به گزارش ایسنا، اشکان اشعریون، عضو کمیته ملی حفاظت از خرس های ایران درباره علل این تعارض اظهارکرد: هدف همه حیوانات دسترسی به غذا با صرف کمترین انرژی و خطر است؛ چه در کوهرنگ اصفهان و چهار محال و بختیاری که در منطقه زاگرس قرار دارند و چه در البرز و جنگل‌های هیرکانی. دسترسی  خرس به غذا کم شده است علاوه بر آن ساخت و گسترش سکونتگاه‌های انسانی و جاده در جایی که قبلا زیستگاه خرس بوده موجب شده است که خرس خطر کند و به سکونتگاه‌های انسانی نزدیک شود.

وی تاکید کرد:‌ خرس قهوه‌ای در ایران گونه‌ای نیست که به انسان حمله کند. ۹۰ درصد مواقع خرس در مواجهه با انسان فرار می‌کند مگر اینکه خرس ماده‌ برای حفاظت از توله حمله کند یا خرس را در زمستان ببینیم که فصل خواب زمستانی آن است. خرس در این فصل ممکن است به علت پیدا نکردن لانه مناسب یا مواجهه با عامل استرس‌زا در حال جابجایی باشد.

اشعریون اضافه کرد: در فصل تابستان اگر برخلاف شرایط عادی غذا در دسترس خرس نباشد،‌علت حمله جست و جو برای پیدا کردن غذاست.

این عضو کمیته ملی حفاظت از خرس‌های ایران اضافه کرد: رژیم غذایی خرس بسیار شبیه انسان است و از میوه، علف، عسل تا گوشت را مصرف می‌کند و کمتر شکار و گاهی اوقات از گوشت لاشه استفاده می‌کند. هر چه به پاییز و زمستان نزدیک‌تر شویم این تعارض ممکن است بیشتر شود چون فصلی است که خرس‌ها بیشتر غذا می‌خورند تا برای خواب زمستانی بیشتر بافت چربی ذخیره کنند.

وی اضافه کرد: دو سه سال پیش می‌دانستیم که شرایط بحرانی برای دسترسی خرس به غذا ممکن است به وجود بیاید اما بارندگی زیاد دو سال پیش باعث بهتر شدن شرایط شد ولی خشکسالی کنونی باعث شده است که خرس برای پیدا کردن غذا به سکونتگاه‌های انسانی نزدیک شود.

تعارض بین انسان و خرس قابل پیشگیری است

این عضو کمیته متخصصان خرس قهوه‌ای اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت با بیان اینکه تعارض بین انسان و خرس قابل پیشگیری است،گفت: عشایر با طبیعت در ارتباط هستند و قسمتی از خطرات  زندگی عشایری خطر مواجهه با حیوانات است. ما از الان می‌دانیم که به‌شدت رفتار تغذیه‌ای خرس‌ها از اواخر تابستان و اوایل پاییز زیاد می شود و اگر در طبیعت مواد غذایی برای خوردن پیدا نکنند به سمت‌ باغ‌ها و مزارع، کندو و … می‌روند بنابراین از الان می‌توان تمهیداتی اندیشید تا این تعارض کمتر شود اما اگر به این موضوع توجه نشود، امکان ایجاد تعارض بیشتر می‌شود.

این عضو کمیته ملی حفاظت از خرس‌های ایران در پاسخ به این پرسش ایسنا که چه تمهیداتی برای کاهش تعارض میان انسان و خرس می‌توان اندیشید، اظهارکرد: در کشورهای اروپایی شرقی خرس را مجدد به طبیعت معرفی کرده‌اند. میوه‌های خراب باغ‌ها را جمع‌آوری و در مکان مناسبی دپو می‌کنند تا خرس آن محل را به عنوان منبع غذایی بشناسد. این کار در شرایط عادی درست نیست چون دخالت در طبیعت و تغذیه حیوان محسوب می‌شود ولی در شرایط وجود تعارض بین انسان و حیوان از چنین روش‌هایی استفاده می‌شود.

اشعریون اضافه کرد: جمعیت خرس در ایتالیا نسبت به ایران کمتر و پراکنش آن محدودتر است. مسوولان در این کشور گروه عملیات تشکیل داده‌اند. دامداران، گله‌داران و روستاییان در مقابل خسارات ناشی از حمله خرس بیمه هستند. اگر خرس به منطقه‌ای حمله کند، این گروه عملیاتی سریع وارد می‌شوند و در صورت تایید آن، دامدار و کشاورز خسارت‌دیده از بیمه خسارت می‌گیرد.

وی با بیان اینکه خسارت ناشی از حمله خرس در ایران بیمه نیست، گفت: باغدار و دامدار یک سال زحمت می‌کشد ولی در یک شب خرس می‌تواند بخشی از سرمایه او را نابود کند و خسارتی هم پرداخت نمی‌شود چون شیوه استاندارد رفع تعارض و بودجه آن را نداریم.

اشعریون ادامه داد: لازم است به روستاییان و عشایر راه‌های کاهش تعارض با حیات وحش از جمله خرس را آموزش دهیم سپس اگر حیوانی به او آسیب زد، خسارت پرداخت کنیم. سازمان‌های بیمه‌گر نیز گویند مواردی را بیمه می‌کنند که بتوانند از آن جلوگیری کنندوقتی شیوه جلوگیری وجود ندارد، چگونه آن را بیمه کنم؟

این عضو کمیته ملی حفاظت از خرس‌های ایران تاکید کرد: ارایه خدمات بیمه، آموزش جوامع محلی و شیوه‌های مداخله‌ای باید اجرا شود تا بتواند تعارض را کاهش داد. متاسفانه این اقدامات به علت نبود بودجه به‌طور مطلوب انجام نمی‌شود.

وی تاکید کرد: بسیار باید به آموزش جامعه محلی توجه کرد چراکه ما آموزش را اولین موضوع در حفظ حیات وحش می‌دانیم چون جامعه محلی هر روز با طبیعت و حیات وحش در ارتباط است اما متاسفانه به اندازه کافی به آن پرداخته نشده است. آموزش‌های کلی را با کمک نهادهایی مانند سازمان ملل و سازمان محیط زیست داده‌ایم ولی روند ثابتی نداشته است تا مردم نسل به نسل نحوه رفتار صحیح در طبیعت را یاد بگیرند.

در صورت مواجهه با حیوانات وحشی چگونه رفتار کنیم؟

اشعریون در پاسخ به این پرسش که در مواجهه با حیات وحش چه کنیم؟ توضیح داد: از مقابل هیچ حیوان وحشی مانند خرس فرار نکنید چون  فرار کردن حیوان را به تعقیب تشویق می‌کنند. بایستید اما به چشم حیوان خیره نشوید چون تماس چشمی را به عنوان تهدید و زورآزمایی تلقی می‌کند. در صورت امکان داد و بیداد و دستانتان را باز کنید و خود را بزرگتر و قوی تر نشان بدهید. این کار همان تکنیکی است که حیوانات در مواجهه با هم به کار می‌گیرند.

این عضو کمیته ملی حفاظت از خرس‌های ایران اضافه کرد: می‌توان اسپری فلفل با دوز پایین‌تر بو توزیع کرد چون بویایی حیوانی مانند خرس چند ۱۰ برابر یک انسان است و استشمام این بو می‌تواند حیوان وحشی را فراری دهد ولی قرار دادن چنین تجهیزاتی بدون ارایه آموزش امکان پذیر نیست.

وی با اشاره به استفاده از فنس‌های الکتریکی در برخی کشورها برای کاهش تعارض با حیات وحش گفت: در برخی مناطق کانادا می‌توان دور چادر خود در طبیعت از فنس‌های کوچک الکتریکی و قابل حمل استفاده کرد و کوهنوردان از آن بهره می‌برند ولی چنین تجهیزاتی در ایران نداریم. خرس از روی چادر کوهنوردان رد می‌شود و چند خوراکی هم بر می‌دارد التته در کانادا خرس گریزلی زندگی می‌کند که به انسان حمله می‌کند و او را می‌کشد ولی خرس قهوه‌ای هیج ایده‌ای برای حمله به انسان ندارد مگر انسان را تهدید تشخیص دهد که خیلی کم پیش‌ می‌آید.

اشعریون در پایان با اشاره به وجود اخباری مبنی بر حمله خرس به برخی زنان عشایر اظهارکرد: آنان ممکن است به‌تنهایی و بدون سرو صدا برای چیدن سبزی و زرشک به کوه بروند و خیلی به حیات وحش نزدیک شوند و حیوان یک دفعه متوجه حضورشان شود و حمله کند اما اگر سر و صدا کنند و چند نفره بروند، احتمال این رخداد کمتر است. ۹۰ درصد مواقع قبل از اینکه انسان متوجه حضور حیوان شود، آن حیوان شما را دیده‌ است و در حال ارزیابی رفتارتان است.

به گزارش ایلنا، 30 تیرماه تالاب بختگان برای  ایجاد سایت دفن زباله شهر ارسنجان زیر چرخ لودر می رود؛ و اگرچه با عکس العمل مردم بومی روستاهای همجوار این خسارت متوقف می شود، اما شنیده ها به نقل  از مردم محلی حاکی از آن است که مسئولان بنا است جهت ادامه فعالیت و ایجاد سایت با جدیت بیشتری پای کار حاضر شوند.

افزایش خطر آلودگی در بختگان با سایت دفن زباله

آن طور که کنشگر محیط‌ زیستی با حضور در محل ایجاد سایت دفن زباله بختگان گزارش می دهد با این اتفاق در واقع بختگان به قربانگاه می رود تا سندی ماندگار بر نابودی تاریخی زیستگاه در پای آلودگی انسانی به ثبت برسد.

سیروس زارع ‌با اشاره به دلایل فنی دال بر انتخاب نادرست محل دفن زباله در بختگان می‌‌گوید: محل انتخاب شده  مجاور زهکش هایی است که به نوعی بعد از دستکاری انسانی تامین کننده بخشی از منابع آبی ناشی از تجمیع روان آب‌های حوزه و انتقال دهنده‌  سرریز آبی تالاب کمجان به تالاب‌های طشک و بختگان است که  با ایجاد سایت، شیرابه های آلوده  به بستر تالاب هدایت می شود.

وی با بیان اینکه شیب عمومی زمین از محل انتخابی سایت زباله به سمت تالاب های طشک و بختگان بوده و منابع آبی زیر سطحی به سمت تالابها را آلوده خواهد کرد،‌تصریح می کند: در هر دو حالت منجر به آلودگی دریاچه خواهد شد که در شرایط خشکی ریزگردهای آلوده تالاب سلامت حاشیه نشینان را بیش از پیش با مخاطره مواجه می سازد.

به گفته زارع همچنین در شرایط آبگیری دریاچه تمام زیستمندان و پوشش گیاهی در صورت استفاده انسانی با آلودگی شدید و عوامل بیماری زا روبرو خواهد بود.

سایت دفن زباله خطر آلودگی حیات وحش را به همراه دارد

این فعال محیط زیست با اشاره به ایراد موجود در انتخاب سایت دفن زباله می‌گوید: محل انتخابی سایت دقیقا زیر و مجاور پست فشار قوی برق است که قاعدتا بی خطر نخواهد بود و کارشناسان اداره برق باید در این خصوص نظر کارشناسی را اعلام کنند.

زارع ادامه می دهد: جاده اتوبان جنوب به شمال کشور که در دست احداث است و در آینده‌ای نزدیک فعالیت های اجرایی آن در این نقطه شروع می شود که با کمترین فاصله از این سایت عبور می کند و قاعدتا  انتخاب این محل مناسب نخواهد بود.

او با اشاره به اینکه معمولا سایت های دفن زباله به دلیل ذات  آلایندگی و پسماند غذایی که دارند، جاذب حیات وحش طبیعی و اهلی  است، عنوان می‌کند:   این سایت به دلیل قرار گرفتن در مسیرچند هزار ساله کریدور مهاجرت پرندگان مهاجر، در صورت شروع فعالیت و تخلیه زباله ، حیات وحش و پرندگان زیادی را جذب خود کرده و آلوده خواهد شد.

وی ادامه می دهد: همچنین نزدیکی سایت با چندین روستا دام های اهلی و روستایی را که در محل از مراتع استفاده می کنند آلوده خواهد کرد.

این فعال محیط زیست با اشاره به اینکه خاک برداری صورت گرفته جهت ایجاد سایت از رطوبت بالایی برخوردار است  به نحوی که لاستیک لودر با همان برداشت حداقلی اولیه قادر به انجام خاک برداری نبوده اند، تصریح می کند: لذا در این حالت شیرآبه زباله در صورت فعالیت سایت در این محل به انتشار آلایندگی بیشتر خواهد انجامید.

در سنوات پرآبی قسمت سایت دفن زباله به زیر آب می رود

زارع خاطرنشان می کند که به لحاظ اجتماعی  برخی از اهالی  نسبت به ایجاد سایت معترض بودهه و بر اساس مدارک موجود ، محل انتخاب شده عرصه ملکی مستتنیات بوده و  بخشی از اراضی، سند زراعی متعلق به دوره واگذاری اصلاحات اراضی دارند و مابقی پروانه مرتع داشته اند و عملا عرصه‌  منابع طبیعی جهت اختصاص به سایت نبوده است.

وی با بیان اینکه محل مورد نظر در سنوات پر آبی و بارندگی های نرمال  زیر آب می رفته است و عملا جزیی از دریاچه بختگان  محسوب می شود، ابراز می کند: با توجه به تمامی این ایرادات انتخاب این مکان جهت سایت دفن زباله به لحاظ زیستی، اجتماعی و قانونی  اشکال دارد و مردود خواهد بود.

انتخاب مکان جایگزین پسماند با رعایت تمام اصوال بهداشتی

فعال زیست محیطی و دبیر انجمن احیای تالاب بین المللی کمجان در رابطه با راهکار ضروری در این مورد می گوید:   راهکار اساسی، با توجه به محدودیت های شهرستان ارسنجان از هر طرف و نیاز مبرم به سایت اصولی پسماند انتخاب مکان مناسبی در مرکز شهرستان با رعایت تمامی اصول بهداشتی، فنی و اجتماعی نه با تاکید به دفن زباله با رویکرد تفکیک و فرآوری است.

زارع یادآور می شود که از این رهگذر نه تنها اشتغال پایداری جهت تأمین معیشت چندین خانوار فراهم می‌شود، بلکه باز چرخانی مواد بازیافتی، تولید کود و سایر فرآورده های قابل استحصال ضایعات غیر قابل استفاده را کاهش می دهد و با این اقدام  از تولید شیرآبه‌ آلوده جلوگیری خواهد کرد.

به گفته وی در این حالت حد‌اقل باقی مانده زباله غیر قابل استفاده را می‌توان با کمترین هزینه و اصولی ترین شیوه معدوم کرد و کمترین آسیب را به محیط زیست وارد کرد.

صدور دستور توقف دفن پسماند در زهکش‌های منتهی به تالاب طشک

به دنبال انتشار تصاویر و اخباری در خصوص آماده سازی محلی در نزدیکی تالاب طشک برای دفن پسماند، با تصمیم کمیته فنی حفاظت محیط زیست فارس، دستوری مبنی بر توقف این اقدام صادر و به دستگاه‌های ذیربط ابلاغ شده است.

با توجه به تصمیم‌ کمیته فنی حفاطت محیط زیست فارس هرگونه اقدامی برای دفن پسماندهای بخش مرکزی ارسنجان در نزدیکی یکی از زه‌کش های منتهی به تالاب طشک، متوقف شده است.

 سایت مورد نظر برای دفن پسماند در بخش مرکزی ارسنجان، خارج از حریم و بستر تالاب‌های بین‌المللی طشک و بختگان و در فاصله 1400 متری بیرون پناهگاه حیات وحش بختگان قرار دارد.

براساس این گزارش و آب منطقه‌ای استان فارس اعلام کرده بود که سطح آب زیرزمینی در محل احداث سایت بسیار پایین ارزیابی شده است اما با توجه به بررسی کارشناسی انجام شده و وجود شواهدی از بالا بودن سطح آبهای زیرزمینی، کمیته فنی محیط زیست فارس دستور توقف ایجاد سایت برای تحقیقات بیشتر را گرفته است.

برپایه تصمیم کمیته فنی اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس و تا زمان بررسی دقیق‌تر این موضوع در مکاتبه ای به مقامات مسئول  لزوم خودداری از دفن هرگونه پسماند در منطقه مذکور توسط مدیر کل حفاظت محیط زیست اعلام شده است.

به گزارش ایلنا؛ درحالی تالاب های استان فارس بیش از ده‌ها سال درگیر چالش خشکسالی و مخاطرات بی شمار زیست محیطی هستند که انتخاب سایت دفن پسماند در نزدیکی تالاب بختگان بار دیگر ضربه ای جبران ناپذیر به محیط زیست استان فارس و تالاب بین المللی کمجان وارد می‌کند و  این درحالی است که مشکلات تالاب های فارس از مسائل آبی عبور می‌کند و دامنه آن گسترده تر می شود.