سفر وزیرخارجه کشورمان در ادامه تلاش های تهران برای بهبود روابط با کشورهای منطقه صورت گرفته است. به نظر می رسد که تهران اقدامات عملی را برای پیشبرد اهداف خود اغاز کرده است. قطر و عمان دو کشوری که نقش متحدان عربی ما را داشته و از رابطه خوبی با تهران برخوردارند. در این سفرها مسائل مربوط به روابط دوجانبه مورد توجه قرار گرفته است. اما از آنجایی که دولت سیزدهم عزم خود را برای بهبود روابط با کشورهای خاورمیانه جزم کرده، به نظر می رسد که نیم نگاهی به این موضوع هم در برنامه امیرعبداللهیان وجود داشته است. در خبرآنلاین با صباح زنگنه کارشناس مسائل خاورمیانه در مورد این سفرها به گفتگو نشسته ایم:

پیام سفر به عمان و قطر از سوی امیرعبداللهیان چیست؟ آیا موضوع باز میانجیگری های مشهوری است که عمانی ها انجام میدهند؟

اساس این رفت و امدها رایزنی های دوجانبه و بررسی مسائل منطقه است. تحولاتی که اتفاق افتاده و در حال اتفاق افتادن است و ضرورت مطلع شدن کشورهای دوست در منطقه از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران و شناخت دیدگاه های آنها هم علت های دیگر این دیدارهاست. البته روابط ایران با عمان و قطر روابط حسنه ای است و حتما نیازمند توسعه بیشتری در زمینه های گوناگون دارد. به خصوص در مسائل اقتصادی. با عمان روابط به طور سنتی حسنه بوده و هست ولی در بحث اقتصادی تسهیلاتی دو کشور برای اتباع همدیگر قائل خواهند شد که کمک به ثبات روابط می کند. در مورد قطر هم روابط منطقه را از بحران های گسترده و عمیقی عبور داده است.با توجه به اینکه ایران و قطر اشتراک منافع اقتصادی و در حوزه انرژی با یکدیگر دارند و در حوزه گاز میدان های مشترک داریم، ضرورت دارد که در تنظیم بازار هم دیدگاه‌ها به لحاظ سیاسی هماهنگ باشد تا منافع دو کشور گسترش پیدا کند. البته روابط منطقه ای حتما در این سفر مورد توجه بوده تابتوان راهیافت ها و پیشنهادها و ابتکارات برای ایجاد یک نظم امنیتی منطقه ای را پیگیری کرد تا بتواند منافع کشورهای منطقه را تامین کند.مساله بحران هایی مثل یمن و تحولات سوریه و عراق هم هست که میتواند مورد بحث ایران با این دو کشور باشد.

بحث میانجیگری بین ایران و امریکا از سوی عمان با توجه به مطلبی که مقام رهبری بیان داشتند و گفتند که ایران از مذاکره فرار نمی کند بلکه مهم این است که منافع کشورتامین شود و تسلیم خواسته های یک طرفه نباشیم، فضا برای بحث های اینده ارزیابی احتمالات و راه های مختلف باز می کند.

دولت سیزدهم از ابتدا هدف خود را بهبودروابط منطقه ای قرار داده است. ایا وزارت خارجه به دنبال پیگیری سیاست نزدیکی به کشورهای خاورمیانه است؟

با توجه به سیاست های اعلامی دولت سیزدهم، اولیت به توسعه روابط منطقه ای داده شده. این موضوع البته شامل همه کشورهای منطقه خواهد بود. اما کشورهایی که نزدیک ترند راحت تر می توانند دیدگاه های خود را با ایران مطرح کنند و راه رسیدن به یک توافق منطقه ای را اسان تر خواهند کرد.

با توجه به اینکه عربستان در وین حاضر شده و ایران هم مخالفتی ابراز نکرده است. باتوجه به این مساله چه پیشبینی در مورد اینده روابط ایران با خاورمیانه دارید؟

منطقه ناگزیر است به تحولات منطقه ای و جهانی گوش بدهد و درست تحلیل کند. این تحولات منافع کل کشورهای منطقه را بدون استثنا تحت تاثیر قرار می دهد و سرعت این تحولات هم بسیار بالاست. قدرت های بزرگ هم چندان به منافع کشورهای خاورمیانه توجه ندارند و اولویت برای آنها حفظ منافع غرب در منطقه است. بنابراین کشورها باید به فکر حفظ منافع خودباشند و راه هایی برای عبور از تضادها و سنگ اندازی ها بیابند و بتوانند این همکاری ها را توسعه بدهند. این بحث و نزدیک شدن دو کشور ساده نیست و ممکن است زمان ببرد. اما ظاهرا هم در مورد روابط با امریکا تحولاتی در حال انجام است. کشورهای منطقه باید نسبت به تحولاتی که غرب در صدد ایجاد آن در خاورمیانه است اگاه باشند و قبل از اینکه سرشان بی کلاه بماند بتوانند زمینه های عدم افتادن در چاله های تحولات جدید را پیدا کنند. این وضعیت به جز با احترام متقابل  و پذیرش و نفوذ طبیعی کشورها در مناطق پیرامونی خود امکان پذیر نیست. کشورها باید فهم خود را نسبت به تهدید ها و خطرهایی که در سر راه منطقه است یکسان کنند و راه دیگری هم وجود ندارد.

علاوه بر مساله ای که در مورد عربستان و امارات وجود دارد، ما انتخابات عراق و تحولات این کشور را هم شاهد هستیم. با توجه به این وضعیت رابطه با بغداد به کدام سو می رود؟

ایران اراده مردم عراق را محترم می گذارد و هر چه مردم تصمیم بگیرند و به اجماع برسند مورد حمایت ایران است. تهران هم باید کمک کند تا عراق از این مراحل حساسو خطرناک عبور کند. حضور و دخالت کشورهای عربی و غربی دیده می شود که بعید نیست باعث تنش در این روابط حسنه شود. عراق باید خود را از نفوذ مخرب برخی کشورها حفظ کند و در این مسیر اگر ایران هم بتواند کمکی کند دریغ نخواهد کرد.

به گزارش  اتاق بازرگای تهران، اولین نمایشگاه مجازی ایران و عمان با حضور غلامحسین شافعی رئیس اتاق ایران، رضا بن صالح رئیس اتاق بازرگانی عمان، محسن ضرابی رئیس اتاق مشترک ایران و عمان، ابراهیم المعینی سفیر عمان در تهران و مشارکت ۱۳۰ شرکت ایرانی و عمانی افتتاح شد.

غلامحسین شافعی رئیس اتاق ایران، در افتتاحیه اولین نمایشگاه مجازی ایران و عمان گفت: برگزاری این نمایشگاه به مدد بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در شرایط کرونایی که متاسفانه فعالیت‌های تجاری و کسب‌وکارهای خرد و کلان را تحت تأثیر قرار داده نشان‌گر عزم راسخ اتاق‌های بازرگانی ایران و عمان جهت توسعه مناسبات تجاری و صنعتی بین دو کشور است.

وی با اشاره به دیدار وبیناری شش‌ماه پیش خود با رضا جمعه رئیس اتاق بازرگانی عمان بیان کرد: در این دیدار جنبه‌های مختلف همکاری‌های اقتصادی و تجاری بین دوکشور از جمله چالش‌های به وجود آمده از اپیدمی کرونا و نیاز به بازنگری در روابط و نحوه تعاملات و حرکت به سمت برگزاری جلسات و نمایشگاه‌های مجازی، ضرورت توسعه همکاری‌های ترانزیتی میان ایران و عمان، مرتفع کردن موانع بانکی و ایجاد سازوکاری برای مبادلات مالی و پولی با هدف بهره‌گیری از توان بخش خصوصی در کشور و بهره‌گیری از مکانیسم تهاتر در مبادلات تجاری دو کشور مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. این نمایشگاه یکی از نتایج آن دیدار است که امروز امروز شاهد افتتاح آن هستیم.

شافعی با بیان اینکه نمایشگاه فرصتی برای معرفی توانمندی‌ها و جدیدترین محصولات تکنولوژی‌ها و ابتکارات به کار رفته در زمینه‌های صنعتی و تولیدی دو کشور است ادامه داد: غرفه‌داران باید از این فرصت به بهترین شکل استفاده کنند. نباید هدف فقط خرید و فروش کالا باشد. بلکه ایجاد فضایی برای تبادل نظرات و افکار جدید با رویکرد خلق ایده‌های بدیع در زمینه سرمایه‌گذاری‌های مشترک و ایجاد روابط بلندمدت اقتصادی با نگاه به ظرفیت‌ها و امکانات طبیعی در دو کشور ایران و عمان باید مد نظر قرار گیرد.

او با دعوت از شرکت‌ها و غرفه‌داران عمانی حاضر در نمایشگاه و فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران عمان برای بازدید و آشنایی با توانمندی‌ها و امکانات موجود در ایران گفت: ایران ظرفیت‌های بالایی برای سرمایه‌گذاری‌های صنعتی و تجاری دارد. بازار ایران در منطقه بازاری ممتاز و منحصر به فرد است. از این رو معتقدم بخش‌های خصوصی دو کشور در زمینه همکاری‌ای اقتصادی می‌توانند نقش مکمل همدیگر را ایفا کنند.

شافعی با بیان نکاتی برای پیشبرد روابط اقتصادی میان ایران و عمان ادامه داد: شرکت‌های ایرانی می‌توانند در حوزه همکاری‌های تجاری و مبادلات کالایی بخشی از محصولات وارداتی مورد نیاز عمان از جمله مشتقات نفتی و قیر، محصولات پتروشیمی، مواد غذایی و محصولات کشاورزی و همینطور مصالح ساختمانی را تأمین کنند. شرکت‌های عمانی هم می‌توانند بخشی از نیازهای بازار ایران در زمینه تأمین مواد اولیه، ماشین‌آلات مورد نیاز صنایع، تجهیزات صنعتی و الکترونیکی را فراهم کنند.

او افزود: بخش‌های خصوصی دو کشور می‌توانند در چارچوب همکاری‌های چندجانبه و منطقه‌ای در اجرای پروژه‌های فنی و مهندسی در کشورهای ثالث منطقه به صورت مشترک سرمایه‌گذاری و فعالیت کنند. همچنین سرمایه‌گذاری‌های مشترک بخش‌های خصوصی ایران و عمان در هر دو کشور یکی از مباحث مهم همکاری است که به جهت ایجاد روابط پایدار و بلندمدت اقتصادی مورد توجه ویژه است.

رئیس اتاق ایران ادامه داد: در این زمینه پیشنهاد می‌کنم اتاق‌های مشترک دو کشور با ایجاد یک کمیته سرمایه‌گذاری نسبت به شناسایی پروژه‌های دارای مزیت نسبی و بررسی جزییات و عملیاتی شدن آن پروژه‌ها برنامه‌ریزی کنند.

به گفته او موضوع صادرات مجدد کالاهای ایرانی از طریق عمان و توسعه همکاری‌های ترانزیتی و بندری یکی از موارد مهم همکاری‌های دوجانبه است.

شافعی گفت: خوشبختانه دولت عمان در حال ارزیابی استفاده از بنادر عمان و تجهیز آنها برای پذیرش کشتی‌های ایرانی است. به نظر می‌رسد اگر این مهم عملیاتی شود می‌تواند تأثیر مثبتی در زمینه تسهیل و توسعه مبادلات اقتصادی ایران و عمان و استفاده از مزایای مناطق آزاد برای تجارت دو کشور ایجاد کند.

او با تأکید بر اینکه در حوزه‌های معادن و تکنولوژی‌های پیشرفته آی.تی و آی.تی.سی شرکت‌های ایرانی پیشرفت‌ها و دستاوردهای ارزشمندی را کسب کرده‌اند گفت: پیشنهاد می‌کنم در همکاری‌های آتی میان شرکت‌های ایرانی و عمانی این بخش هم مورد توجه جدی قرار بگیرد.

شافعی در پایان ابراز امیدواری کرد با ادامه برگزاری این نمایشگاه و نشست‌های دوجانبه و ارائه راهکارهای عملی توسعه روابط ایران و عمان شرایط حضور تجار و فعالان اقتصادی در بازارهای مستعد دو کشور و حتی بازارهای منطقه فراهم شود.

عمان از هر پیشنهادی برای سرمایه‌گذاری در این کشور استقبال می‌کند

رضا بن صالح رئیس اتاق بازرگانی عمان در این نشست با اشاره به اینکه حجم مبادلات ایران و عمان در سال گذشته نزدیک به ۴۰۰ میلیون دلار بوده است تأکید کرد: سلطنت عمان تلاش می‌کند روابط دو کشور در زمینه‌های مختلف توسعه یابد. بر این اساس سلطنت عمان تفاهم‌نامه‌هایی ازجمله در زمینه حمل‌ونقل هوایی با ایران به امضا رسانده است. برگزاری این نمایشگاه مجازی نیز با توجه به روابط تاریخی و برادرانه دو کشور در راستای توسعه روابط و زمینه‌های همکاری دوجانبه خواهد بود. بر این اساس تسهیل سازوکارهای تبادل مالی و تجاری و توسعه اقتصادی و توسعه خدمات دو کشور در دستور کار اتاق‌های بازرگانی ایران و عمان است.

او ادامه داد: سلطنت عمان فعالان اقتصادی ایران را برای ورود به بازار این کشور تشویق کرده و تلاش می‌کند محیط متنوع خوبی به لحاظ اقتصادی برای بخش خصوصی ایجاد کرده و زمینه انتقال تجارب دو کشور را فراهم کند.

بن صالح با تأکید بر اینکه همه باید برای اجرای پروژه‌های مشترک دو کشور تلاش کنیم افزود: ما از حضور شرکت‌های ایرانی برای سرمایه‌گذاری در عمان و از اجرای پروژه‌های مشترک استقبال می‌کنیم. چراکه سلطنت عمان به دنبال رشد روابط اقتصادی و جذب سرمایه شرکت‌های مختلف خارجی است. لذا از هر پیشنهادی برای سرمایه‌گذاری در عمان استقبال می‌کنیم. همچنین شهروندان عمانی هم تمایل به سرمایه‌گذاری در ایران و سایر کشورهای خارجی دارند.

او ادامه داد: سلطنت عمان در زمینه‌های معادن، صنعت کاغذ، مواد شیمیایی، صنایع فلزی و غیرفلزی، تجهیزات برقی، حمل‌ونقل، بازیافت زباله و مصالح ساختمانی تمایل به همکاری و سرمایه‌گذاری است.

بن صالح در پایان گفت: به دنبال این هستیم تا زمینه‌ای فراهم کنیم که سرمایه‌گذاران ایرانی در عمان اقامت داشته باشند و امیدواریم از فرصت‌های موجود دو کشور استفاده کنیم.

محسن ضرابی، رئیس اتاق مشترک ایران و عمان در مراسم افتتاح این نمایشگاه مجازی گفت: با توجه به ظرفیت تولیدی و تجاری، لجستیک و بازار تقاضای دو کشور، و با توجه به حسن روابط سیاسی و قرابت‌های فرهنگی و اهتمام دولت‌های دو کشور برای توسعه روابط اقتصادی ایران و عمان، در تلاش هستیم که با ایجاد زیرساخت‌ها و برداشتن سدهای تجاری، شاهد رشد و توسعه ارتباطات تجاری میان ایران و عمان باشیم.

او ادامه داد: ازاین‌رو با توجه به شیوع کرونا، دو کشور ایران و عمان به این فکر افتادند که نمایشگاه مجازی مشترک برگزار کنند.

رئیس اتاق مشترک ایران و عمان بیان کرد: در این نمایشگاه کالاها و خدمات حوزه مواد غذایی، توریسم سلامت و گردشگری، صنعت، مصالح ساختمانی، لجستیک، حمل‌ونقل، آموزش و پژوهش، آی.تی، هایتک و… به نمایش درخواهند آمد.

ضرابی بابیان اینکه سال گذشته حجم کل واردات عمان ۲۴ میلیارد دلار بوده است ادامه داد: سهم ایران از صادرات به کشور عمان ۴۳۸ میلیون دلار بوده و این یعنی کشور ما تنها ۱.۸ درصد از واردات کل عمان را پوشش می‌دهد. این در حالی است که کالاهای ایرانی به دلیل کیفیت مناسب و قیمت تمام‌شده پایین‌تر دارای مزیت رقابتی با دیگر کشورها هستند.

او بابیان اینکه بازار ۳۹ میلیارد دلاری واردات ایران، می‌تواند برای شرکت‌های عمانی جذاب باشد افزود: متأسفانه به دلیل شناخت بسیار کم تجار و شرکت‌های ایران از بازارها و نیازهای کشور عمان و همین‌طور شناخت کم شرکت‌های عمانی از بازار و نیازهای ایران حجم مبادلات دو کشور بسیار ناچیز است. امیدواریم برگزاری و فعالیت این نمایشگاه مجازی، فرصت مغتنمی برای معرفی خدمات تولیدی و تجاری دو کشور به یکدیگر باشد.

رئیس اتاق مشترک ایران و عمان ابراز کرد: خوشبختانه راه‌اندازی بندر سلطان‌قاموس برای تسهیل صادرات به عمان و همین‌طور روان شدن افتتاح حساب برای شرکت‌های ایرانی می‌تواند در این زمینه بسیار راهگشا باشد.

در ادامه این نشست ابراهیم المعینی سفیر کشور عمان در ایران با اشاره به اینکه سلطنت عمان اقدامات زیادی برای رفع موانع تجاری و تسهیل توسعه مبادلات میان دو کشور انجام داده گفت: با توجه به موقعیت‌های سرمایه گذاری زیادی که در عمان وجود دارد ما از ورود و سرمایه‌گذاری شرکت‌های ایرانی در عمان استقبال می‌کنیم.

او تأکید کرد: برگزاری این نمایشگاه فرصت مغتنمی برای شناخت بیشتر پتانسیل‌های اقتصادی دو کشور است و امیدورایم برگزاری آن به توسعه روابط اقتصادی و تجاری ایران و عمان منجر شود.