عملکرد وزیر در ماجرای حذف ۳ دهک بالای یارانه‌بگیر و نحوه اختصاص کالابرگ، شرایطی که در شستا (هلدینگ اقتصادی زیرمجموعه تامین اجتماعی) حاکم است، نرخ بیکاری و شرایط معیشتی مردم از مهم‌ترین دلایل استیضاح وزیر کار بیان شده است.

رضا سپهوند، عضو کمیسیون انرژی مجلس و نماینده خرم‌آباد که از جمله امضا کنندگان استیضاح احمد میدری، وزیر کار است درباره عملکرد و دلایل به جریان افتادن استیضاح وزیر رفاه، کار و تامین اجتماعی توضیح داد: حوزه وزارت کار بسیار وسیع است؛ سازمان تأمین اجتماعی، صندوق بازنشستگی، شستا و بنگاه‌های اقتصادی زیادی که زیرمجموعه آنها است. همچنین موضوع کارگر و کارفرما، تعیین حقوق پایه کارگران و مسائل مختلف حوزه کارگری، بحث اشتغال‌زایی، یارانه‌ها و طرح کالابرگ همه اینها در حوزه‌ وزارت کار قرار می‌گیرند.

میدری در زمان رأی اعتماد برنامه‌هایی را ارائه داد که بعد از یک سال ارزیابی‌ها نشان می‌دهد به آن اهداف نرسیده است
این نماینده مجلس در ادامه افزود: آقای میدری سال قبل در زمان رأی اعتماد برنامه‌هایی را ارائه دادند که بعد از یک سال ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که ایشان به آن اهداف نرسیده است.

رئیس صندوق بازنشستگی در یک سال ۳ بار تغییر کرده است / در بنگاه‌های اقتصادی که زیرمجموعه شستا و صندوق‌های بازنشستگی هستند، تغییر و تحولات زیادی شکل گرفته است / نمایندگان روی عملکرد وزیر در وزارتخانه حساس شده‌اند

سپهوند با اشاره به شرایط مجموعه‌های اقتصادی زیرمجموعه وزارت کار از جمله شستا عنوان کرد: در بنگاه‌های اقتصادی که زیرمجموعه شستا و صندوق‌های بازنشستگی هستند، تغییر و تحولات زیادی شکل گرفته است، به عنوان نمونه در این مدت سه بار ریاست صندوق بازنشستگی تغییر کرده است. مجموع این شرایط موجب ایجاد یک سری اشکالات در این حوزه شده که نماینده‌ها روی آن حساس شده‌اند.

در شرکت‌های زیرمجموعه شستا و صندوق بازنشستگی، کلونی‌هایی تشکیل و افراد دائماً در داخل آنها جابه‌جا می‌شوند / شائبه بروز تخلفاتی از نظر مالی و مدیریتی در شستا و صندوق‌های بازنشستگی وجود دارد

نماینده خرم‌آباد تاکید کرد: همچنین در شرکت‌های زیرمجموعه شستا و صندوق بازنشستگی، کلونی‌هایی تشکیل شده که افراد دائماً در داخل آنها جابه‌جا می‌شوند و شائبه بروز تخلفاتی از نظر مالی و مدیریتی در این بخش‌ها وجود دارد. نماینده‌ها روی این موضوعات حساس شده و پیگیر هستند. همین نارضایتی‌های موجود، ابتدا موجب طرح‌های سوالات زیادی از وزیر کار شد و پس از آن هم به سمت استیضاح رفت.

آمار و اطلاعاتی که در خصوص نرخ بیکاری منتشر می‌شود با واقعیت‌های جامعه، همخوانی ندارد

سپهوند با تاکید به متناقض بودن آماری که درباره نرخ بیکاری در معرض افکار عمومی قرار می‌گیرد، توضیح داد: همچنین در خصوص بحث نرخ بیکاری در کشور آمار و اطلاعاتی منتشر می‌شود، معتقدیم با واقعیت‌هایی که در جامعه وجود دارد، همخوانی ندارد. به عنوان مثال در استان لرستان سال ۱۴۰۳ نرخ بیکاری 11.1 بوده و الان عدد 7.3 اعلام شده است اما براساس مشاهدات و مستندات استانی در واقع هیچ اتفاق خاصی نیفتاده و بیکاری بیشتر هم شده است.

وزارت کار موظف است بر نحوه آمارگیری نرخ بیکاری نظارت دقیقی داشته باشد / آمارهای غیرصحیح یا شاخص‌هایی که برای این آمارگیری‌ها در حوزه بیکاری تهیه شده، غلط است و ما را به انحراف می‌برد

این نماینده مجلس با تاکید بر لزوم نظارت وزارت کار بر آمار بیکاری که در کشور منتشر می‌شود، تاکید کرد: این آمارگیری وظیفه سازمان برنامه و بودجه و مرکز آمار ایران است ولی وزارت کار موظف است نظارت دقیقی داشته باشد. این آمارهای غیرصحیح یا شاخص‌هایی که برای این آمارگیری‌ها تهیه شده، غلط است و ما را به انحراف می‌برد. چون وقتی آمار دقیقی نداشته باشید، در کنار آن نمی‌توانید برنامه‌ریزی دقیقی هم در حوزه اشتغال‌زایی و کسب‌وکار ارائه دهید.

او در ادامه افزود: موضوعات متعددی هستند که موجب نارضایتی نمایندگان شده و البته همزمان جریان تندرو هم در مجلس روی استیضاح وزیر کار تمرکز کرده و صرفا دلایل سیاسی را دنبال می‌کنند. همه این‌ها با هم تلفیق شده و نمایندگان را به استیضاح وزیر کار رسانده است.

عملکرد نامطلوب وزارت کار موجب نارضایتی نمایندگان شده است

نماینده امضاکننده استیضاح وزیر کار با اشاره به عملکرد نامطلوب وزارت کار که موجب نارضایتی نمایندگان شده است، گفت: اکثریت استیضاح‌کنندگان معتقدند که آقای میدری نتوانسته در این یک سال اهداف برنامه هفتم را به سرانجام برساند.

استیضاح میدری نسبت به سایر وزرا در اولویت است / نمایندگان استیضاح میدری را جدی‌تر پیگیری می‌کنند

سپهوند در پاسخ به این سوال که چقدر ماجرای استیضاح وزیر کار جدی است چون با وجود ثبت چهار استیضاح در ماه‌های اخیر هنوز استیضاحی در مجلس اعلام وصول نشده است، گفت: استیضاح آقای میدری نسبت به سایر وزرا در اولویت است و از طرف نمایندگان خواهان این موضوع هستند که استیضاح جدی‌تر پیگیری شود.

دولت چهاردهم با هدف جبران کسری بودجه از طریق کاهش هزینه‌های جاری و همچنین تامین هزینه‌های توزیع کالابرگ، بازنگری در فهرست دریافت‌کنندگان یارانه نقدی را در دستور کار قرار داده است. با وجود این، انتقادات بسیاری نسبت به دولت و این وزارت‌خانه در مورد نحوه شناسایی پردرآمدها و حذف یارانه آنها مطرح شده است.

انتقاد از شیوه دهک‌بندی خانوار و معیارهای حذف یارانه

بر اساس اعلام وزارت کار، مبنای دسته‌بندی خانوارها در این طرح، داده‌های تراکنشی بانکی، اطلاعات مالیاتی، دارایی‌های ثبت‌شده و میانگین درآمد ماهانه خانوارهاست. با این حال، بسیاری از کارشناسان و نمایندگان مجلس به نحوه جمع‌آوری و دقت داده‌های مورد استفاده در این دهک‌بندی‌ها انتقاد دارند. آن‌ها معتقدند در شرایطی که بخش بزرگی از اقتصاد کشور غیرشفاف و مبتنی بر نقدینگی غیررسمی است، تکیه صرف بر داده‌های بانکی نمی‌تواند تصویر درستی از وضعیت معیشت خانوارها ارائه دهد.

منتقدان همچنین نسبت به تعیین سقف درآمد سرانه 10 میلیون تومانی پس از کسر هزینه اجاره، برای حذف یارانه‌ها اعتراض دارند. به گفته آنان، این رقم با واقعیت سطح هزینه‌های معیشتی خانوار ایرانی تناسب ندارد و پاسخگوی نیازهای پایه نیز نیست. به باور کارشناسان، چنین معیارهایی عملا موجب می‌شود برخی خانوارهای کم‌درآمد از فهرست یارانه‌بگیران حذف شوند، در حالی که گروه‌هایی با درآمد بالا، به علت ضعف داده‌های آماری، همچنان یارانه دریافت کنند.

دولت توان حذف هزینه‌های غیرمولد را ندارد

سهراب دل‌انگیزان، کارشناس اقتصادی به بررسی ابعاد گوناگون سیاست حذف یارانه‌ها در دولت چهاردهم پرداخت.

دل‌انگیزان با انتقاد از رویکرد دولت در اعمال سیاست حذف یارانه‌ها با هدف کاهش هزینه‌های خود گفت: «کارشناسان اقتصادی همواره از دولت خواسته‌اند که مخارج غیرضروری را در سازمان‌ها و نهادهایی که کالای عمومی تولید نمی‌کنند و بازدهی اقتصادی ندارند، حذف کند. بخشی از این هزینه‌ها صرف فعالیت‌هایی می‌شود که تاثیری بر رفاه عمومی ندارند و تنها موجب نارضایتی مردم می‌شوند.»

او افزود: «دولت باید این هزینه‌های غیرمولد را حذف کند اما از آنجایی که توان این کار را ندارد، با حذف یارانه‌ها فشار را به اقشار کم‌درآمد منتقل کرده است.»

دولت به‌طور سیستماتیک دستمزدها را سرکوب می‌کند

این کارشناس اقتصادی با اشاره به تشدید شکاف میان نرخ تورم و دستمزدها اظهار کرد: «وقتی نرخ تورم حدود ۵۰ درصد است اما رشد دستمزدها تنها 20 تا 30 درصد تعیین می‌شود، در واقع دولت به‌طور سیستماتیک دستمزدها را سرکوب می‌کند.»

وزیر کار خود اقتصاددان حوزه رفاه است اما سیاستی را در نظر می‌گیرد که رفاه مردم را سرکوب می‌کند

او در ادامه گفت: «نکته قابل تامل این است که وزیر کار خود اقتصاددان حوزه رفاه است، اما به جای افزایش رفاه عمومی و درخواست از دولت برای کاهش هزینه‌های غیرمولد، سیاستی را در نظر می‌گیرد که رفاه مردم را سرکوب می‌کند.»

دولت در مقابل بخش‌هایی که منابع زیادی از بودجه دریافت می‌کنند، قدرت چانه‌زنی ندارد

دل‌انگیزان در بخش پایانی این گفت‌وگو با اشاره به ناتوانی دولت در کاهش هزینه نهادهای پرخرج، خاطرنشان کرد: «به نظر می‌رسد دولت در مقابل بخش‌هایی که منابع زیادی از بودجه دریافت می‌کنند، قدرت چانه‌زنی ندارد. در نتیجه، فشار مالی را به مردم منتقل کرده و یارانه‌ها را حذف می‌کند.»

به نام خدا

سوم شهریور برای میثاق با امام خمینی (ره) ساعت ۷:۱۵ به مرقد رفتیم. نیم‌ساعتی زود رسیدم. با حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه در مورد عدم پرداخت یارانه حدود ۱۳هزار نفر از افراد دارای معلولیت صحبت کردم. از ایشان خواستم با توجه به انتظاری که شکل گرفته، کمک کنند که هرچه زودتر پرداخت انجام شود. به وزارتخانه هم که برگشتم با رئیس بهزیستی علی‌محمد قادری صحبت کردم که با سازمان هدفمندی یارانه ها رایزنی کنند و نتیجه آن را اطلاع دهند.

به شینا انصاری تبریک گفتم. به ایشان گفتم کارهای مشترک مهمی داریم. تخریب محیط زیست از عوامل مهاجرت سرزمینی و فقر است، در معاونت رفاه دو سه گزارش در مورد تأثیر تخریب محیط زیست بر فقر تدوین کرده بودیم. ایشان می­ توانند در حفظ و بازآفرینی محیط زیست در ایران که از چالش­های بزرگ کشور است بسیار موثر باشند.

ورود به صحن مرقد، سرود جمهوری اسلامی ایران، نشستن بر سر مزار امام، سید احمد و هاشمی رفسنجانی حسی از شکوه و صلابت می ­داد. سخنرانی سید حسن عالی بود و رئیس‌جمهور نیز در وفاق ملی بیانی تازه و جذاب ارائه دادند.

کلام سید حسن بر عمق دل می­ نشست. فهم دوباره­ ای از وفای به عهد با خواندن اشعار زیبای سعدی و نهج‌البلاغه در تمام سخنرانی میخکوبم کرد. وفای به عهد از نظر او اصل برتر در اخلاق است. هنگامی که وفای به عهد با ارزش دیگری در تعارض قرار می ­گیرد، وفای به عهد مقدم است. اوج کلامش آنجا بود که گفت توجیه (زیر پای گذاشتن عهد) اول سقوط است. خیانت در وعده و عهد ممکن است در کوتاه‌مدت نشاطی داشته باشد، اما به منافع یکی دو روز نباید نگاه کرد. حضرت علی(ع) می‌فرمایند در عهد با مشرکین هم وفادار باشید، آن‌چنان شفاف عهد بسته شود که ابهامی در آن نباشد.

بعد به مزار شهدای ۷۲ تن رفتیم. خانم خبرنگار صدا و سیما سوال کرد با امام و شهدا چه عهدی بستید؟ بلافاصله جواب دادم راه آنها را ادامه دهیم و حافظ آرمانِ استقلال و آزادی باشیم.

بعد به وزارت رفتم. وزیر سید صولت مرتضوی منتظر ایستاده بود؛ با هم به مزار شهید گمنام رفتیم و فاتحه‌ای خواندیم. وزیر دم درب ورود قرآن را بالای سرم گرفت. قرآن را باز کردم، آیه الهام‌بخش و سنگین بود. مرتضوی گفت: به‌به، چه آیه‌ای و شأن نزول آیه را شرح داد. تسلطش مایه تعجبم شد. معنای آیه این است: «به سرزمین مقدس پای می­­ گذاری، ما تو را انتخاب کردیم، آنچه بر تو وحی می ­شود بشنو (فرمان را اطاعت کن)»

«إِنِّی أَنَا رَبُّکَ فَاخْلَعْ نَعْلَیْکَ إِنَّکَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُویً، وَ أَنَا اخْتَرْتُکَ فَاسْتَمِعْ لِما یُوحی»‏
ایران، این وزارتخانه­ ها و این مسئولیت مقدس است، با خون شهید بهشتی و همراهانش و خون سایر فرزندان ایران تطهیر شده است.

به همراه صولت مرتضوی به دفتر رفتیم و نیم‌ساعتی صحبت کردیم. او را تا پایین بدرقه کردم و گفتم هر امری داشتید در خدمت خواهم بود. از محبت و بزرگی او شرمنده شدم.

بعد به دیدن همکاران در ساختمان وزارتخانه رفتم. خیلی‌ها به زیارت رفته بودند. دو ساعتی به اتاق­ها سر زدم و با آنها سلام و علیک کردم. خیلی­ ها آشنا بودند. در آن هشت سال معاونت رفاه، تقریبا با همه معاونت­ ها کار مشترک کرده بودم. وظایف معاونت رفاه به همۀ حوزه‌ها مرتبط است. یکی از نکات جالب دیدن فاطمه ذوالقدر بود. ایشان دختر همکارم در مجلس ششم، سید مصطفی ذوالقدر است. فاطمه ذوالقدر در اتاق کوچکی با سه نفر دیگر همکار بود. در دوره­ ای که من معاون رفاه بودم، ایشان نماینده مجلس (دهم) بودند. به او گفتم یکی از مظلومیت­ های نمایندگان این است که مردم فکر می ­کنند هرکه نماینده شد تا آخر عمر به لحاظ مالی تأمین است. فردی که نمی­ دانست من هم روزی نماینده مجلس بودم، می­ گفت نمایندگان تا آخر عمر می ­خورند. به خانم ذوالقدر گفتم تا آخر عمر می­ خوریم، اما احتمالا کتک!

از ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۶:۴۵ با معاون اشتغال و مدیران کل آن معاونت صحبت کردم. به دقت شنیدم و چند کار تعریف شد. فرآیند اعطای تسهیلات و نظارت بر آن‌ها را توضیح دادند و در مورد اختلال فرآیندی نکاتی را مطرح کردند. با سیدعلی روحانی معاون وزیر اقتصاد که از مرکز پژوهش­های مجلس ایشان را می­ شناسم و فرد کارشناس و شریفی است، صحبت کردم. قرار شد با محمود کریمی بیرانوند معاون اشتغالم جلسه­ای داشته باشند تا فرآیند اصلاح شود.

بیژن رمضانی آمد و اخبار را مرور کرد. خبری از یکی از کانال‌های خبری خواند. گفت پاسخ بدهیم یا نه؟ گفتم تو پیر رسانه­ هستی، هر کاری دوست داشتی انجام بده. من راه خودم را می ­روم. خدا این بار امانت را سبک ­گرداند تا نشکنیم.

وَ وَضَعْنَا عَنْکَ وِزْرَکَ، الَّذِی أَنْقَضَ ظَهْرَکَ.
مظلومیت را نمی­شود کاری کرد، اما باید با عزت و محکم بود.

عهد بستم که علی‌رغم فشارهای زیاد برای عدول از شایسته‌گزینی و بر هم زدن مسیر حرکت بر اساس اصول کارشناسی و خرد جمعی، شایسته­ گزین باشم و تن به مطالبات برخی برای تقدم بخشیدن سیاست بر تخصص‌گرایی و تجربه ندهم؛ گرچه این مطالبات از روی نیک خواهی باشد. بگذار از منجیق فلک سنگ فتنه ببارد. حال که این متن را می­ نویسم، دوباره اشعار زیبای سعدی را که سید حسن خوانده بود مرور می­کنم. چقدر زیباست:

عهد نابستن از آن به که ببندی و نپایی

خلق گویند برو دل به هوای دگری ده

نکنم خاصه در ایام اتابک دو هوایی

عهد بسته شده است؛ دو هوا نخواهم شد با همیاری پاکان و به امید خدا.

۶ شهریور ۱۴۰۳ ۱۶:۵۵