و توانسته‌اند از نفت تحریمی و تخفیف‌دار روسیه بالاترین بهره را ببرند. برخی رسانه‌ها حتی نوشتند که هند و چین با خرید گسترده نفت روسیه منابع مالی جنگ اوکراین را تأمین می‌کنند و البته تهدیدهای تحریمی آمریکا علیه این دو کشور چندان راه‌گشا نبود و هند واردات نفت خود از روسیه را به ۱.۷ میلیون بشکه  در روز رساند.

با روی کار آمدن دولت دوم دونالد ترامپ و تلاش نافرجام او برای پایان‌دادن به جنگ روسیه و اوکراین، آمریکا به صورت جدی‌تر وارد مناقشه نفتی شد.

در شهریورماه امسال، دونالد ترامپ، برای بیشتر کالاهای وارداتی از هند تعرفه ۵۰‌درصدی اعمال کرد تا تهدید خود برای مجازات یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان به دلیل خرید نفت ارزان از روسیه را عملی کند. براساس گزارش گاردین، پیش‌ازاین، تعرفه ۲۵‌درصدی آمریکا برای کالاهای هندی به اجرا درآمده بود، اما ترامپ با اشاره به خریدهای نفتی دهلی‌نو از مسکو، اعلام کرد که نرخ این تعرفه‌ها را دو برابر می‌کند. هند در سال ۲۰۲۵ با پشت سر گذاشتن ژاپن به چهارمین اقتصاد بزرگ دنیا تبدیل شده است و با پشت سر گذاشتن اقتصاد آلمان که به مرد بیمار اروپا معروف است، درواقع بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا را پشت سر می‌گذارد و به سومین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل می‌شود. هند در دوره نخست‌وزیری مودی موفق شده است ظرف یک دهه فقر مطلق در این کشور را به طور چشمگیری کاهش دهد و اصلاحات اقتصادی بزرگی ایجاد کند اما با ازسرگیری جنگ تعرفه‌ای نگران کُندشدن رشد اقتصادی خود شد. این موضوع در حالی رخ می‌داد که برخی تحلیلگران مدعی بودند که جنگ تعرفه‌ای ترامپ با هند اشتباه بوده و این متحد استراتژیک آمریکا را به بغل روسیه و چین هل می‌دهد؛ غیبت مودی در برخی مراسم که ترامپ حضور داشت.

نفت ایران و ونزوئلا، گزینه‌های مردودی بازار هند

گذشته از این گسترش تعاملات و گفت‌وگوهای هند و چین این گمانه‌ها را تقویت کرد و در مهر امسال خبر رسید که هند بار دیگر واردات نفت ایران را از سر گرفته است. این کشور که از سال 2018 تاکنون به دلیل تحریم، واردات نفت از ایران را قطع کرده بود، دوباره مشتری نفت ایران شد. به گزارش اکوایران، آمار وزارت بازرگانی و صنعت هند نشان می‌دهد این کشور در ماه ژوئن یک محموله نفت خام به ارزش 111 میلیون دلار از ایران وارد کرده است. این در حالی است که هند در پی خروج آمریکا از برجام در سال 2018 و با پذیرش فشارهای واشنگتن واردات نفت خام از ایران را متوقف کرده بود. هند علاوه بر نفت خام همچنین از ابتدای سال جاری میلادی تا پایان ماه جولای 94 میلیون دلار فراورده نفتی از ایران وارد کرده است. براساس‌این مجموع صادرات نفت و فراورده نفتی ایران به هند در هفت‌ماهه نخست 2025 بالغ بر 205 میلیون دلار بوده که 54 درصد از کل صادرات ایران به این کشور را تشکیل داده است. در همین زمینه برخی رسانه‌ها همچنین از تمایل دهلی‌نو برای ازسرگیری واردات نفت ایران و ونزوئلا خبر دادند. به گفته این منابع، مقامات هندی از آمریکا خواسته‌اند در قبال کاهش یا توقف واردات نفت روسیه، نفت ایران و ونزوئلا را وارد کنند. هند بار دیگر به دولت ترامپ اعلام کرد کاهش واردات نفت روسیه مستلزم آن است که آمریکا، شیرهای نفت ایران یا ونزوئلا را باز کند.

با این حال چین یک رقیب دیرینه برای هند بوده و کنارآمدن با آن چندان ساده به نظر نمی‌رسید و ونزوئلا گرفتار تنش با آمریکا شده است. گذشته از این، اقتصاد تک‌محصولی روسیه هم جذابیت چندانی برای هند نداشته و این کشور بعد از دوره کوتاهی جدال ترجیح داد دوباره به آغوش متحد استراتژیک خود یعنی آمریکا برگردد. هند با از سر گرفته‌شدن جنگ تعرفه‌ای واردات نفت خود را از روسیه تا ۴۰۰ هزار بشکه یعنی حدود یک‌چهارم کاهش داد. حالا در همین زمینه بلومبرگ نوشته است که هند خرید نفت از روسیه برای تحویل در ماه دسامبر (اواخر آذر و اوایل دی‌ماه) را کاهش داده است و پنج پالایشگاه بزرگ هندی برای ماه آینده هیچ سفارشی برای خرید نفت از روسیه ثبت نکرده‌اند.

این اتفاقات پس از آن رخ داد که ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا در مردادماه تعرفه واردات محصولات هندی را تا دو برابر افزایش داد و سپس در ماه گذشته دو شرکت بزرگ نفتی روسیه (لوک‌اویل و روسنفت) را تحریم کرد، هند -سومین واردکننده بزرگ نفت در جهان- سیاست خرید نفت خود را تغییر داد.

همچنین ترامپ اعلام کرده بود که دو کشور به توافق «بسیار نزدیک» شده‌اند؛ توافقی که طبق آن، هند متعهد می‌شود نفت خام بیشتری از آمریکا خریداری کند.

فقط دو شرکت پالایشگر، یعنی شرکت نفت هند و شرکت نایارا انرژی، برای ماه دسامبر اقدام به خرید نفت روسیه کرده‌اند. شرکت نفت هند، محموله‌های خود را از فروشندگان غیرتحریمی تأمین کرده اما نایارا انرژی -که بخشی از سهام آن متعلق به روسنفت است- همچنان به نفت روسیه وابسته  مانده است.

در بازار نقدی، معامله‌گران محموله‌های نفت روسیه را که از فروشندگان غیرتحریمی تأمین شده‌اند، با تخفیف سه تا چهار دلار در هر بشکه عرضه می‌کنند. با این حال، خریداران هندی به دلیل فرایند طولانی و پیچیده بررسی اصالت معاملات و اطمینان از دخالت‌نداشتن نهادهای تحریم‌شده در زنجیره تأمین، در خرید این نفت محتاط هستند.

در همین راستا، پالایشگاه‌های هندی برای جبران کاهش محموله‌های روسی، با تأمین‌کنندگان سنتی خلیج فارس تماس برقرار کرده‌اند. آنها همچنین در حاشیه کنفرانسی صنعتی در ابوظبی با مدیران شرکت سعودی آرامکو و شرکت ملی نفت ابوظبی دیدار کرده و از آنان تضمین دریافت کردند که جای خالی روسیه را در زنجیره تأمین هند پر خواهند کرد.

قرارداد بزرگ آمریکا و هند

اما حالا خبر می‌رسد که هند و آمریکا وارد قرارداد بزرگ دیگری شده‌اند. براساس ‌این، اویل پرایس گزارش داده است که هند با امضای نخستین قرارداد بلندمدت گاز مایع (LPG) با آمریکا، مسیر تازه‌ای در تأمین انرژی خود باز و با این اقدام، راهبرد کاهش وابستگی به خاورمیانه را عملیاتی کرد. براساس این گزارش، پالایشگاه‌های دولتی هند اولین قرارداد بلندمدت خود برای واردات گاز مایع از آمریکا را قطعی کردند و مناقصه‌هایی را به شرکت‌هایی ازجمله شورون واگذار کردند. تحویل محموله‌ها از سال آینده میلادی آغاز می‌شود و این اقدام، یک گسست ژئوپلیتیک و تجاری از خاورمیانه و گامی در راستای جلب رضایت واشنگتن محسوب می‌شود.

این قرارداد شامل حدود دو میلیون تن گاز مایع، معادل تقریبا ۴۸ محموله بزرگ می‌شود که به‌ طور مشترک از طرف شرکت نفت هند و شرکت‌های نفتی هندوستان و بهارات خریداری شده است. این نخستین همکاری بلندمدت این سه پالایشگاه برای تأمین گاز مایع از آمریکاست؛ سوختی که هنوز در هند یارانه‌ای محسوب می‌شود. جزئیات قیمت اعلام نشده، اما قراردادها به تأمین‌کنندگان اجازه می‌دهد یک‌چهارم محموله‌ها را از خارج آمریکا تأمین کنند؛ امکانی که برای مدیریت لجستیک و نوسانات قیمت در نظر گرفته شده است.

هند هم‌اکنون ۶۵ درصد گاز مایع مصرفی خود معادل سالانه حدود ۳۱ میلیون تن را از واردات تأمین می‌کند که تقریبا همه آن از کشورهای خاورمیانه، شامل عربستان، کویت، امارات و قطر است. چرخش دهلی‌نو به سمت واشنگتن نشان‌دهنده تنوع در منابع تأمین انرژی و دیپلماسی تجاری این کشور است. تعرفه ۵۰درصدی آمریکا هم به یک نقطه دردناک برای نخست‌وزیر هند تبدیل شده و خرید بیشتر انرژی آمریکایی تلاشی برای تعدیل این فشار است.

این تغییر رویه برای ریاض نیز پیامی آشکار دارد. شرکت آرامکوی عربستان سعودی پس از اعلام برنامه هند برای تنوع‌بخشی به منابع انرژی، قیمت بوتان و پروپان را به پایین‌ترین سطح دو سال گذشته کاهش داد. این اقدام همراه با کاهش تقاضای چین، خبر خوبی برای تولیدکنندگان بزرگی مانند آرامکو و آدنوک نیست، زیرا هند دیگر یک بازار امن و بلندمدت محسوب نمی‌شود. پشت این تغییر تجاری، سیاست واقع‌بینانه‌ای نهفته است. دولت ترامپ هند را به کاهش خرید نفت روسیه تشویق کرد و در مقابل، آمریکا مسیر صادرات گاز مایع خود را به هند باز کرد. دهلی‌نو با این معامله هم به سوختی پاک‌تر و ارزان‌تر همراه با کاهش فشار تعرفه‌ای دست یافته و هم جریان‌های جهانی گاز مایع را به نفع خود بازترسیم کرده است. مرتضی بهروزی‌فرد، کارشناس انرژی به «شرق» می‌گوید که از ابتدا تصور اینکه هند به بازار نفت ایران یا روسیه گرایش پیدا کند، اشتباه بود؛ چراکه این کشور تجارت بزرگی با آمریکا دارد و متحد دیرینه آمریکاست و نه‌تنها هند، بلکه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مراوده با آمریکا را به گرایش به سمت روسیه یا ایران ترجیح می‌دهند، چراکه منافع اقتصادی و تجاری سنگین‌تری با این کشور به‌عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد جهان دارند.

به گفته بهروزی‌فرد، تلاش هند برای حل مقطعی مشکلات واردات نفت و فراورده‌های نفتی را نباید به حساب بازار پایدار این کشور برای ایران گذاشت. ضمن اینکه با جنگ تعرفه‌ای به نظر می‌رسد که حتی چین هم مبادلات نفتی با آمریکا را ترجیح دهد، چنان‌که هم‌اکنون اروپا بازار انرژی خود را در اختیار آمریکا گذاشته است و آمریکا بزرگ‌ترین صادرکننده گاز مایع به اروپاست.

از طرفی، بعد از تکمیل روند اسنپ‌بک در 27 سپتامبر، سخنگوی سازمان ملل اقدام به صدور بیانیه‌ای مبنی بر بازگشت قطع‌نامه‌های شورای امنیت علیه ایران، روزآمدشدن فهرست اشخاص و نهادهای ایرانی تحت تحریم و فعالیت مجدد کمیته تحریم 1737 کرد. علاوه بر اعتراض ایران به این اقدام، وزیر خارجه روسیه نیز در نامه‌ای به دبیرکل، شدیدا به او در مورد ادعای فعال‌شدن شش قطع‌نامه اعتراض کرد و آن را اقدامی همسو با کشورهای غربی و نقض صریح ماده 100 منشور دانست که دبیرکل را از عمل به دستورات اعضا منع می‌کند.

آنچه ‌از این پس باید پیگیر بود، این است که صرف‌نظر از کشورهای همسو با غرب که گفته‌اند شش قطع‌نامه را اجرا می‌کنند، کشورهای دیگر چه خواهند کرد.

با توجه به قاطعیت روسیه در مخالفت با بازگشت شش قطع‌نامه و ازجمله اعلام سفیر روسیه در سازمان ملل و سخنگوی وزارت خارجه روسیه مبنی بر عدم شناسایی شش قطع‌نامه، بسیار محتمل است که در شرایط افزایش رقابت قدرت‌های بزرگ، روسیه در کار تعیین رئیس کمیته تحریم 1737 و فعالیت آن و نیز ایجاد پانل کارشناسی 1929 مانع جدی ایجاد کند.

سؤال مهم‌تر این است که آیا چین، روسیه و دیگر کشورها عملا اقدام به نقض شش قطع‌نامه مثلا از طریق فروش سلاح به ایران خواهند کرد یا خیر؟ ادعای اخیر سی‌ان‌ان مبنی بر فروش دو هزار تن سدیم پرکلرات به ایران که ظاهرا از پیش‌نیازهای مهم برای سوخت موشک است، دلیل نقض شش قطع‌نامه به شمار نمی‌آید؛ چون در قطع‌نامه 1929 از منع فعالیت ایران در حوزه موشک بالستیک که قادر به حمل سلاح هسته‌ای باشد و نیز منع «انتقال تکنولوژی موشک‌های بالستیک» به ایران سخن رفته است.

سدیم پرکلرات یک ماده دومنظوره است که نه‌تنها در قطع‌نامه‌ها ذکر نشده، بلکه فقط یک پیش‌نیاز برای ساخت آمونیوم پرکلرات است که در ساخت سوخت جامد برای موشک کاربرد دارد. از این‌ رو، اگر خبر صحت داشته باشد، نمی‌تواند دلیلی دایر بر نقض قطع‌نامه‌ها از سوی چین باشد.

تحول دیگری که به چین ربط دارد، نکات جدید در بیانیه نشست مجمع عمومی FATF مورخ 25 اکتبر است. در این بیانیه که روزآمدشده بیانیه 13 ژوئن است، آمده است: «با توجه به قطع‌نامه‌های شورای امنیت در مورد عدم پایبندی ایران به تعهدات عدم اشاعه هسته‌ای‌ خود، FATF به همه حوزه‌های مالی تعهدات‌شان ذیل استانداردهای FATF در مورد توجه به ریسک‌های مربوط به تأمین مالی اشاعه از ناحیه ایران را یادآوری می‌کند». چین و هشت کشور عضو جنبش عدم تعهد عضو مجمع عمومی FATF هستند و تصمیمات این مجمع به اتفاق آرا گرفته می‌شود (عضویت روسیه در FATF به خاطر مسئله اوکراین تعلیق است‌). به‌علاوه، FATF سازوکارهایی دارد که عمل کشورها به توصیه‌هایش را پیگیری می‌کند.

جلال رشیدی‌کوچی، نماینده پیشین مجلس یازدهم و از منتقدان محدودسازی فضای مجازی، در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) با لحنی انتقادی خطاب به رئیس‌جمهور نوشت: «آقای پزشکیان، وعده رفع فیلتر شما (همچون دیگر وعده‌هایتان!) بعد از یک سال و اندی متأسفانه محقق نشد. شفاف و صادقانه به عنوان رئیس شورای عالی فضای مجازی کشور، اسامی اعضایی که به ماندگاری فیلترینگ رأی مثبت دادند، من‌جمله دو وزیر محترم کابینه را به مردم بگویید. این حداقل کاری است که می‌توانید انجام دهید، البته اگر اختیار دارید.»

رشیدی‌کوچی در دوره پیشین مجلس از معدود نمایندگانی بود که صراحتاً با فیلترینگ پلتفرم‌هایی چون اینستاگرام و واتساپ مخالفت می‌کرد و از ضرورت بازگشت این شبکه‌ها برای رونق اقتصادی کسب‌وکارهای اینترنتی سخن می‌گفت.
او در ماه‌های گذشته نیز چندین‌بار از عملکرد دولت سیزدهم و سپس دولت پزشکیان در زمینه مدیریت فضای مجازی انتقاد کرده بود.

بازار طلا، سکه و ارز روز سه شنبه تحت تأثیر نوسانات اقتصادی و سیاسی قرار داشت و شاهد تغییرات قابل توجهی بود. قیمت دلار با کاهش مواجه شد و به کف کریدور هشتم رسید، اما سطح حمایتی کریدور هشتم مانع از کاهش بیشتر آن شد. در بازار طلا و سکه هم افت قیمت طلای جهانی و کاهش ارزش دلار باعث نزول قیمت‌ها در بازار داخلی شد. تحلیلگران بازار معتقدند که نوسانات فعلی به شدت تحت تأثیر اخبار سیاسی، به ویژه مذاکرات ایران و آمریکاست و پیش‌بینی می‌شود که این روند تا روز شنبه ادامه داشته باشد، مگر آنکه تحولات جدید بازار را تحت تأثیر قرار دهد.

بازار ارز روز سه شنبه با کاهش قیمت دلار آغاز شد و اسکناس آمریکایی به کف کریدور هشتم سقوط کرد. تحلیلگران بازار معتقدند در حالی که این کاهش قیمت همچنان ادامه دارد، سطح کف کریدور هشتم به عنوان مرز حمایتی قوی عمل کرده است و نشان‌دهنده مقاومت قابل توجه در برابر کاهش بیشتر است.

به گفته معامله‌گران، هرچند بازار در حال حاضر بیشتر تحت تاثیر جو فروش قرار دارد، اما مقاومت کف کریدور هشتم،  قوی‌تر از حد انتظار است و مانع از ادامه افت شدید آن به سطوح پایین‌تر شده است. این نشان می‌دهد که تقاضای پنهانی برای خرید دلار همچنان وجود دارد و حتی با کاهش‌های اخیر، بازار به نوعی در وضعیت تعادلی قرار دارد.

تحولات سیاسی به ویژه مذاکرات ایران و آمریکا همچنان چشم‌انداز اصلی بازارهای مالی است. بازار به دقت دنبال اخبار مرتبط با این مذاکرات است و هرگونه پیشرفت یا سیگنال مثبت می‌تواند تاثیر زیادی بر قیمت دلار داشته باشد. در صورتی که اخبار مثبتی از مذاکرات منتشر شود یا شرایط توافق میان دو کشور بهبود یابد، قیمت دلار احتمالا شاهد بازگشتی به کریدور هفتم خواهد بود. این امر نشان‌دهنده اهمیت بالای فضای سیاسی و دیپلماتیک در شکل‌گیری روند قیمت ارزهاست.
قیمت دلار در نوسان

با این حال، قیمت دلار تهران معاملات روز سه شنبه را بدون تغییر نسبت به روز گذشته در پله نهم کف کریدور هشتم بازگشایی کرد و در نیمه اول معاملات با نوسان منفی تا پله اول این کانال کاهش یافت و در نیمه دوم معاملات با تغییر روند و نوسان مثبت یک کانال بالا رفت و به پله چهارم کانال اول کریدور هشتم رسید.

براساس پیگیری از تحلیلگران بازار ارز،  قیمت دلار تهران در کوتاه‌مدت در نوسان میان سطوح حمایتی و مقاومتی خود قرار خواهد داشت. در حال حاضر، مرز حمایتی دلار در پله اول کانال هشتم قرار دارد. در صورتی که قیمت دلار به این سطح برسد و نتواند آن را حفظ کند، احتمال کاهش بیشتر و ورود به کانال‌های پایین‌تر وجود خواهد داشت. در مقابل، مرز مقاومتی برای دلار در میانه کانال اول کریدور هشتم قرار دارد. اگر قیمت دلار از این سطح عبور کرده و تثبیت شود، می‌تواند وارد روند صعودی شود و به پله‌های بالاتر در کریدور هشتم برسد. این نوسانات نشان‌دهنده حساسیت بالای بازار به اخبار اقتصادی و سیاسی است و هر گونه تغییر در این زمینه می‌تواند موجب تغییر روند قیمت‌ها در بازار دلار شود.

بازار طلا و سکه در سرازیری

در همین حال، قیمت طلا و سکه امروز با تاثیر از طلای جهانی و همچنین افت قیمت دلار، در روند کاهشی بازگشایی شد. به طور ویژه، کاهش شدید قیمت طلای جهانی طی دو روز گذشته و همچنین افت قیمت دلار، موجب نزول قیمت‌ها در بازار داخلی طلا و سکه شده است.

این تغییرات در بازار طلا به وضوح نشان‌دهنده وابستگی مستقیم این بازار به نوسانات جهانی و تحولات اقتصادی است. با توجه به این که طلای جهانی به عنوان محرک اصلی قیمت‌ها عمل می‌کند، هرگونه تغییر در ارزش دلار و تاثیرات سیاسی می‌تواند روند قیمت طلا و سکه را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد.

قیمت طلای آبشده روز سه شنبه با گپ منفی به کانال ۲۷ میلیون تومان برگشت و در نرخ ۲۷ میلیون و ۹۹۹ هزار تومان بازگشایی کرد و با روند نزولی تا سطح ۲۷ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان کاهش یافت و سپس با تغییر روند صعودی به کانال ۲۸ میلیون تومان افتاد و تا نرخ ۲۸ میلیون و ۱۱۱ هزار تومان افزایش یافت. ارزش هر گرم طلای ۱۸ عیار هم امروز، به شش میلیون و ۴۵۷ هزار تومان رسید.

تحلیلگران معتقدند طلای آبشده در صورت حفظ ناحیه حمایتی ۲۷ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان، احتمال برگشت به سمت مقاومت اول در سطح ۲۹ میلیون تومان را دارد. با عبور از این سطح، هدف بعدی قیمت می‌تواند مقاومت سنگین ۳۰ میلیون و ۵۰ هزار تومان باشد.

اما در صورتی که فشار فروش تداوم یابد و حمایت‌های ذکر شده شکسته شوند، سطح ۲۷ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان به‌عنوان حمایت کلیدی بعدی مطرح خواهد بود. تصمیم معامله‌گران در روزهای آینده تا حد زیادی به روند طلای جهانی و وضعیت دلار در بازار آزاد بستگی دارد، به‌ویژه با توجه به فضای سیاسی پرتنش و اخبار مرتبط با مذاکرات آتی ایران و آمریکا.

از سوی دیگر، قیمت سکه امامی هم معاملات را در مرز ۷۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان آغاز کرد و با روند نزولی با از دست دادن یک کانال تا سطح ۷۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان عقب‌نشینی کرد. سکه در زمان نگارش این گزارش با افزایش در نرخ ۷۲ میلیون تومان در معامله بود.

نیم سکه و ربع سکه هم به ترتیب ۴۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و ۲۴ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان قیمت خوردند و سکه گرمی هم در محدوده ۱۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت گذاری شد.

تحلیلگران بازار سکه بر این باورند که حمایت کلیدی سکه امامی در محدوده ۷۱ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان قرار دارد و شکست این سطح حمایتی می‌تواند باعث کاهش قیمت تا نرخ ۷۰ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان شود. از سوی دیگر، مقاومت اصلی در محدوده ۷۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان تا ۷۴ میلیون تومان قرار گرفته و عبور از این سطح می‌تواند قیمت سکه امامی را به سمت مرز ۷۵ میلیون تومان سوق دهد.

بازار در وضعیت فعلی بیشتر به‌صورت رنج در حال حرکت است، به‌طوری که حرکت قیمت‌ها در یک محدوده خاص محدود است و هیچ‌گونه تغییرات عمده‌ای مشاهده نمی‌شود. این روند غالبا در انتظار تحولات یا سیگنال‌های جدید از سوی فاکتورهای کلان اقتصادی، اخبار سیاسی و سایر عواملی است که می‌تواند بازار را تحت تأثیر قرار دهد. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که این روند رنج تا روز شنبه ادامه خواهد داشت و در بعدازظهر شنبه، احتمالا شاهد یک نوسان مثبت و قوی در بازار خواهیم بود که می‌تواند بازار را از حالت رکود فعلی خارج کرده و حرکت‌های جدید قیمتی را آغاز کند.

به‌طور کلی، پیش‌بینی‌ها بر این اساس است که در کوتاه‌مدت بازار در محدوده رنج باقی خواهد ماند و انتظار می‌رود که روز شنبه عصر، شاهد یک تحرک قابل توجه در روند قیمت‌ها باشیم.