بر اساس ماده ۸۲ قانون مدیریت خدمات کشوری به دولت این اختیار داده شد که ساعات کاری ادارات را تعیین کند، ساعت رسمی کشور امسال تغییر نمی‌کند اما دولت باید در سال جاری زیرساخت‌های لازم برای اجرای این قانون را آماده کند.

فارغ از اینکه چرا نمایندگان مجلس شورای اسلامی در این وانفسای مشکلات تا این حد بر موضوع تغییر نکردن ساعت رسمی کشور اصرار دارند و این مساله را تا این اندازه مهم می‌دانند، باید گفت که در طرح جدیدی با هدف تامین نظر شورای نگهبان در کمیسیون اجتماعی به تصویب رسیده، ابهاماتی وجود دارد.

نخست اینکه کمیسیون اجتماعی تصویب کرده که دولت باید زیرساخت‌های لازم را برای فراهم شدن اجرای عدم تغییر ساعت رسمی کشور در سال 1402 فراهم کند. مشخص نیست که این زیرساخت‌هایی که نمایندگان از آن سخن به میان می‌آورند، چیست؟

یکی از مهم‌ترین دلایل تغییر ساعت رسمی کشور در هر سال، صرفه‌جویی انرژی است. تغییر ساعت رسمی کشور در ابتدای فروردین ماه حدود ۲ درصد در اوج مصرف و 4 درصد در مصرف انرژی تاثیر دارد. از سوی دیگر بر مبنای بررسی‌های علمی انجام شده روی منحنی بار 24 ساعته کل کشور، طی سال‌های 1393 تا 1400 به‌طور متوسط حدود 4 درصد از مصرف برق در 6 ماه نخست سال از محل اجرای طرح تغییر ساعت صرفه‌جویی شده که معادل 106 میلیارد کیلووات ساعت در طول 7 سال اخیر است. انرژی صرفه‌جویی شده ناشی از این طرح به‌طور متوسط سالانه بالغ بر یک میلیارد و چهارصد میلیون دلار بوده است.

آیا منظور نمایندگان این است که دولت زیرساخت‌هایی ایجاد کند تا نیازی به صرفه‌جویی این یک میلیارد دلار نباشد؟ خوب است نمایندگان بگویند که دولت برای ایجاد این زیرساخت‌ها که قرار است توجیه صرفه‌جویی انرژی را به عاملی بی‌اهمیت بدل کند، چقدر باید هزینه کند؟ و آیا اساسا ایجاد چنین زیرساخت‌هایی ممکن است؟

تنها راهی که می‌توان متصور شد، این است که وزارت نیرو طی یک‌سال آینده آنقدر تراز تولید برق را بالا ببرد تا با تراز مصرف تعادل داشته باشد. اما حتی این اقدام هم عامل صرفه‌جویی را از تغییر ساعت رسمی کشور حذف نمی‌کند. خوب است نمایندگان به این موضوع فکر کنند که با یک میلیارد و چهارصد میلیون دلار چند صد هزار شغل می‌توان ایجاد کرد. چرا دولت باید اجرای طرحی که صرفه‌جویی انرژی را منتفی می‌کند، از خودش هزینه کند و زیرساخت آماده کند؟ کجای این اقدام منطقی است؟ چرا مجلس از داستان مشابهی که در دولت محمود احمدی‌نژاد در خصوص تغییر ساعت رسمی کشور به راه افتاد، درس نمی‌گیرد.

ابوالفضل خدائی: به نظر می رسد عربستان در حوزه صادرات انرژی سیاست های جدیدی را اتخاذ کرده و علاوه بر صادرات نفت و گاز، سرمایه گذاری بر روی انرژی های پاک و همچنین برق را در دستور کار خود قرار داده است. به گزارش آناتولی حدود دو هفته پیش بود که عربستان و عراق یادداشت تفاهم برای اتصال شبکه برق را امضا کردند که نشان از خیز بلند سعودی ها برای تامین برق عراق و جایگزینی با ایران است که با استقبال مقام های عراقی نیز مواجه شده است. چرا که بغداد به دنبال راهی برای رهایی یافتن از فشارهای آمریکا برای قطع وابستگی انرژی به ایران است. مصر نیز یکی دیگر از کشورهایی است که تصمیم دارد صادرات ۱۰ هزار مگاوات برق از مصر به عراق را با توجه به مشکلات ایجاد شده در صادرات برق ایران به عراق کلید بزند. مشکلاتی که منجر به چالش هایی در خصوص پرداخت مطالبات تهران از سوی بغداد  به واسطه تحریم ها شده است. البته در بازار برق عراق تنها عربستان حضور ندارد حدود دو ماه پیش بود که بغداد و شرکت انرژی‌های آینده ابوظبی قرارداد ساخت ۵ نیروگاه برق خورشیدی در عراق را امضا کردند. به گزارش یورونیوز، این نخستین مرحله از تولید انرژی پاک است که تولید هزار مگاوات ساعت برق در آن پیش‌بینی شده است و در حالی به امضا رسیده که پیش تر همین شرکت اماراتی در قراردادی از تولید ۲ هزار مگاوات برق خورشیدی برای عراق خبر داده بود. به گفته مقامات عراقی، بغداد قصد دارد با امضای چندین قرارداد تا سال ۲۰۲۳، تولید برق خود را به ۷ هزار و ۵۰۰ مگاوات ساعت برساند.

عراق اکنون از ۱۹ تا ۲۱ هزار مگاوات انرژی برق را تولید می‌کند اما آمارها نشان می دهد نیاز واقعی این کشور بیش از ۳۰ هزار مگاوات است. به گزارش السومریه نیوز این در حالی است که گفته می شود قرار است به زودی  خط انتقال ترکیه به عراق نیز مورد بهره برداری قرار گیرد. بر این اساس خطوط انتقال با توجه به نیاز عراق به انرژی آماده بهره برداری بوده و تنها موضوع  توافق بر سر میزان انرژی انتقالی و قیمت آن است.

رقابت کشورهای منطقه برای گرفتن سهم بازار عراق و همچنین سرمایه گذاری در زیرساخت های کشور به واسطه اهمیت ژئوپلتیکی این کشور نشان می دهد که با نزدیک شدن به دوران پساکرونا کشورهای همسایه نگاه ویژه و برنامه ریزی بلندمدتی نسبت به آینده صادرات انرژی دارند. در حوزه گاز اخیرا کشور قطر با بهره گیری از حوزه مشترک پارس جنوبی و از آن گاز استخراج کرده و به کشورهای دیگر صادر می کند و در همین راستا وزیر برق عراق و وزیر انرژی قطر مذاکراتی را در خصوص انتقال گاز از دوحه به بغداد برای رفع کمبود برق عراق انجام دادند که موضوع اصلی آن درباره مسائل لجستیکی مربوط به انتقال گاز از طریق بنادر قطر به عراق بود. به گزارش بغدادالیوم مقامات عراقی تاکید بر آن دارند که جایگزینی برای گاز ایران وجود ندارد. اما در صورت پیشنهاد بهتر و با صرفه تر قطر و با توجه به استخراج از پارس جنوبی، رقابت دوحه می تواند صادرات ایران را تحت تاثیر قرار دهد. اما به باور برخی کارشناسان قطع وابستگی عراق به گاز ایران نیازمند زمانی بلندمدت و فراهم کردن مقدمات است و قطر تنها از طریق ال ان جی قادر به صادر کردن گاز به عراق خواهد بود.

در همین حال ریاض نیز یکی از کشورهایی است که تصمیم به افزایش تولید گاز گرفته است. به گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا تولید گاز طبیعی عربستان سعودی در یک دهه ۳۰ درصد رشد کرده و در سال ۲۰۲۰ به رکورد ۱۱ میلیارد فوت مکعب در روز رسید. آرامکوی سعودی اولویت دادن توسعه میادین گازی غیرمرتبط با نفت که اکثر آنها فراساحلی هستند را شروع کرده است. در سال ۲۰۰۰ عربستان سعودی هیچ تولید گاز غیرمرتبط نداشت اما توسعه منابع گازی سهم آنها از کل تولید گاز در سال ۲۰۲۰ را به ۴۶ درصد افزایش داد. آرامکوی سعودی علاوه بر این که افزایش ظرفیت تولید نفت از پایین ۱۲ میلیون بشکه فعلی به ۱۳ میلیون بشکه در روز تا سال ۲۰۲۷ را هدف گرفته است، افزایش تولید گاز طبیعی را هم هدف گرفته تا برای تولید داخلی برق، به جای سوزاندن نفت گاز بیشتری مصرف کند.

عراق همچنین به محلی برای رقابت های قدرت های فرامنطقه ای از جمله آمریکا، روسیه و چین نیز تبدیل شده است. حدود یکسال و نیم پیش بود که مصطفی الکاظمی نخست وزیر عراق طی سفر به آمریکا سه قرارداد با شرکت های معتبر آمریکایی برای حمایت از اقتصاد، تامین مالی طرح های بزرگ و توسعه بخش برق را امضا کرد. در همین حال عراق نیز به حلقه اصلی راهبرد یک کمربند و یک جاده چین تبدیل شده و راهبرد دولت چین برای نفوذ از طریق سرمایه گذاری در عراق به عنوان یکی از منابع اصلی تامین انرژی پایدار در همین راستا است. شرکت های روسی”لویک اویل” و “گاز پروم” هم با امضای قراردادهای بلند مدت در عراق حضور دارند.

لغو موثر تحریم ها راهکار ورود جدی ایران به بازارهای انرژی

بی شک در سالهای اخیر ظرفیت عظیم صادرات ایران در حوزه های گوناگون انرژی مغفول مانده و عدم حضور در این بازارها فرصت را برای دیگر بازیگران مهیا کرده است. هزینه های سنگین دور زدن تحریم ها موجب شده تا فروش محصولات کمتر به صرفه و حتی خرید در شرایط تحریمی به نفع طرف مقابل باشد. در همین حال کارشناسان بر این باورند همین وضعیت سبب شده تا سود مشتری از آشفته‌تر شدن وضعیت ایران بیشتر باشد؛ اینکه تحریم‌ها همچنان باقی بماند و ایران مجبور باشد نفتش را با قیمت نازل‌تر از میزان کنونی آن بفروشد.

بنابر آمارها درحال‌حاضر ایران تقریبا به نیمی از ظرفیت صادراتی خود دست پیدا کرده و به نظر می‌رسد با توجه به تجربه هشت سال قبل بازگشت به بازار، این امکان وجود دارد که با رفع تحریم‌ها در کمتر از دو ماه به ظرفیت کامل تولید (۳.۸ میلیون بشکه) و صادرات (۲.۵میلیون بشکه) در روز برسد. در روزهای اخیر مذاکرات وین سیگنال هایی را به بازار نفت داده است و به نظر می رسد با نزدیک شدن به توافق کشورهای صادرکننده نفت خود را برای حضور ایران در این بازار آماده می کنند. بازاری که می تواند با رفع تحریم موثر تحریم ها فرصت مناسبی را در اختیار جمهوری اسلامی ایران به منظور صادرات دیگر فرآوردهای نفتی، پتروشیمی، گاز، برق و غیره قرار دهد.

مرتضی بهروزی‌فر در گفت‌وگو با ایلنا، درباره اینکه ایران چقدر می‌تواند روی اروپا به عنوان یک بازار برای صادرات گاز حساب کند، اظهار داشت: سال‌هاست اروپا به دنبال این است که بتواند مبادی گاز مصرفی خود را متنوع کند به همین دلیل به طرق مختلف از جلمه خط لوله نوباکو دنبال واردات گاز از ایران نیز بوده حتی این امکان را داشتیم که ترانزیت گاز ترکمنستان هم از طریق ایران به سمت اروپا برود، اما به دلایل مختلف به خاطر مشکلاتی که ایران در حوزه تحریم داشت این اتفاق نیفتاد.

وی افزود: علاوه بر موضوع تحریم روسیه هم تمایل دارد قدرت مطلقه صادرات گاز به اروپا باشد و در این زمینه در مقابل ورود گاز ایران به اروپا کم کارشکنی نکرده است بنابراین بعد از تحریم‌ها بیش از هر عامل دیگر نقش روسیه در عدم حضور ایران در بازار گاز اروپا پررنگ بوده اما در عین حال همه چیز را هم نباید گردن این کشور بیاندازیم.

این کارشناس حوزه انرژی درباره اینکه تجارت اروپا با ایران چقدر در بهبود قیمت و کاهش نگرانی اروپا بابت تامین انرژی موثر است، توضیح داد: البته صادرات به اروپا در کوتاه‌مدت اتفاق نمی‌افتد، زیرا هر پروژه‌ای مسلما چه اینکه از مسیر خط لوله ترکیه به اروپا برویم و یا ال‌ان‌جی، ماه‌ها و حتی سال‌ها به طول می‌انجامد. ولی در هرحال اگر شرایط مهیا و زیرساخت‌ها آماده شود، به نفع هم ایران و هم اروپا است درواقع از سویی یک منبع درآمد و باعث تقویت موقعیت سیاسی ایران می‌شود و از سوی دیگر به نفع اروپا است که توانسته مبادی واردات خود را متنوع‌تر کرده و به دومین ذخایر گاز دنیا متصل شود.

وی تاکید کرد: ارتباط گازی اروپا با ایران مسلما می‌تواند روسیه را به تکاپو بیاندازد که وضعیت ارسال گاز به این قاره را اصلاح و حجم صادرات را اضافه کند و وضعیت بوجود آمده را تعدیل کند، اما واقعیت این است که ما هم تا مشکلات‌مان را با دنیا حل نکنیم که لازمه آن به نتیجه رسیدن برجام و تعمیق روابط با دنیای توسعه‌یافته است، نمی‌توانیم در این حوزه کاری پیش ببریم.

بهروزی‌فر خاطرنشان کرد: ایران دومین دارنده ذخایر گاز دنیا است اما متاسفانه با توجه مشکلاتی که داشتیم تولیدمان متناسب با ذخایر نیست، اما اگر تکنولوژی روز دنیا و سرمایه‌گذاری لازم انجام شود، این امکان را داریم که با حفظ رفاه مردم مصرف را به شدت کاهش دهیم، نیروگاه‌ها، صنایع، بخش خانگی و تجاری کشور امکانات بالقوه‌ای برای کاهش مصرف دارند، یعنی از یک طرف امکان افزایش تولید داریم و از طرف دیگر هم این امکان را داریم که مصرف داخلی را کاهش دهیم و به طور جدی به حوزه صادرات ورود کنیم.

وی با بیان اینکه ایران این امکان را دارد که حتی 100 میلیارد متر مکعب از طریق خط لوله به اروپا صادرات داشته باشد، گفت: برای این منظور یا باید از مسیر ترکیه و یا از مسیر خط لوله اسلامی ورود کنیم و از مسیر عراق، سوریه و دریا به اروپا برسیم اما در کوتاه‌مدت به خاطر وجود داعش امکان‌پذیر نیست، در کل تا مشکلات‌مان با دنیا حل نشود، برجام امضا و روابط تعمیق نشود، همه سناریوها عملا روی کاغذ و حتی به مذاکره نخواهند رسید.

به گزارش ایسنا، منابع آگاه می‌گویند امارات متحده عربی با پیشنهادات که شامل افزایش عرضه به میزان دو میلیون بشکه در روز تا پایان سال میلادی جاری است، مخالفت کرده بود. گروه اوپک پلاس پس از اینکه امارات متحده عربی با پیشنهادات مطرح شده مخالفت کرد، مجددا روز جمعه دیدار کرد. این کشور خواستار سهمیه تولید بالاتری است.

بهای معاملات نفت برنت که روز پنجشنبه ۱.۶ درصد صعود کرده بود، در معاملات روز جمعه با ۳۳ سنت افزایش، در ۷۶ دلار و ۱۷ سنت در هر بشکه بسته شد.

بهای معاملات وست تگزاس اینترمدیت آمریکا هفت سنت کاهش یافت و در ۷۵ دلار و ۱۶ سنت در هر بشکه بسته شد در حالی که روز پنجشنبه با ۲.۴ درصد افزایش بسته شده بود و به بالاترین رکورد خود از اکتبر سال ۲۰۱۸ صعود کرده بود.

جان کیلداف از شرکای شرکت اگین کپیتال در نیویورک گفت: ما در وضعیت صبر و مشاهده هستیم باید ببینیم سعودی ها می توانند. اتحاد این گروه را حفظ کنند.

هر دو شاخص بازار نفت روز پنجشنبه پس از اینکه منابع آگاه در اپ اوپک پلاس اظهار کرده بودند این گروه تولیدش را کمتر از میزانی که انتظار می‌رفت افزایش می دهد صعود کرده بودند و پس از اینکه امارات متحده عربی با این پیشنهادها که شامل تمدید پیمان محدودیت عرضه تا پایان سال ۲۰۲۲ بود مخالفت کرد، عقب نشینی کردند.

لوئیس دیکسون، تحلیلگر بازارهای نفت در شرکت ریستاد انرژی اظهار کرد: اگر اتحاد اوپک پلاس شکاف پیدا کرده و دچار فروپاشی شود، بازار نفت ممکن است ریزش قیمت مشابهی که در مارس سال ۲۰۲۰ پس از خروج روسیه از پیمان اوپک پلاس و به راه افتادن جنگ قیمت شاهد بود را تجربه کند.

وست تگزاس اینترمدیت برای کل هفته حدود ۱.۵ درصد افزایش داشت. انتظار می‌رود بازار نفت آمریکا با افزایش تولید پالایشگاهی به دلیل بهبود تقاضا برای بنزین با کمبود عرضه روبرو شود. اما نفت برنت برای کل هفته تغییر چندانی را نشان نداد که منعکس کننده نگرانی ها نسبت به تقاضا برای سوخت در قسمتهایی از آسیاست که موارد ابتلا به نوع شدیدا مسری دلتای کرونا مشاهده شده است.

تحلیلگران گروه مالی سیتی اظهار کردند انتظار ندارند وست تگزاس اینترمدیت نسبت به برنت نرخ پریمیوم پیدا کند زیرا پیش‌بینی می‌شود تولید نفت آمریکا در اواخر سال ۲۰۲۱ رشد کرده و در سال ۲۰۲۲ افزایش بیشتری پیدا کند.

در این بین، گزارش روز جمعه شرکت خدمات انرژی بیکرهیوز نشان داد شرکت‌های انرژی آمریکایی برای سومین هفته در چهار هفته گذشته به شمار دکل‌های حفاری نفت و گاز اضافه کردند. شمار دکل‌های حفاری نفت و گاز آمریکا که معیاری برای سنجش تولید آینده است، در هفته منتهی به دوم ژوئیه پنج حلقه افزایش یافت و به ۴۷۵ حلقه رسید.

بر اساس گزارش رویترز، شمار دکل‌های حفاری نفت و گاز آمریکا ۲۱۲ حلقه معادل ۸۱ درصد نسبت به مدت مشابه سال میلادی گذشته افزایش نشان می‌دهد. همچنین ۹۵ درصد افزایش از زمان سقوط به رکورد پایین ۲۴۴ حلقه در اوت سال ۲۰۲۰ نشان می‌دهد.

این گزارش می‌افزاید، وزیر نیرو هشتم خرداد از صدور مجوز برای تامین منابع ارزی ایران در عراق برای خرید ۱۶ میلیون دوز واکسن کوواکس و انتقال این مبلغ به یک بانک اروپایی خبر داده بود.

به گزارش خبرگزاری رویترز از بیروت، وزارت نفت سوریه روز شنبه (هفتم فروردین‌ماه) اعلام کرد که توزیع سوخت در این کشور در پی به گل نشستن کشتی کانتینری غول پیکری که از روز سه‌شنبه (سوم فروردین‌ماه) در کانال سوئز زمین‌گیر و مانع عبور و مرور شده است، با تأخیر روبه‌رو می‌شود.

کشتی کانتینری اورگرین با طول ۴۰۰ متر (۴۳۰ یارد) در ساعت‌های ابتدایی روز سه‌شنبه به‌دلیل وزش باد شدید به‌صورت مورب در قسمت جنوبی کانال متوقف شد و با مسدود کردن یکی از شلوغ‌ترین آبراه‌های جهان، حمل‌ونقل جهانی را مختل کرد.

در بیانیه وزارت نفت سوریه آمده است: در حالی که این انسداد می‌تواند برای مدت زمان نامعلومی ادامه یابد، منتظر بازگشت حمل‌ونقل عادی کشتی‌ها از طریق کانال سوئز هستیم و برای اطمینان از ادامه ارائه خدمات اساسی به مردم سوریه، این وزارتخانه در حال سهمیه‌بندی کردن بعضی از فرآورده‌های نفتی است.

منبع: شانا