روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: این ابراز خوشبینی‌ها هرچند می‌تواند نشانه شکل‌گیری یک توافق میان ایران و آمریکا باشد ولی ایران نباید از آمادگی دفاعی خود غافل شود.

درست است که افکار عمومی در آمریکا با جنگ مخالف است و خود ترامپ هم همواره می‌گوید دیپلماسی را ترجیح می‌دهد و مایل است با ایران به توافق برسد ولی فشار بسیار زیاد نتانیاهو و لابی صهیونیستی بر او را نباید نادیده گرفت.

تجربه نشان داده دولت‌های آمریکا عموماً تحت تأثیر صهیونیست‌ها هستند و اراده‌ای از خود ندارند. شخص ترامپ هم هرگز قابل پیش‌بینی نبوده و به تصمیمات و توافق‌هایش نمی‌توان اعتماد کرد.

بنابراین، در خوشبینانه‌ترین فرض که امضاء توافق میان آمریکا و ایران است، باز هم ایران باید آمادگی لازم را برای تمام احتمالات داشته باشد. این آمادگی را در دو محور باید همواره دنبال کرد. اولین محور، پشتوانه مردمی و محور بعدی، تقویت قدرت دفاعی است.

اینکه ترامپ درخواسته‌هایش از ایران بر دو موضوع هسته‌ای و موشکی تأکید می‌کند به این دلیل است می‌خواهد با یک ایران فاقد قدرت دفاعی مواجه باشد تا هرچه مایل است را بر ملت ایران تحمیل کند بدون آنکه این ملت بتواند در برابر تهدیدات، از خود دفاع کند.

ایران بارها اعلام کرده به طرف تولید سلاح اتمی نخواهد رفت و گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز تأیید کرده‌اند که ایران فاقد سلاح اتمی است. این را هم مسئولان ایرانی پذیرفته‌اند که غنی‌سازی اورانیوم را فقط در اندازه مصارف صلح‌آمیز حفظ کنند تا هرگونه شائبه رفتن به طرف سلاح اتمی منتفی باشد. با اینحال طرف آمریکائی درصدد به دست آوردن تضمین‌های بیشتر برای نرفتن ایران به سوی سلاح اتمی است، اصرار بی‌موردی که فقط می‌تواند از مصادیق بهانه‌تراشی باشد.

در مورد موشک نیز اصرار طرف آمریکا برای محروم شدن ایران از موشک‌های برد بلند برای اینست که ملت ایران در برابر تهدید و تهاجم دشمنان به ویژه رژیم صهیونیستی بی‌دفاع باشد. این، چیزی نیست که یک ملت مستقل آن را بپذیرد. هر ملتی برای حفاظت از خود به قدرت دفاعی نیازمند است و ملت ایران نیز حق دارد برای مقابله با تهدیدها از سلاح‌های مشروع که موشک یکی از آنهاست برخوردار باشد.

مهم‌تر از قدرت دفاعی سخت‌افزاری که موشک یکی از مصادیق آنست، قدرت دفاعی نرم است که پشتوانه مردمی بارزترین مصداق آنست. مسئولان نظام جمهوری اسلامی باید برای تقویت امید مردم به آینده خود تلاش کنند. با بکار گرفتن افراد صاحب تجربه و کاردان در مسائل مدیریتی و اقتصادی باید به اقتصاد کشور رونق بدهند و مشکلات معیشتی مردم را برطرف کنند، بی‌کاری را ریشه‌کن نمایند و از استعدادهای کم‌نظیر نسل جوان برای عمران و آبادانی کشور استفاده کنند.

مردم ایران در مقاطع مختلف نشان داده‌اند به کشور خود و به نظام سیاسی مستقلی که آنها را برای تعیین سرنوشت خود مشارکت دهد وفادارند. از این ظرفیت بسیار ارزشمند باید استفاده شود و قدرت دفاعی نرم را باید به حداکثر ممکن رساند. این قدرت که همان پشتوانه مردمی است، علاوه بر اینکه مهم‌ترین قدرت دفاعی است و هر مهاجمی را هر قدر هم که قوی باشد با شکست مواجه می‌کند، دارای ویژگی بازدارندگی نیز هست.

اینکه دشمن تلاش می‌کند مردم را به خیابان‌ها بکشاند برای اینست که این پشتوانه را از کشور بگیرد. درست به همین دلیل است که حکمرانان باید بیشترین سرمایه‌گذاری را برای تقویت پشتوانه مردمی درنظر بگیرند و بدانند که این سرمایه‌گذاری مهم‌ترین تضمین برای توافق پایدار است.

به گزارش خانه ملت، عباس گودرزی سخنگوی هیأت رئیسه مجلس دستور کار جلسات علنی مجلس شورای اسلامی برای روزهای یکشنبه، سه‌شنبه و چهارشنبه(۱۰ و ۱۳ اسفند ماه) را به شریح ذیل اعلام کرد.

– گزارش کمیسیون اجتماعی در مورد لایحه اصلاح ماده ۸۷ قانون مدیریت خدمات کشوری

– ادامه رسیدگی به گزارش کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها درباره طرح اولویت‌دار حمایت از برگزاری اجتماعات و راهپیمایی ها در اجرای اصل ۲۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

– ادامه رسیدگی به گزارش کمیسیون قضایی و حقوقی در مورد طرح اصلاح موادی از قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و قانون مدنی

– ادامه رسیدگی به گزارش کمیسیون عمران درباره طرح اصلاح موادی از قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان.

– گزارش کمیسیون اقتصادی در مورد لایحه مدیریت بدهی عمومی

– گزارش کمیسیون اجتماعی درباره لایحه اصلاح ماده ۳۷ قانون تأمین اجتماعی.

– گزارش کمیسیون قضایی و حقوقی درباره لایحه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به معاهده مراکش و برای تسهیل دسترسی افراد نابینا، کم بینا یا دارای دیگر معلولیت های خوانشی به آثار منتشر شده.

– گزارش کمیسیون اجتماعی در مورد لایحه حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت

– گزارش کمسیوین صنایع درباره لایحه اصلاح تبصره یک ماده ۲ قانون حمایت از هنرمندان، استادکاران و فعالان صنایع دستی.

– گزارش کمیسیون اقتصادی درباره لایحه موافقتنامه دوجانبه در زمینه کمک متقابل اداری در امور گمرکی بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری اندونزی.

– گزارش کمیسیون اقتصادی درباره لایحه عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در سازوکار همکاری سازمان های مالیاتی طرح پهنه راه.

– گزارش کمیسیون اقتصادی درباره لایحه موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت فدراسیون روسیه درباره شناسایی متقابل برنامه های فعالان اقتصادی مجاز.

– گزارش کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره لایحه پروتکل همکاری و تعامل میان مراجع مرزبانی الحاقی به موافقتنامه همکاری در زمینه امنیت در دریای خزر.

– گزارش کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره لایحه موافقتنامه پیشگیری از حوادث در دریای خزر.

– گزارش کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره لایحه اصلاح قانون بکارگیری سلاح توسط مأموریت نیروهای مسلح در موارد ضروری.

موارد زیر نیز در دستور کار هفته جاری نمایندگان قرار دارد:

– سوال مصطفی پوردهقان اردکان نماینده مردم اردکان و تعدادی دیگر از نمایندگان از وزیر امور اقتصادی و دارایی

– گزارش کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در خصوص تقاضای تحقیق و تفحص از عملکرد شهرداری تهران در موضوع قراردادهای خرید اتوبوس و خودروهای برقی

– گزارش کمیسیون اجتماعی مجلس در خصوص تصویب تقاضای تحقیق و تفحص از عملکرد بانک‌های ملی، پاسارگاد، پارسیان، مهر، آینده و دی

– گزارش کمیسیون عمران در تصویب تقاضای تحقیق  و تفحص از عملکرد سازمان بنادر و دریانوردی.

روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: کسانی که با هوس فرمانروائی بر مسند حکمرانی تکیه می‌زنند، این راه را به اشتباه طی کرده‌اند. فرمانروائی، کار پادشاهان است ولی حکمرانان موظفند خادم مردم باشند و حکمرانی به معنای مسئولیت در اجرای وظایف انسانی، اخلاقی و شرعی است که باید آن را در کلمه «خدمت» خلاصه کرد. چنانکه فرموده‌اند «رئیس ‌القوم خادمهم».

در ایرانِ ما، از قدیم‌الایام، حکمرانی را به معنای فرمانروائی گرفتند و کاری کردند که خضوع بی‌چون و چرا در برابر حکمرانان همچون خون در رگ‌های جامعه جریان پیدا کرد و همین جابجائی غلط باعث شد هرکس در مسند حکمرانی قرار گرفت دچار این توهم شد که فرمانروا باشد و به مردم هم تکلیف کرد که باید فرمانبر باشند. این توهم و تصور غلط با اینکه در آغازین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی درهم شکسته شده بود، متأسفانه از جان‌ها خارج نشد و هم‌اکنون نیز به مثابه خون در رگ‌های جامعه ما جاری است.

مشکلات کنونی نظام جمهوری اسلامی ناشی از تفکر فرمانفرما بودن به جای خادم مردم بودن است. به همین دلیل، راه خروج از این وضعیت و حل مشکلات اینست که خود حکمرانان برای اصلاح حکمرانی اقدام کنند.

هرچند فهرست مواردی که باید با تجدید نظر در آنها اقدام به اصلاح حکمرانی کرد طولانی است ولی برشمردن مهم‌ترین آنها به اختصار و به صورت کلی می‌تواند به بهبود شرایط کنونی کمک کند.
1- تلاش برای جلب اعتماد عمومی در صدر فهرست اصلاح حکمرانی قرار دارد. یک نظام دینی باید بقدری مورد وثوق مردم باشد که همگان تمام گفته‌های مسئولین آن را بدون ذره‌ای تردید بپذیرند. عملکردها در دهه‌های اخیر بگونه‌ای بود که اکنون چنین اعتمادی وجود ندارد و به همین دلیل مرجعیت خبری به خارج از مرزها منتقل شده است. آنچه در حوادث دیماه مشاهده شد، بخشی از عوارض منفی همین انتقال مرجعیت خبری به بیرون از مرزها بود.
2- تصمیم‌گیری منسجم و شجاعانه و پرهیز از پراکنده‌کاری‌های ناشی از تعدد مراکز تصمیم‌گیری و اقدام، از اصول مهم حکمرانی سالم و موفق است. ما اکنون از این ویژگی بسیار مهم محروم هستیم. کشور باید از این اصل مقوم حکمرانی با قوی‌ترین شکل برخوردار باشد.
3- رعایت حقوق مشروع مردم در زمینه‌های مختلف ازجمله فعالیت‌های سیاسی به ویژه اموری که به سرنوشت ملت و کشور مربوط می‌شوند، ضروری است. برگزاری سالم انتخابات‌ها یکی از برجسته‌ترین موارد است که متأسفانه در سال‌های اخیر دچار مشکل شد و همین روزها نیز برخوردی که در زمینه صلاحیت‌ داوطلبان شوراها شده نمونه آشکار نقض این حقوق مشروع است.
4- کارکرد کلی نظام در بسیاری از زمینه‌ها دچار ضعف است. این ناتوانی و ضعف کارکرد، بیش از هر چیز در مسائل اقتصادی مشهود است. کارگزاران نشان داده‌اند از کنترل قیمت‌ها، ایجاد رقابت سالم تجاری، مهار تورم، تأمین اقلام مورد نیاز معیشتی مردم و جلوگیری از کاهش ارزش پول ملی عاجزند. این واقعیت‌های تلخ نشان می‌دهند دولت به کنار گذاشتن اکثر وزرا و مدیران ارشد اقتصادی نیاز دارد. کوتاهی در این تغییر ضروری، موجب خسران ملت و کشور است.
5- اجتناب از تعویق تصمیمات کارساز، نشان‌دهنده فقدان اراده لازم در حکمرانان است. راه کاملاً مشخص است ولی اراده لازم برای پیمودن آن وجود ندارد. این بی‌ارادگی و بی‌عملی یک بیماری است که باید سریعاً معالجه شود. یک نمونه روشن، عفو عمومی بازداشت‌شدگانی است که آزادی آنها به وحدت ملی کمک می‌کند. تسریع در این امر، بسیار سودمند و تاخیر آن زیانبار است.
6- سیاست خارجی ما دچار بیماری مزمن زنگ‌زدگی و کهنگی است. ما می‌توانیم با اقتدار کامل از یک سیاست خارجی متوازن برخوردار باشیم که ضمن حفاظت از منافع ملی، روابط دوستانه‌ای با تمام دولت‌های مشروع و قانونی داشته باشیم.
7- تحریم‌ها مؤثرند اما حکمرانی با تدبیر می‌تواند بر آن فائق آید. با تدبیر می‌توان بر کاسبان تحریم غلبه کرد.
8- پیش‌نیاز موفقیت در انجام این اصلاحات، پذیرش وجود بیماری بی‌عملی و بی‌ارادگی در حکمرانان است. اگر حکمرانان بپذیرند که دچار این ضعف‌ها هستند، می‌توانند راه اصلاح را بپیمایند.

جلال رشیدی‌کوچی در گفت‌وگو با «اعتماد» در خصوص رفتارهای غیرمتعارف صدا و سیما می‌گوید: متاسفانه صدا و سیمای ایران به‌رغم بودجه هنگفتی که برایش صرف می‌شود جایگاه خود را از دست داده و اکنون مردم به رسانه‌هایی اعتماد دارند و حرف رسانه‌هایی را گوش می‌دهند که سراسر با دروغ به دنبال آسیب زدن به مملکت و ملت ما هستند.»

او با تشریح دلایل این وضعیت می‌گوید: «این امر یک دلیل ریشه‌ای دارد و آن هم عدم توجه به خواسته‌های مردم است. سال‌هاست که من و بسیاری دیگر از دلسوزان فریاد زده‌ایم که باید به دنبال رضایت مردم بود، نه اینکه آنان را بر سر مسائل بی‌پایه و اساسی که هیچ خروجی مثبتی برای کشور ندارند، ناراحت کنیم. متاسفانه ما شاهد بودیم که دلخوری‌های کوچک مردم به مرور تبدیل به ناراحتی شد، ناراحتی‌ها تبدیل به اعتراض شد، اعتراضات تبدیل به خشم شد و امروز ما در جایی قرار گرفته‌ایم که این خشم تبدیل به تنفر شده است.»

رشیدی‌کوچی تصریح می‌کند: «اگر قرار است راهکاری ارایه دهیم، دیگر نباید راهکار ما صرفا برای برطرف کردن نارضایتی یا اعتراض یا حتی خشم باشد. راهکار امروز ما باید راهکاری باشد برای تسکین دادن بر تنفر مردم. باید در این سطح عمیق‌تر فکر کنیم. وقتی به این سطح از سخن و راهکار می‌رسیم، قاعدتا صدا و سیما به عنوان پیشانی و بزرگ‌ترین ابزار در اختیار حاکمیت، باید برنامه‌ای جدی برای کاهش تنفر مردم داشته باشد. اما متاسفانه ما شاهد این هستیم که نه تنها چنین برنامه‌ای وجود ندارد، بلکه گاهی اوقات با کج‌سلیقگی‌هایی که مشاهده می‌شود – البته امیدوارم صرفا کج‌سلیقگی باشد -اتفاقاتی می‌افتد که بر تنفر مردم می‌افزاید. اینقدر این اتفاقات بر تنفر مردم اضافه می‌کند که گاهی آدم شک می‌کند نکند واقعا یک نفوذی در کار باشد و این صرفا ناشی از کج‌سلیقگی نباشد.»

او با مقایسه نقش رسانه‌های داخلی و خارجی اضافه کرد: متاسفانه صدا و سیما  نمی‌تواند دردی از مردم را دوا کند یا تسکینی بر درد آنان باشد، بلکه برعکس، به درد مردم نیز اضافه می‌کند. (مطلب موهن شبکه افق از جمله این موارد بود) قاعدتا وقتی کار به اینجا می‌رسد، مردم نیز حرف‌شنوی نخواهند داشت و اطلاعات خود را از منابع دیگری دریافت می‌کنند؛ منابعی که مشخصا با آمارسازی‌های دروغین به دنبال افزایش تنفر در مردم هستند. پس ما به این نقطه می‌رسیم که صدا و سیما و رسانه‌های بیگانه هر دو در یک نقطه تلاقی پیدا کرده و وجه مشترک پیدا می‌کنند. رسانه‌های بیگانه با آمارسازی‌های دروغین در جهت افزایش تنفر و خشم مردم و صدا و سیما نیز با برنامه‌های نامناسب و عدم شناخت دقیق خواسته‌ها و مشکلات مردم، باز هم ناخواسته به این روند دامن می‌زند و آن را تقویت می‌کند.»

نماینده سابق مجلس در تشریح دلایل این وضعیت اظهار می‌کند: «این وضعیت نگران‌کننده می‌شود، چراکه دلیل آن مشخص است. دلیلش این است که تفکری که امروز بر صدا و سیمای ما حاکم است، متاسفانه یک تفکر بسیار خاص و اقلیت است که همه هم می‌دانیم این تفکر، تفکر جبهه پایداری است. به نظر من، اکثر اقدامات تندی که علیه مردم ما انجام گرفته، چه در بحث قوانین، چه در بحث اجرای قوانین و چه در حوزه‌های دیگر مانند فیلترینگ، عدم واردات خودرو، سنگ‌اندازی در حوزه‌های اقتصادی یا در حوزه بانوان مانند مقاومت در برابر ورود بانوان به ورزشگاه‌ها، همگی گواه این تفکر هستند.»

جلال رشیدی‌کوچی در پایان با ابراز نگرانی عمیق در خصوص دورنمای فعالیت‌های این رسانه می‌گوید: «این موارد نشان می‌دهد که فرصت‌های مهمی از دست رفته است. اینها همه برآیند یک تفکر رادیکال و تندرو است و این تفکر امروز بر صدا و سیما حاکم شده است. پس جای بسیار نگرانی دارد که صدا و سیمای ما در دست چنین تفکری باشد که حالا چه بخواهیم و چه نخواهیم، چه عمدی باشد و چه سهوی، به افزایش خشم و تنفر مردم دامن می‌زند همان‌طور که رسانه‌های بیگانه نیز به طرق مختلف بر خشم و تنفر مردم می‌افزایند.»

به گزارش زومیت، ظاهراً قاب مخصوص اپل برای آیفون و آیپد طراحی شده است. در تصویر ضمیمه‌شده به پرونده، بخشی تاشدنی دیده می‌شود که با باز شدن به‌سمت آسمان قرار می‌گیرد تا آرایه‌ آنتن فازی داخلی سیگنال ماهواره‌ای قوی‌تری دریافت کند. چنین قابی مانع از مسدودسازی سیگنال‌های ماهواره‌ای توسط دست می‌شود، زیرا کاربر مستقیماً با بخش حاوی آنتن تماس نخواهد داشت.

قاب جدید آیفون امکان اتصال به مجموعه‌ای از ماهواره‌ها را فراهم می‌کند. این قاب به‌صورت ماژولار نصب و جدا می‌شود و از نظر کاربری تفاوتی با نمونه‌های رایج ندارد.

نکته‌ی مهم درباره‌ی چنین پرونده‌هایی به ماهیت آن‌ها بازمی‌گردد. شرکت‌های فناوری مانند اپل به‌طور مداوم ایده‌های متعددی را در قالب پتنت ثبت می‌کنند که بسیاری هرگز به مرحله‌ی تولید نمی‌رسند. اسناد ثبت اختراع بیش از آنکه نشان‌دهنده‌ی محصولی درحال توسعه باشند، اثبات کارکرد پتنت محسوب می‌شوند. پس هنوز نمی‌توان گفت که قاب جدید اپل به مرحله‌ی تولید انبوه می‌رسد یا خیر.

غلامرضا تاجگردون در جلسه علنی امروز و در جریان بررسی جزئیات لایحه بودجه به تصویب جدول شماره ۹ درباره برآورد اعتبارات ردیف‌های متفرقه گفت: خود و اعضای هیئت‌رئیسه کمیسیون تلفیق خود را متعهد به مصوبات مجلس و مصوبات کمیسیون ها می‌دانیم و اگر هم  خطایی عمدا یا سهوا اتفاق بیفتد، حتما اصلاح خواهد شد.

بنابر روایت ایسنا، وی ادامه داد: خواهش می‌کنم شبهه‌ای در ذهن نمایندگان ایجاد نشود؛ اگرچه رأی شما (تصویب جدول ۹) نیز دلالت بر همین موضوع می‌کرد.

به گزارش ایسنا، در جلسه علنی امروز مهدی کوچک زاده نماینده تهران و فتح الله توسلی نماینده بهار و کبودر آهنگ ابهاماتی را درباره جدول ۹ مطرح کردند که در پاسخ به آن ها محمدباقر قالیباف رئیس مجلس گفت که جدول شماره ۹ با اصلاحات تصویب شده تا مواردی که نابجاست یا در اولویت نیست، اصلاح شود.

مجتبی یوسفی سخنگوی کمیسیون تلفیق نیز گفت که چیزی برای پنهان کردن نداریم و همه چیز در جدول ۹ شفاف است؛ خواهش می کنم با دادن اطلاعات غلط به مردم منجر به ناراحتی مردم نشویم.

کیومرث اشتریان استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران در روزنامه شرق نوشت:

در این «نظریه تغییر»:

1. در سیاست نظامی، قدرت موشکی جایی برای گفت‌وگو و کوتاه‌آمدن ندارد.

2. در سیاست خارجی، نظریه تغییر وزن کمتری دارد. آنچه‌ دراین‌باره باید بر میز مذاکره گذاشته شود برای درون و بیرون نظام سیاسی قابل توجیه است.

3. در سیاست داخلی، از امنیتی‌سازی نسل جوان بپرهیزد و شائبه هرگونه تبعیض سیاسی-فرهنگی را از خود دور کند. تکثر واقعی جامعه را انکار نکند. چندصدایی را در بالا به‌صورت واقعی و نه تصنعی نشان دهد.

4. در سیاست قضائی با ابتنای تحلیل‌های امنیتی بر فقه سیاسی، رسیدگی‌ها را به ورطه «محاربه و بغی» نبرد.

5. با عذرخواهی صادقانه از مردمان، فشار انباشته روانی آنان را التیام بخشد، هزینه بازگشت اجتماعی را برای معترضان کاهش دهد و هزینه سیاسی بازگشت خود را افزایش دهد.

6. به خود و به جامعه این خودآگاهی سیاسی را بدهد که با خونسردی می‌توان دوره‌های اعتراضات را به‌عنوان یک کارگاه آموزش سیاسی ملی سپری کرد. بدین‌سان، جامعه با آرامش بیشتری اعتراض می‌کند، حکومت با صبر بیشتری آن را تحمل می‌کند، خون کمتری ریخته می‌شود و در نهایت مرز «اشباع اجتماعی» با فرسایش، سرکوب نرم یا عادی‌سازی بحران مشخص می‌شود.

7. اشباع، در قالب حل مسئله راهبردی تعریف شود.

8. همه اینها گفته شد، اما یک نکته اساسی است: کسانی که پدیدآورنده یک مشکل هستند، نمی‌توانند عامل حل آن مشکل باشند؛ در نتیجه باید تجدیدنظر در استراتژی نیروی انسانی ملی-مدیریتی (ازجمله رسانه ملی و آموزش و پرورش رسمی) در رأس همه اصلاحات قرار گیرد.

دکتر قادر باستانی با نگارش یادداشتی در روزنامه شرق به علل و عوامل خشم جوانان و خانواده های آنان پرداخته است. این یادداشت را در ادامه می خوانید:

****

این روزها اصلا حس و حال گفتن و شــنیدن نیســت. چند هزار خانواده در این ســرزمین پهناور، جگرگوشه هایشان را از دست داده اند و هیچ واژه ای توان تســلی آنها را ندارد. در دل این ســوگ سنگین، با نسلی روبه رو هستیم که به شدت خشمگین است؛ جوانانی که با بغض فروخورده حرف می زنند یا ترجیح می دهند سکوت کنند. حوصله بحث ندارند، زود از کوره درمی روند و خشمشان عریان و بی پرواست.

خشم جوانان، واقعیت انکارناپذیر امروز ایران اســت. من هیچ وقت جوانان را تا این اندازه عصبانــی ندیده بودم. آنها چه می خواهند؟ حرف دلشان چیست و چرا به این نقطه رسیده اند؟ روزهــای قبــل از انتخابات، دانشــجویان را دور خود جمــع می کردم و می گفتم تأیید صلاحیت پزشکیان یک نشانه است، از اینکه حاکمیت تصمیم گرفتــه راهی برای بهبود اوضاع باز کند. می گفتم شــاید این آخرین فرصت برای تغییر مســالمت آمیز باشد.

می گفتند، بارها گول خورده ایم و دیگر گول نمی خوریــم. قســم و آیه می آوردم که این بــار فرق دارد. امــا امروز همان دانشــجویان به چشــم فریبکار به من نگاه می کنند. حق با آن هاست. وقتی رئیس جمهور حتی از برداشــتن یک فیلترینگ ســاده ناتوان است و وعده ها یکی یکی دود می شود، اعتماد چگونه می تواند دوباره ساخته شود؟ خشم امروز جوانان فقط ریشــه اقتصادی ندارد، هرچند بی کاری، فقر و بی آیندگی نقشــی جدی در آن دارد.

جوانی که هر روز فقیرترشــدن خود و خانواده اش را می بیند، طبیعی است که عصبانی باشد، اما مسئله فقط نان نیست. مسئله دیده نشدن است و این احساس عمیق که «هیچ کس صدای ما را نمی شنود». نسل جدید با زبانی روبه روست که با آن بیگانه است. چند روز پیش به دیدن عباس عبدی رفته بودم. درباره نقش دشمن در این وقایع حرف خوبی می زد: «کســی که ماشینش را در ســرازیری تُند پارک می کند، باید بداند که با یک تلنگر، ســرازیر خواهد شــد».

وقتی بسترهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، سال هاست مستعد سقوط جامعه شده، دیگر نمی توان نقش عامل بیرونی را بهانه اصلی دانســت. دشــمن در چنین شرایطی کار خارق العاده ای نمی کند، فقط در زمینی بازی می کند که پیش تر مهیا شــده اســت. برخالف تصور رایج، بســیاری از این جوانان اساسا سیاسی نیستند و اهل بحث ایدئولوژیک هم نیســتند. نگران خشــونت علیه اموال عمومی یا حتی هواداران حکومت نیستند و متأسفانه برخی حتی نگران تمامیت ایران هم نیستند و ساده دلانه به مداخله خارجی امید بسته اند.

این نگاه خطرناک اســت، اما محکوم کردن یا تحقیر این جوانان، مشکلی را حل نمی کند. باید پرسید آن ها چگونه به این نقطه رسیده اند. در گفت وگوهایی که با بخشــی از جوانان خشمگین داشته ام، چند علت را برجسته یافتم.

اولین ریشه عمیق خشم آن ها، بی اُفقی و انسداد امید است. انسان معموال اهل حساب وکتاب است. تا وقتی روزنه ای برای اصالح وجود داشــته باشد، کمترکسی حاضر است هزینه شــورش و خشونت و بی ثباتی را بپردازد، اما لابد لحظه ای فرا می رســد که جوان به این باور می رســد که سیستم نه می خواهد و نه می تواند برای او کاری کند. درست در همین نقطه اســت که امید می میرد. به قول تد رابرت گر، وقتی جوان باور کند که «فردا» بهتــر از «امروز» نخواهد بود، مرگ امید رخ می دهد و هزینه ماندن در وضع موجود از هزینه شورش بیشتر می شود.

علت بعدی خشم جوانان، تحقیر است. وقتی جوان به نقطه ای می رسد که احســاس می کنــد در وضع موجــود، کرامت و هویــت او نادیده گرفته می شــود، خشمش عمیق تر می شود. فوکویاما با اشاره به مفهوم افلاطونی «تیموس» (میل به دیده شــدن و احترام) می گوید، انسان حاضر است جان خود را فدا کند، اما تحقیر نشــود.

اما چه بایــد کرد؟

در بلندمدت، راهی جز عبــور از فضای جنگی، توســعه پایدار و بازکردن ســاختار حکمرانی وجود نــدارد.

ولی در کوتاه مدت هم می توان اقداماتی انجام داد: کاهش دوقطبی در جامعــه، تغییر لحن گفت وگوهــا، همدلی با خانواده های آســیب دیده، رسیدگی واقعی به زخم ها و مهم تر از همه، شنیدن صدای مردم. صداوسیما هنوز نمی داند چگونه با پدر و مادر این جوانان حرف بزند.

رســانه رســمی بایــد از رجزخوانی فاصله بگیرد و بــه روایت های متنوع میدان بدهد. حتی اجازه دادن به به چالش کشــیدن روایت رســمی، می تواند بخشــی از طبقه متوسط سرخورده را از رادیکالیسم دور کند. جوانان خشــمگین، پاره تن ایران هستند. اگر آن ها را نبینیم، اگر دردشان را نفهمیــم و اگر فقط با زبان تهدید با آن ها حرف بزنیم، خشمشــان عمیق تر و خطرناک تر خواهد شد. هنوز فرصت هست، اما این فرصت بی نهایت نیست.