فارس نوشت: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بامداد سه‌شنبه گزارش جدیدی درباره فعالیت‌های برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران منتشر کرد.

روز گذشته هجدهم خردادماه سازمان انرژی اتمی با صدور بیانیه‌ای از قطع فعالیت‌ دوربین‌های فراپادمانی دستگاه اندازه‌گیری بر خط سطح غنا OLEMو فلومتر آژانس در ایران خبر داد. به گفته سخنگوی سازمان انرژی اتمی کشورمان این تعهدات در فراتر از پادمان بوده و جمهوری اسلامی ایران از روی حسن نیت تا به امروز موارد را اجرا کرده است. این اقدام در حالی صورت گرفت که شب گذشته قطعنامه پیشنهادی ایالات متحده آمریکا و تروئیکای اروپا علیه ایران در نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به تصویب رسید.

مهدی مطهرنیا کارشناس مسائل بین المللی در گفتگویی با خبرآنلاین با اشاره به تصمیم اخیر سازمان انرژی اتمی ایران در قطع فعالیت تعدادی از دوربین های فراپادمانی آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت: ایران در مواجهه با اقدامات ایالات متحده آمریکا و کشورهای اروپایی در شورای حکام، اعلام کرد که برخی از تعهدات فراپادمانی مانند حذف دو دوربین از دوربین‌های نظارتی آژانس انرژی اتمی را متوقف می کند و فعالیت هایی را به منظور پاسخگویی به بیانیه آژانس در دستور کار خواهد داشت.

با توجه به مدیریت فشارهای بین المللی بر ایران در باب پرونده هسته ای و با توجه به موضع گیری های دولت سیزدهم در قبال مذاکرات وین، اکنون لبه های اصطکاک میان ایران و کشورهای ۱+۵ به ویژه جبهه غربی در چارچوب مذاکرات هسته ای در حال افزایش است. با توجه به گزارش رافائل گروسی در ارتباط با عملکرد جمهوری اسلامی ایران در خصوص پاسخگویی به پرسش های آژانس، می توان گفت که در وضعیت کنونی زمینه های تصمیم گیری علیه ایران در نشست شورای حکام فراهم شده است.

مطهرنیا با اشاره به قطعنامه آژانس علیه ایران با اشاره به اینکه قطعنامه ای غیرالزام آور اما تهدید کننده است گفت: هدف از این اقدام آماده سازی افکار عمومی به منظور برخورد با ایران و ارجاع پرونده هسته ای به شورای امنیت سازمان ملل متحد است و از این منظر می بینیم که بیانیه آژانس از طرفی جهت گیری تند را کاهش و از طرف دیگر اخطارهای جدی را متوجه تهران می کند.

تهران نیز برای پاسخگویی به این اخطارها و در عین حال فشارهای بین المللی در مذاکرات وین، به دنبال ایجاد زمینه هایی است تا بتواند از اهرم های فشار خود استفاده کند. به همین جهت است که دوربین ها خاموش می شود و یکی از نمایندگان مجلس آمادگی دولت را برای غنی سازی ۹۰ درصدی درخواست می کند و موضع گیری هایی در خصوص خروج ایران از NPT مطرح می شود.
همه این مسائل نشان دهنده نوعی پاسخگویی به افکار عمومی در ارتباط با نوع موضع گیری ایران، در قبال فشارهای بین المللی است.

این کارشناس مسائل بین الملل با اشاره به اینکه عقب نشینی از مواضع جمهوری اسلامی ایران در امضای توافق برجام، اتهامی بود که دولت رئیسی علیه دولت روحانی بیان می کرد و نگاه غالب در دولت سیزدهم علیه این توافق منفی بود گفت: بازگشت به همان برجام به عنوان یک چالش بزرگ برای دولت کنونی مطرح است و حتی ایالات متحده آمریکا و متحدانش، حاضر نیستند آنچه را که در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵ به عنوان توافق یا برنامه جامع اقدام مشترک در باب پرونده هسته ای ایران از آن یاد شد را بار دیگر احیا کنند. در واقع دولت بایدن گستره برنامه جامع اقدام مشترک را از پرونده هسته ای، به پرونده های دیگر مربوط به ایران دنبال می کند.

از این رو اگر ایران نشستن پای میز مذاکره را بپذیرد، به برجام بازگردد و امتیازاتی کمتر از توافق سال ۲۰۱۵ را بدست آورد به طور طبیعی با چالش مواجه خواهد شد. از این رو به نظر می رسد که پاسخگویی به افکار عمومی در چارچوب اقداماتی صورت می گیرد که ایران نشان دهنده این امر باشد که جمهوری اسلامی ایران در حال رودرویی و پاسخگویی به فشارهای بین المللی است.

مطهرنیا با تاکید بر اینکه برجام برای طرف ها توافق مهمی به شمار می رود که حداقل هزینه ها را در مسیر اصطکاک به دنبال دارد و در صورت عدم احیای آن، اصطکاک از وضعیت سیاسی به وضعیت امنیتی ـ نظامی گرایش پیدا می کند و عمق استراتژیک تحریم های حداکثری را افزایش می دهد گفت: این وضعیت تأثیر بسزایی را بر روی اقتصاد، کسب و کارها، حوزه حیات اجتماعی و امنیت فکری و سایر موارد می گذارد. از طرف دیگر ایالات متحده آمریکا با توجه به انتخابات میان دوره ای کنگره بر آن نیست تا لبه های اصطکاک را افزایش دهد و به همین دلیل روند تدریجی طی می شود تا در آستانه انتخابات در ماه نوامبر یعنی آبان ماه، دولت بایدن یا به یک توافق با ایران دست یابد و یا اینکه اعلام فشار بیشتر و برخورد شدیدتر با ایران بر مسیر انتخابات میان دوره ای آمریکا تاثیر بگذارد.

مهسا مژدهی: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تازه‌ترین گزارش خود مدعی شد که ایران در ارائه پاسخ‌های «معتبر فنی» به سوال‌های آژانس درباره پیدا شدن مواد هسته‌ای در ایران طی سه سال گذشته ناکام بوده است. در این گزارش گفته شده که اورانیوم غنی‌ شده ایران به ۱۸ برابر حد مجاز در برجام رسیده است. در حال حاضر ۴۳.۱ کیلیوگرم اورانیوم غنی شده تا ۶۰ درصد دارد که تقریبا افزایشی ۱۰ کیلوگرمی داشته و مقدار اندکی از آن نیز به اورانیوم فلزی تبدیل شده است. اما در ایران سخنگوی وزارت خارجه کشورمان این گزارش را بازتاب دهنده واقعیت گفتکوهای مابین ایران و آژانس ندانسته است.

حسن بهشتی پور کارشناس مسائل هسته ای در گفتگویی با خبرآنلاین می‌گوید: گزارش جدید سازمان بین المللی انرژی اتمی به هر حال گزارشی منفی علیه ایران است. آژانس انتظار داشته که ایران به سوالاتش پاسخ بدهد. طبق قرار قبلی ایران حداکثر قرار بود در سه ماه پاسخگو شود. یا این پاسخ ها برای آژانس قانع کننده نبوده یا به طور کلی جوابی به سوالات نداده است.

اثر این گزارش را می توان در جلسه شورای حکام دید که ظرف چند روز آینده برگزار خواهد شد و فضاسازی که شده احتمالا صدور قطعنامه علیه ما را بالا می‌برد. قطنامه شورای حکام طبق اساسنامه باید ارای آن به اتفاق آرا صادر شود. یعنی هر ۳۵ کشور رای مثبت بدهند. اما از سال‌ها ۸۵، ۸۶ که این شورا قطعنامه علیه ایران صادر کرد و پرونده را به شورای امنیت ارجاع داد،قطعنامه نه با اتفاق ارا که با اکثریت آن صادر شد. یعنی اکثر کشورها رای به صدور قطعنامه علیه تهران داده بودند.

آنها از آن زمان یک رویه جدید درست کرده و آن را ادامه داده‌اند. در شرایط فعلی نیز علی‌رغم موضع منفی برخی کشورها مانند چین و احیانا روسیه احتمالا قطعنامه شورای حکام علیه ایران صادر خواهد شد. صدور این قطعنامه شروعی جدید برای پرونده سازی علیه ایران است. ایران پیش تر نیز تجربه چنین روندی را داشته است. برگ به برگ این پرونده‌ها و قطعنامه‌هایی که صادر می‌شوند،‌ یک نوع مستندسازی علیه ایران است. هرچقدر ما این قطعنامه ها را قبول نداشته یا آنها را ظالمانه بدانیم یا معتقد باشیم که سیاسی کاری آژانس بوده، تأثیری برای پیامدهای منفی آن طبق حقوق بین الملل نخواهد داشت و یک امتیاز منفی بزرگ برای ایران به شمار می رود.

البته از نظر اقتصادی این قطعنامه ها تاثیری بر ایران ندارد چرا که در حال حاضر ریسک اقتصادی در کشور ما به عدد هفت یعنی بدترین ریسک سرمایه گذاری رسیده است. بنابراین از نظر اقتصادی از این بدتر نخواهد شد. اما از لحاظ بین المللی و تهدید منافع ملی و اینکه احتمال دارد باعث ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت شود، منفی است و ما باید تلاشمان را بکنیم تا از تکرار این تجربه ها جلوگیری کنیم و اجازه تکرار تاریخ را ندهیم.

میخائیل اولیانوف نماینده دائم روسیه نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین در پیامی در حساب کاربری خود در توئیتر تاکید کرد که سفر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران بسیار موفقیت‌آمیز بوده است.

وی ادامه داد: دو طرف درباره گام‌های مشخص با هدف حل‌وفصل مسائل پادمانی باقی مانده در یک دوره زمانی معقول و منطقی به توافق دست یافتند. این دستاورد بزرگی است!

رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که روز گذشته به منظور انجام گفت‌وگوهای فنی با مسئولان سازمان انرژی اتمی کشورمان به تهران سفر کرده بود با حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز دیدار کرد.

وزیر امور خارجه کشورمان در این ملاقات ضمن تاکید بر ضرورت رویکرد مستقل، حرفه‌ای و بی‌طرفانه آژانس، اهمیت تقویت روابط و همکاری های آژانس با جمهوری اسلامی ایران در زمینه های فراتر از مباحث نظارتی و بازرسی و از جمله حمایت از صنعت هسته ای صلح آمیز ایران را نیز مورد تاکید قرار داد.

امیرعبداللهیان همچنین ابراز امیدواری کرد با مذاکرات و تفاهمات حاصله بین آژانس و سازمان انرژی اتمی زمینه اجرایی شدن توافقات بیش از پیش فراهم شود.

امیر عبداللهیان اظهار امیدواری کرد در سفر مدیرکل آژانس، اعتماد متقابل و همکاری‌های طرفین بیش از پیش تقویت شود.

همچنین رافائل گروسی متقابلا بر رویکرد فنی و حرفه‌ای بر تقویت روابط و همکاری ها و یافتن راه حل‌های خلاقانه تاکید کرد.

وی در ادامه بر آمادگی آژانس برای حمایت از پروژه های مشترک در زمینه استفاده صلح آمیز از انرژی هسته‌ای تاکید کرد و دیدار خود از کشورمان را نشانه‌ای از اراده برای گفتگو و درک متقابل، حل مسائل و ارتقای همکاری‌ها با جمهوری اسلامی ایران عنوان کرد.

طرفین در این ملاقات روند همکاری آژانس بین المللی انرژی اتمی و سازمان انرژی اتمی را مثبت و موفق خواندند.