هر چند خبر فوت یک کودک در فاضلاب تلخ و دردناک است اما به نظر می رسد که دیگر شنیدن این اخبار در خوزستان عادی شده است، خبرهایی که کلیدواژه مشترک آنها “مرگ، کودک، فاضلاب” است.

ترکیب این کلیدواژه ها تاکنون خبر مرگ چندین کودک در چاه های بدون درپوش منهول فاضلاب و جوی فاضلاب روباز در اهواز و خوزستان را رسانه ای کرده است.

همین چند روز پیش بود ( ۱۹ آذرماه ۱۴۰۰) که “فارِس” ۲ ساله قربانی جوی روباز فاضلاب گلدشت اهواز شد.هنگامی که مشغول بازی کودکانه بود، مقابل درب منزل در جوی روباز دفع فاضلاب جان می دهد تا پرونده زندگی این کودک مانند کودکان دیگری که چنین سرنوشت تلخی داشتند، بسته شود و پرونده ای در محاکم قضایی باز شود.

با گذشت چند روز از این حادثه و پرسش افکار عمومی و رسانه ها برای تعیین مسوول این حادثه به منظور پاسخگویی و جلوگیری از تکرار چنین حوادثی، حالا رابط عمومی های آبفا و شهرداری در اطلاعیه هایی یکدیگر را مسوول این حادثه اعلام کردند.

آبفا: شهرداری مسوول است

روابط عمومی آب و فاضلاب اهواز در واکنش به جان باختن کودک اهوازی در جوی روباز فاضلاب منطقه گلدشت، با صدور اطلاعیه ای تاکید کرد: به اطلاع شهروندان، اصحاب رسانه و مطبوعات می‌رساند، پیرو وقوع حادثه‌ی جان باختن کودک اهوازی بر اثر سقوط در جوی روباز فاضلاب منطقه گلدشت، توضیح ذیل ایفاد می‌گردد.

در این اطلاعیه آمده است: ضمن عرض تسلیت درگذشت کودک دو ساله ساکن منطقه گلدشت به خانواده محترم آن مرحوم، به عرض می رساند آبفا اهواز فاقد کانال فاضلاب در منطقه گلدشت بوده و جوی های روباز فاضلاب در آن منطقه توسط شهرداری احداث شده‌اند.

شهرداری: آبفا مسوول است

در واکنش به این حادثه و در پی اطلاعیه آب و فاضلاب اهواز، شهرداری منطقه ۶ اهواز نیز اقدام به صدور اطلاعیه کرد.

در این اطلاعیه آمده است: ضمن عرض تسلیت درگذشت کودک ساکن گلدشت به خانواده محترم ایشان و آرزوی صبر برای این عزیزان به اطلاع افکار عمومی می رساند؛ با توجه به اینکه محلات گلدشت، کوی سیاحی، گلبهار و کوی سادات فاقد طرح تفصیلی می باشند، توسعه خارج از طرح مذکور، مستلزم وجود تاسیسات زیرزمینی مانند آب‌، گاز و فاضلاب است که طبق ماده ۳۷۰ قانون تشکیل شرکت آب و فاضلاب و ماده ۴ این قانون،انجام به موقع تاسیسات شهری مربوطه، نیز به عهده این شرکت است.

این اطلاعیه تاکید کرده است: لذا با توجه به عدم وجود لوله های فاضلاب در منطقه مذکور، ساکنان به ناچار از جوی های آبهای سطحی که شهرداری برای جمع آوری این آب ها احداث کرده است به عنوان خروجی فاضلاب استفاده می‌کند که این موضوع متاسفانه منجر به حادثه مذکور شده است.

اطلاعیه افزوده است: معمولاً ساکنان محلات مذکور، سپتیک هایی به منظور شبکه فاضلاب در منازل خود احداث نموده اند تا به محض اینکه تاسیسات شهری توسط آبفا،شرکت گاز و سایر ارگان‌ها انجام شد، شهرداری اقدام به بهسازی، آسفالت و برقراری معابر نماید.

در ادامه این اطلاعیه آمده است: ضمن اینکه انجام و ساماندهی به موقع تاسیسات شهری، نیازمند همکاری ارگانهای مربوطه می‌باشد، اعلام می گردد شهرداری منطقه ۶ هم اکنون در حال انجام عملیات خروجی فاضلاب منطقه گلدشت است.

اطلاعیه افزوده است: در همین راستا پس از جلسات متعدد در استانداری و فرمانداری، طرح ضربتی دفع آبهای سطحی مصوب شد و احداث خروجی به سمت کانال سلمان و نصب پمپ در انتهای کانال و پمپاژ به سمت کانال مذکور به صورت موقت در هنگام بارندگی فعال گردیده است.

اداره ارتباطات شهرداری منطقه۶ در ادامه اطلاعیه خود آورده است: امید است شرکت آبفای اهواز نسبت به تعهدات قانونی خود در محلات اهتمام جدی داشته باشد تا شاهد حوادث اینچنینی نباشیم.

این حادثه در حالی تکرار می شود که تاکنون سرنوشت پرونده های قبلی سقوط کودکان مشخص نشده است .در سایه بی توجهی شهرداری و شرکت فاضلاب اهواز به مسئولیت های قانونی، همچنان باید شاهد استمرار مرگ خاموش کودکان در فاضلاب های روباز باشیم.

کاهش بارندگی طی یکسال اخیر

صغری رستمی، رئیس اداره امور آزمایشگاه های اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان درباره آخرین وضعیت زیست محیطی رودخانه کارون گفت: با گرم شدن هوا با کاهش ذخایر سدها مواجه هستیم. در یکسال اخیر بارندگی کمتر از میانگین بوده است.

او افزود: هم‌اکنون هم تاثیرات کاهش ذخایر آب در رودخانه را شاهد هستیم. بی‌شک به جز تاثیرات کاهش ذخایر آبی تاثیر فراوان بر کیفیت آب رودخانه را هم به دنبال دارد.

رستمی ادامه داد: شاهد افزایش آلاینده‌های معدنی با ورود فاضلاب میکروبی به  رودخانه هستیم. هر ساله در فصل تابستان شاهد کاهش کیفیت آب رودخانه هستیم.

او گفت: در سال‌های اخیر پیگیری‌های متعدد در حوزه محیط زیست انجام شده است.

ذخایر آبی مورد توجه قرار بگیرد

رئیس اداره امور آزمایشگاه های اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان با بیان اینکه اولویت‌های محیط زیستی کارونی از بعد مسائل کمی و کیفی است، افزود: مدیریت از لحاظ مسائل کمی باید از سوی استان و خارج از استان در دستور کار قرار بگیرد، چون سرچشمه‌های تامین کننده رودخانه کارون باید مدیریت شود تا ذخایر آبی در طول سال دچار تنش نشود.

جذب فراوان ذخیره  آبی از سوی مصارف کشاورزی

او با بیان اینکه در داخل استان هم بیشترین کنترل باید بر روی مصارف آب کشاورزی باشد، تصریح کرد: مدیریت ذخایر آبی در طول سال برای جلوگیری از تنش آبی از اهمیت برخوردار است. در داخل استان هم ذخایر باید تحت کنترل قرار بگیرد. بیشترین کنترل باید بر روی مصارف کشاورزی باشد، چون مصارف کشاورزی حجم قابل توجهی از آب را به خود جذب می‌کند.

این مقام مسئول افزود: این مدیریت باید انجام و تخصیص آب هم زیرنظر سازمان آب و برق خوزستان انجام شود. اکثر صنایع در مجاورت کارون مجهز به سیستم تصفیه فاضلاب هستند.

صنایع در مجاورت کارون مجهز به سیستم تصفیه فاضلاب

رستمی ادامه داد: از بعد کیفی هم آلاینده‌ها در گروه‌های مختلف موظف هستند تا تحت کنترل و تخلیه و در اختیار رودخانه قرار بگیرند. از سال 1381 سعی شده تا تمرکز بر روی اولویت‌ها باشد. در مقوله کشاورزی، صنعتی، شهری، بیمارستانی و … اولویت‌هایی موجود بوده که به طور خاص مورد توجه قرار گرفته است. از بعد صنعتی اکثر صنایع در مجاورت رودخانه کارون مجهز به سیستم تصفیه فاضلاب شده یا فاضلاب را مهار و مورد مدیریت قرار بگیرد. البته هنوز هم در  برخی از صنایع شاهد مشکلات متعدد هستیم.

مدیر کل حفاظت محیط زیست خوزستان عنوان کرد: در مجموع در زمینه صنعت اقدامات مناسب انجام و پیگیری‌های لازم انجام شده است.

90 درصد از بیمارستان‌های کل استان مجهز به سیستم تصفیه فاضلاب

رستمی درباره کم و کیف مهار آلودگی‌های بیمارستانی نیز تاکید کرد: 90 درصد از بیمارستان‌های کل استان مجهز به سیستم تصفیه فاضلاب هستند. البته برخی از بیمارستان‌ها هم دچار سیستم فرآیندی هستند. با توجه به پیگیری‌های مستمر از سوی معاونت بهداشتی استان به عنوان متولی تحت کنترل و نظارت هستند. در مقوله بیمارستانی هم پیشرفت‌های مناسبی اعمال شده است.

رئیس اداره امور آزمایشگاه های اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان درباره اقدامات محیط زیستی درباره کشاورزی گفت: مدیریت آب‌های کشاورزی در کارون باعث شده تا آب‌های مشکل‌دار وارد رودخانه نشوند. همچنین زمان بیشتری را از بعد اجرایی نیاز دارد تا بتوان مدیریت صحیح اعمال شود اما مشکل اساسی برای رودخانه کارون وجود ندارد. مشکل اساسی برای رودخانه کارون مقوله فاضلاب‌های شهری است.

او افزود: فاضلاب‌های شهری اولویت نخست ما هستند. در استان مسئله فاضلاب‌های شهری در اولویت و متاثر از آلاینده‌ها در فاضلاب شهری هستند.  در این میان شهر اهواز اولویت حادتری را در مقایسه با دیگر شهرهای استان دارد.

رستمی تاکید کرد: فاضلاب‌های اهواز و دیگر شهرهای استان پیگیری‌های لازم در دست اقدام است. بیشترین حجم زمان‌های کارشناسی و اقدامات به این مقوله اختصاص یافته که البته هنوز هم به سرانجام نرسیده است.

مشکلات فاضلاب اهواز حاد است

رئیس اداره امور آزمایشگاه های اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان ادامه داد: سیستم فاضلاب‌های شهری بدون مشکل در حال فعالیت هستند. هرچند در استان خوزستان همیشه با مشکلات فاضلاب همراه هستیم. البته در شهر اهواز این مشکل حاد است.

به گفته او البته اقدامات برای فاضلاب اهواز انجام شده است، چون رودخانه کارون از مرکز شهر عبور کرده و شهر را دو قسمت می‌کند. در شرق و غرب رودخانه گسترش داشته و دو تصفیه خانه و دو سیستم مجازی تصفیه فاضلاب برای این شهر لازم است. البته در غرب اهواز تصفیه‌خانه موجود و در حال فعالیت است. در شرق اهواز هم هنوز شرایط جمع‌آوری فاضلاب کامل نشده است.

رستمی افزود: در واقع اقدامات متعدد از سوی محیط زیست و استانداری در حال انجام است. هنوز این اقدام به ثمر نرسیده و مشکلات فاضلابی را در محدوده اهواز و کل استان شاهد هستیم. البته متولیان این امر شرکت‌های آب و فاضلاب هستند. وزارت نیرو مسئولیت این امر را داشته و به ساماندهی فاضلاب شهری می‌پردازند.