خیراله خادمی در این باره اظهار کرد: آنچه در وهله نخست در زمینه عوارض الکترونیکی اهمیت دارد این است که سرمایه‌گذاران آزادراه‌های خصوصی بتوانند به درآمدشان و هزینه‌ای که صرف کرده‌اند برسند و برای اینکه بتوانند به آن برسند، مردمی که از آزادراه استفاده می‌کنند باید همکاری کنند و عوارض را به صورت الکترونیکی پرداخت کنند و اگر این اتفاق بیافتد سرمایه‌گذاران اعتماد بیشتری به این طرح خواهند کرد.

وی افزود: الکترونیکی شدن عوارض آزادراهی ویژگی‌های بسیاری دارد که می‌توان به صرفه‌جویی در بسیاری از هزینه‌های جاری و کنونی شرکت‌های آزادراهی اشاره کرد و به غیر از آن جلوگیری از توقف مردم در ایستگاه‌های عوارضی، شناسایی شدن همه خودروها و جلوگیری از فرار ماشین، پیشگیری از بروز ترافیک در محورهای آزادراهی و… از دیگر مزایای الکترونیکی شدن عوارض آزادراهی است. به همین دلیل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل به جهت وظیفه‌مندی و هم سرمایه‌گذاران آزادراه‌های بخش خصوصی راغب به اجرای این طرح هستند اما مشکلی که وجود دارد این است که مردم از پرداخت الکترونیکی عوارض آزادراهی استقبال نمی‌کنند.

مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور ادامه داد: در وهله نخست میزان همکاری مردم و پرداخت عوارض به صورت الکترونیکی حدود ۴۰ درصد بود که پس از گذشت مدتی به حدود ۵۳ درصد رسید. این عدم استقبال مردم از پرداخت عوارض الکترونیکی برای سرمایه گذاران سخت بود چرا که آن‌ها باید بخشی از این درآمد را برای ایمنی و نگهداری استفاده می‌کردند و به بخشی دیگر از آن به به عنوان بازگشت سرمایه نگاه می‌کردند و با استقبال ۵۰ درصدی مردم عملا ایمنی و نگهداری آن محور هم به مشکل برخورد می‌کرد.

خادمی گفت: پس از گذشت مدتی، وزیر راه و شهرسازی با پلیس تفاهم‌نامه‌ای تبادل کردند که در همین راستا با همکاری خوب پلیس موفق شدیم تا دوربین‌های آزادراه‌ها را به راهنمایی و رانندگی کشور متصل کنیم و در پی این تفاهم پیامک عوارض آزادراه‌ها از طریق پلیس برای مردم ارسال می‌شد. این اتفاق سبب شد تا استقبال مردم بیشتر شود و به حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد برسد اما برخی از رانندگان (بیش از ۳۰ درصد) با وجود ارسال پیامک از سوی پلیس باز هم عوارض خود را پرداخت نکرده‌اند. بنابراین بازستاندن این عوارض از سوی پلیس مشمول مرور زمان می‌شود و این مسئله برای سرمایه‌گذاران مشکل ایجاد می‌کند.

وی اضافه کرد: در همین راستا برای افزایش انگیزه سرمایه‌گذاران آزادراه‌های خصوصی پیشنهادی شد تا صندوقی ایجاد شود که دولت منابع مالی حدود ۲۰۰ میلیارد تومانی برای آن پیش‌بینی کند و بخشی از عوارضی که مردم پرداخت نمی‌کنند از طریق این صندوق تامین و جایگزین شود و نهایتا پس از آنکه عوارض آزادراهی مورد نظر از سوی پلیس وصول شد به حساب دولت واریز شود تا این سرمایه ۲۰۰ میلیارد تومانی نیز وصول شود. البته اجرای این طرح و پیسنهاد به قانون نیاز دارد و در وزارت راه و شهرسازی در حال پیگیری است چرا که تامین مالی آن باید به صورت رسمی انجام شود.

مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور با بیان اینکه اگر این اعتبار پیشنهادی به تصویب برسد، می‌توان امیدوار بود که همه سرمایه‌گذاران آزادراهی از الکترونیکی شدن عوارض آزادراهی استقبال کنند، اعلام کرد: برخی شرکت های آزادراهی به دلیل عدم وصول مطالباتشان از طریق دریافت عوارض حاضر به اجرای این طرح نشدند البته در برخی از محورها تردد وسایل نقلبه سنگین و کامیون‌ها بالاست و به همین دلیل مبلغ عوارض پرداخت نشده به صورت قابل توجهی افزایش یافته است. بنابراین با کاهش استقبال ممکن است الکترونیکی شدن عوارض آزادراهی با شکست مواجه شود.

به گفته خادمی از نظر زیر ساخت، تجهیزات و توان فنی و اجرایی هیچ مشکلی برای اجرای طرح الکترونیکی شدن عوارض آزادراهی وجود ندارد و اگر شرایط مناسبی فراهم شود، می‌توان این طرح را در اسرع وقت آماده اجرا در همه آزادراه‌های کشور کرد.

خیراله خادمی درباره آخرین وضعیت عملیات اجرایی و پیشرفت فیزیکی فاز دوم آزادراه تهران-شمال اظهار کرد: پس از افتتاح فاز نخست آزادراه تهران-شمال، ساخت سریع فاز دوم این محور آزادراهی مهم شروع شد و در آن زمان با توجه به اعتبار حدود ۴۰۰۰ میلیارد تومانی این منطقه سه سناریو در این زمینه پیش‌بینی شد.

وی افزود: سناریو و برنامه نخست این بود که بتوانیم فاز دو آزادراه تهران – شمال را به صورت کامل به بهره‌برداری برسانیم که البته تامین منابع مالی هنگفت در بازه زمانی کوتاه برای دولت و حتی بنیاد مستضعفان سخت بود و نهایتا مقرر شد تا این منطقه از آزادراه را به صورت ۵۰ درصد (یک باند) و توامان با جاده قدیم (محور چالوس) به بهره برداری برسانیم که اعتباری حدود  ۲۰۰۰ میلیارد تومان نیاز داشت. در همین راستا بنیاد مستضعفان به عنوان مجری بلافاصله منطقه دو را شروع کرد و در همه جبهه‌ها فعال شد اما در سال گذشته به مشکلی برخورد کردیم و آن این بود که تقریبا همه پروژه‌های عمرانی با ۱۰۰ درصد تورم مواجه شدند و برآورد برای اتمام این پروژه به حدود ۳۹۰۰ میلیارد تومان رسید که پیش از این به اندازه اعتبار مورد نیاز برای کل فاز دوم بود.

مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور با بیان اینکه یکی از اصلی‌ترین دلایل تعویق در رسیدن به این هدف افزایش قیمت‌ها و تورم بود، ادامه داد: در نتیجه اولویت سوم را مد نظر قرار دادیم و آن این بود که در وهله نخست، تمرکز را بر تونل البرز در فاز دوم آزادراه تهران-شمال و جاده‌های دسترسی دو طرف آن قرار دهیم که گره اصلی این پروژه بود. این اتفاق با حضور رییس سازمان برنامه و بودجه، وزیر راه و شهرسازی و رییس بنیاد مستضعفان افتاد.

کاهش ۴۰ دقیقه‌ای زمان سفر به شمال

خادمی با اشاره به اینکه تجهیزات مورد نیاز تونل البرز نیز خریداری شده و آماده نصب است، گفت: با توجه به پیشرفت ۹۵ درصدی تونل البرز و اینکه کار تونل تقریبا به اتمام رسیده وتست‌های فنی‌اش در حال انجام است امیدواریم این تونل را تا اواخر تیر ماه یا نهایتا اوایل مرداد ماه به بهره‌برداری برسانیم. تونل ۶.۵ کیلومتری البرز با جاده‌های دسترسی آن به طول هشت کیلومتر می‌رسد و با توجه به  پیچ و گردنه‌های تونل کندوان می‌تواند زمان سفر به شمال را تا ۴۰ دقیقه کاهش دهد.

وی اظهار کرد: پیشرفت فیزیکی باقیمانده فاز دوم آزادراه تهران-شمال (به صورت یک باند رفت) در حال حاضر حدود ۶۳ درصد است و با توجه به عملیات اجرایی مستمری که در این محور هم اکنون نیز فعال است، امیدواریم نهایتا تا پایان امسال نیز این محور آزادراهی آماده افتتاح شود.

در روزهای گذشته محمد اسلامی وزیر راه و شهرسازی در حاشیه افتتاح مرکز اخذ الکترونیکی عوارض آزادراه کشور از اتصال ۱۱ آزادراه به شبکه الکترونیکی عوارض خبر داد و گفت: با چهار آزادراهی که امروز به این شبکه متصل شدند تعداد آزادراه های مجهز به سیستم پرداخت و دریافت عوارض الکترونیکی به عدد ۱۱ رسید و برای افزایش استقبال مردم درصدد هستیم تا سیستم های متنوعی برای پرداخت عوارض به صورت الکترونیکی طراحی کنیم.

اسلامی افزود: طی دو سال گذشته همواره به سمت حمل و نقل هوشمند و هوشمندسازی اتوبان ها و آزادراه های کشور حرکت کردیم و در این راستا پرداخت عوارض آزادراه ها را به صورت الکترونیکی دنبال کردیم تا توقف در باجه های مختلف حذف شود و مردم سوخت بی رویه مصرف نکرده و در صف ها برای پرداخت نرخ عوارض معطل نشوند.

وزیر راه و شهرسازی همچنین از مردم درخواست کرد تا همکاری لازم را برای پرداخت به موقع عوارض آزادراهی به صورت الکترونیکی انجام دهند تا وزارت راه و شهرسازی به تعهد خود نسبت به پرداخت سرمایه های بخش خصوصی عمل کرده و سرمایه سرمایه گذاران زودتر به آن ها برگردد.

البته به گفته وی کسانی که عوارض الکترونیکی خود را پرداخت نمی کنند براساس قانون مشمول جریمه شده و جریمه های سنگینی نیز برای این موضوع در نظر گرفته شده است.

در حال حاضر آزادراه های اصفهان-نطنز، نطنز-کاشان، رشت-قزوین، تهران-پردیس، تهران-شمال، تهران-ساوه، کرج-قزوین و… جزو آزادراه هایی هستند که سیستم پرداخت عوارض الکترونیکی در آن ها وجود دارد و باید دید در ادامه دیگر آزادراه های کشور نیز به جمع الکترونیکی ها خواهند پیوست یا آنکه این طرح همچنان عقیم خواهند ماند.