پس از آنکه آمریکا به‌طور رسمی پاسخ خود را به اظهار نظر ایران درباره متن پیش‌نویس توافق احیای برجام در اختیار هماهنگ‌کننده مذاکرات وین قرار داد، ۱۵ سازمان آمریکایی در نامه‌ای خطاب به جو بایدن رئیس جمهور آمریکا از تلاش‌های دولت او برای بازگرداندن توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ به مسیر خود تشکر کردند و از کاخ سفید خواستند تا از این فرصت تاریخی برای احیای این توافق در اسرع وقت استفاده کند.

این سازمان‌ها در نامه خود تاکید کرده‌اند که برقراری مجدد توافق هسته‌ای با ایران یک پیروزی مهم برای صلح، دیپلماسی و ثبات در خاورمیانه خواهد بود.

آنها همچنین در این نامه آورده‌اند: اجرای برجام موجب اعمال محدودیت دوباره بر برنامه هسته‌ای ایران، پایان دادن به سیاست سخت‌گیرانه تحریمی که یک فاجعه انسانی برای مردم ایران است و جلوگیری از نزاع در شرایطی می‌شود که ما با بحران‌های متعدد در سطح جهانی، ازجمله حمله روسیه به اوکراین مواجه هستیم.

این سازمان‌ها در ادامه با تاکید بر اینکه “خروج دونالد ترامپ از برجام در سال ۲۰۱۸ یک سیاست شکست خورده است” افزودند: مردم آمریکا به صراحت مشخص کرده‌اند که دیپلماسی با ایران را ترجیح می‌دهند، راهبردی که نه تنها مورد پذیرش مردم است، بلکه می‌دانیم کارساز خواهد بود.

سازمان پیروزی بدون جنگ (Win Without War)، کامِن دریمز (Common Dreams)، جی استریت (J Street)، موسسه کوئینسی (Quincy Institute for Responsible Statecraft) و پزشکان برای مسئولیت اجتماعی (Physicians for Social Responsibility) ازجمله نهادهایی هستند که این نامه را امضا و روز چهارشنبه گذشته به کاخ سفید ارسال کردند.

پل پیلار استاد دانشگاه و عضو سابق آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) در مقاله ای برای نشنال اینترنست با عنوان “چرا سیاست های خاورمیانه ای بایدن شبیه ترامپ است؟” نوشت:

جو بایدن که در روزی که به قدرت رسید، مسن‌ترین رئیس‌جمهور ایالات متحده بود، این شانس را داشت که یک رئیس جمهور یک دوره ای موثر شود. یک سوم دوره ریاست‌جمهوری او گذشته و بدیهی است که او در این مسیر نیست. یکی از نشانه‌ها، اما نه تنها نشانه، این است که او می‌خواهد برای انتخابات مجدد شرکت کند. سن به تنهایی دلیل کافی برای توقف حامیان بایدن است. اگر بایدن برای دور دوم بخواهد خدمت کند، در پایان دوره ۸۶ ساله خواهد بود. برای مقایسه، مسن‌ترین رئیس‌جمهور بعدی ایالات متحده رونالد ریگان بود که ۷۷ سال داشت که از سمت خود کنار رفت.

بزرگترین کمکی که قرار بود بایدن به ملت بکند، بازگرداندن صداقت، حقیقت، عقل، لطف و احساس خدمات عمومی به کاخ سفید پس از چهار سال ریاست جمهوری دونالد ترامپ بود. این سهم قابل توجه بوده است، اگرچه بایدن باید از جایگاه ریاست جمهوری استفاده بیشتری کند تا بر ملت تأثیر بگذارد و اشاره کند که خطر از دست دادن دموکراسی توسط خود آمریکا چقدر قریب الوقوع و شدید است.

اما یک رئیس جمهور یک دوره ای می تواند بسیار بیشتر از این باشد. یک فرد یک‌دوره‌ای که زیر بار هیچ یک از دودلی های مرتبط با انتخاب مجدد نباشد، می‌تواند عادات ملی قدیمی، کهنه و غیرمولد را در اندیشیدن به سیاست بدون ترس از پرداخت هزینه‌های سیاسی شخصی بشکند. چنین عادات قدیمی برخی از جنبه های اصلی سیاست خارجی ایالات متحده را مشخص کرده است.

این که بایدن تلاش نمی‌کند از این عادت‌ها دور شود، با رویکرد دولت او در قبال خاورمیانه نشان داده می‌شود که نماد آن سفر آینده او به عربستان سعودی و اسرائیل است. از آنجایی که انگیزه ماموریت در عربستان سعودی متقاعد کردن سعودی ها به پمپاژ بیشتر نفت است تا هم قیمت بنزین و هم ناراحتی مصرف کنندگان آمریکایی (و رای دهندگان) در مورد تورم کاهش یابد، باید نمونه ای از محدودیت های سنتی در نظر گرفته شود؛ تفکری که ملاحظات سیاسی داخلی کوتاه مدت را مقدم بر موضوعات استراتژیک بزرگتر قرار می دهد. حتی مشخص نیست که از تحت فشار قرار دادن سعودی ها در مورد سطح تولید نفت، سود زیادی حاصل شود.

بسیاری از نظرات موافق و مخالف درباره سفر به عربستان سعودی، با ساده‌سازی بیش از حد انتخاب سیاست بین تلقی قاتل جمال خاشقچی به‌ عنوان منحوس در مقابل مذاکره با عربستان سعودی، به دلیل اینکه این کشور بازیگر اصلی در خاورمیانه است، برخی از این نوع تفکرات قدیمی را نشان داده است. این نوع چارچوب‌بندی مانند یک عادت قدیمی دیگر در گفتمان سیاست خارجی به نظر می‌رسد؛ عادتی که بر اساس آن، گفت‌وگوی دیپلماتیک را نوعی پاداش برای رفتار خوب در نظر می‌گیریم و تنها زمانی استفاده می‌کنیم که کارهایی که افراد آن سوی میز انجام می دهند را دوست داشته باشیم. تا آن جا که دولت بایدن بر این عادت غلبه کرده، مسئله خوبی است.

اما به نظر نمی‌رسد دولت بر مشکل اساسی‌تر سیاست در قبال خاورمیانه، یعنی تقسیم‌بندی منطقه بین افراد خوب و بد، بین متحدان و مخالفان، بدون فراتر رفتن از این برچسب‌ها و توجه کافی به اینکه دقیقاً چه کسی چه کاری انجام می دهد و چگونه بر امنیت منطقه تاثیر می گذارد، غلبه کرده باشد. دیدگاه مرسوم، اسرائیل و کشورهای عربی را که فعالانه با آن همکاری می‌کنند به‌عنوان افراد خوب و ایران را به‌عنوان مهمترین آدم بد نشان می‌دهد.

یک مثال برجسته از اینکه چگونه این دیدگاه با اینکه چه کسی چه کاری انجام می دهد مطابقت ندارد و چگونه ایالات متحده می تواند به آشفتگی های ایجاد شده توسط جاه طلبی های محلی بازیگران منطقه ای کشیده شود، جنگ در یمن است. در ابتدای جنگ داخلی ناشی از نارضایتی قبیله ای بر سر مسائل داخلی، عاملی که بیش از هر عامل دیگری، یمن را به یک فاجعه انسانی تبدیل کرد، حمله هوایی به رهبری عربستان سعودی به این کشور در سال ۲۰۱۵ بود. ایالات متحده، با بی اعتبار کردن خود، به این حمله کمک کرده است. دولت بایدن، سال گذشته اعلام کرد که به حمایت از “عملیات تهاجمی” عربستان پایان می دهد، اما حمایت غیرمستقیم ایالات متحده از نیروی هوایی عربستان در قالب تعمیر و نگهداری و کمک های لجستیکی ادامه دارد.

بله، بایدن با محمد بن سلمان، حاکم سعودی، صحبت های زیادی دارد، نه فقط در مورد تکه تکه کردن یک مقیم آمریکا و سایر موارد نقض حقوق بشر و مطمئناً نه فقط در مورد پمپاژ نفت بیشتر. گفت‌وگو ضروری است، اما نباید به‌عنوان گفت‌وگو با یک «متحد» در نظر گرفته شود، زیرا اینطور نیست. عربستان سعودی در واقع یک بازیگر بزرگ منطقه ای است و یک مشکل ساز بزرگ منطقه ای بوده است.

مخرب ترین حمله هوایی بعدی توسط یک کشور خاورمیانه علیه یک کشور همسایه، عملیات هوایی اسرائیل در سوریه است. علاوه بر خسارات و تلفات مستقیم آن کارزار، تنش‌های منطقه‌ای را تشدید کرده و چشم‌انداز برقراری صلح در سوریه را کاهش داده است. در اینجا به نظر نمی رسد که دولت بایدن حتی عقب نشینی اندکی را انجام داده باشد. در عوض، ایالات متحده آشکارا به منظور رفع تعارض تاکتیکی و نه رسیدگی به غیرقانونی بودن و اثرات بی ثبات کننده این حملات، با اسرائیل هماهنگ می شود.

اینرسی دولت بایدن در مورد مسائل خاورمیانه بیشتر با عقب افتادن آن از دولت قبلی خود در رابطه با ارتقای روابط بین اسرائیل و برخی کشورهای عربی (به اصطلاح «توافق ابراهیم») نشان داده می شود. حتی به نظر می رسد که عربستان سعودی را برای حرکت در همین مسیر تحت فشار قرار می دهد. در این راه، چشم انداز صلح و ثبات را با کاستن از انگیزه اسرائیل برای برقراری صلح با فلسطینی ها و تشدید تنش ها در منطقه خلیج فارس، ( علاوه بر سایر اثرات جانبی مانند تشدید درگیری صحرای غربی) بهبود نبخشیده بلکه کاهش داده است. اخیراً اسرائیلی‌ها عملاً اذعان کردند که ارتقای روابط ربطی به صلح ندارد، بلکه یک اتحاد نظامی ضد ایران است.

سپس برنامه جامع اقدام مشترک وجود دارد، توافق چندجانبه ای که فعالیت های هسته ای ایران را محدود کرد و بایدن واقعاً می خواهد آن را بازسازی کند، اما تسلیم برخی از تاکتیک های ترامپ برای از بین بردن آن شده است. بایدن فرصت را برای احیای سریع توافق از دست داد و صرفاً با استفاده از اقدامات اجرایی برای خنثی کردن اقدامات ترامپ برای بازگرداندن ایالات متحده به برجامی اقدام کرد که همان دولتی که درباره توافق مذاکره کرده بود، در ایران همچنان بر سر کار بود.

درعوض، دولت بایدن بیشتر رویکرد شکست خورده ترامپ با “فشار حداکثری” را ادامه داده است، که موجب پیشرفت غنی‌سازی اورانیوم ایران بوده و تاثیر مفیدی بر دیگر رفتارهای منطقه‌ای ایران نداشته است. اینرسی سیاست بایدن در قبال ایران حتی شامل فاصله نگرفتن از تاکتیک نامنظم ترامپ برای قرار دادن شاخه ای از نیروهای مسلح ایران در لیستی بوده که برای گروه های تروریستی غیردولتی در نظر گرفته شده است. اقدامی که هیچ فایده عملی نداشته و طبق گزارش ها به مانع اصلی برای احیای برجام تبدیل شده است.

هنوز برای بایدن دیر نیست که این توشه و ترس های سیاسی داخلی را کنار بگذارد و در عوض رویکرد تازه ای به خاورمیانه اتخاذ کند که به طور خالص از منافع ایالات متحده پیروی می کند تا اهداف و درگیری های بازیگران محلی. انجام ندادن این کار به معنای پیروی از همان رویکرد قدیمی فرسوده ایالات متحده در قبال آن منطقه است؛ رویکردی که شکست هایش آشکارتر از موفقیت هایش بوده است.

*منبع: نشنال اینترست

مقامات دولت بایدن شامگاه چهارشنبه در جلسه توجیهی محرمانه‌ای که با سناتورها داشتند، به آنها اطمینان دادند که به دلیل کم‌رنگ شدن امیدها برای مسیر دیپلماتیک برنامه هسته‌ای، در صورت نیاز آمریکا تحریم‌ها را علیه ایران تشدید خواهد کرد.

نشریه «پالتیکو» در خبری به نقل از منابع مطلع از این جلسه نوشت: «این تضمین‌ها در حالی ارائه شد که قانونگذاران هر دو حزب بر دولت بایدن فشار می‌آورند تا طرح جایگزینی ارائه کند که می‌تواند از تبدیل شدن ایران به یک قدرت هسته‌ای جلوگیری کند».

یکی از قانونگذاران ارشد در این جلسه گفت که مقامات آمریکایی ماه‌ها برای احیای توافق هسته‌ای با تهران – که «دونالد ترامپ» رئیس جمهور سابق آمریکا در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد – تلاش کرده بودند، اما از آخرین جلسات مذاکرات وین حدود ۳ ماه می‌گذرد.

بر اساس این گزارش، «باب منندز» رئیس کمیته روابط خارجی سنا پس از این نشست گفت: «به دلیل تمام نیات و مقاصد، هیچ گفتگویی انجام نمی‌شود. سوال این است که آیا باز گذاشتن درها برای توافق بالقوه چیزی است که به عنوان یک موقعیت استراتژیک برای دولت مطلوب باشد تا به دنیا بگوید “ما تلاش کردیم، ببینید، آنها مایل به انجام آن نیستند”».

به نوشته پالتیکو، مقامات دولت بایدن به سناتورها اطلاع دادند که تحریم‌های موجود علیه ایران حفظ خواهد شد.

وقتی از منندز پرسیده شد که آیا دولت آمریکا اقدامات تنبیهی بیشتری را به عنوان راهی برای مهار برنامه هسته‌ای ایران در نظر می‌گیرد، منندز پاسخ داد: «من منتظر خواهم بود».

طبق این گزارش، سناتورهایی که در جلسه توجیهی شامگاه چهارشنبه شرکت کردند، طیفی از گام‌های احتمالی بعدی برای سیاست آمریکا در قبال ایران، از ادامه جستجوی راه‌حل دیپلماتیک تا اعمال تحریم‌های جدید و تعامل با شرکای خود در منطقه را تشریح کردند.

پالتیکو می‌گوید که مقامات وزارت امور خارجه یا از اظهار نظر خودداری کردند و یا به سوالات در مورد این نشست پاسخی ندادند.

مقامات دولت بایدن پیش از این گفته بودند که از تمامی اختیارات قانونی لازم برای اعمال تحریم‌ها برای فعالیت‌های هسته‌ای و غیرهسته‌ای، مانند حمایت ایران از گروه‌های منطقه‌ای و فروش غیرقانونی نفت، برخوردارند.

پالتیکو همچنین نوشت: «تقریباً همه جمهوری‌خواهان کنگره و معدود دموکرات‌ها نشان داده‌اند که تلاش برای احیای توافق دوران اوباما با تهران، ارزشش را ندارد».

«رابرت مالی»، نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران و «برت مک‌گورک»، هماهنگ‌ککننده امور خاورمیانه در کاخ سفید دو مقام بایدن هستند که در این جلسه حضور داشتند.

این در حالی است که مذاکرات رفع تحریم‌ها در وین از چند ماه پیش دچار وقفه شد. دولت آمریکا از زمان آغاز این مذاکرات به جای پیشنهاد دادن ابتکارهای عملی برای پیشرفت گفت‌وگوها بارها تلاش کرده طرف‌های مختلف را به کند کردن روند مذاکرات و ایجاد مانع بر سر راه آن متهم کند.

پیش از این نیز فرانسه، انگلیس، آلمان و آمریکا در بیانیه‌ای مشترک از ایران خواستند بدون هیچ تأخیری همکاری‌ها با آژانس اتمی را از سر گرفته و از اقدامات بیشتر در واکنش به قطعنامه شورای حکام اجتناب کند.

به گزارش صدی البلد، کارن ژان پیر، سخنگوی کاخ سفید در توییتی نوشت: همانطور که رئیس جمهور بارها گفته است، قصد دارد در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۴ نامزد شود.

جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا در صحنه داخلی با مشکلاتی از جمله بحران اقتصاد و تورم بالا در آمریکا که بزرگترین تورم در ۴۰ سال اخیر می‌باشد، علاوه بر جنگ روسیه با اوکراین مواجه است.

مجله آمریکایی فارن پالیسی همچنین نوشت که علاوه بر این خطرات بزرگ، خطر نژادپرستی و تروریسم داخلی در آمریکا و کشتار دسته جمعی نیز وجود دارد.

بایدن قبلاً از کنگره خواسته بود تا قانونی را تصویب کند که به منظور جلوگیری از شیوع تیراندازی‌های دسته جمعی در آمریکا، از جمله حوادث اخیر در نیویورک، تگزاس و اوکلاهاما، استفاده از سلاح‌های تهاجمی را ممنوع می‌کند.

 اندیشکده کوئینسی در یادداشتی با عنوان “سیاست بایدن درباره ایران تا کنون شکست کامل بوده است”، به قلم “رایان کاستلو” نوشت: زمان برای احیای توافق هسته ای (با ایران) و جلوگیری از (خطر) بالقوه یک جنگ ویرانگر دیگر در خاورمیانه در حال از دست رفتن است.

“مایک پمپئو”، مقام دولت سابق ترامپ دیروز به غلط رئیس جمهور بایدن را متهم کرد که در حال بازگشتن به “سیاست های قدیمی” است که ادعا می شود دولت ایران را قوی (و جسور) کرده است. این (اظهارنظر) از آن جهت ارزشمند است که از زبان یکی از مقاماتی که بیشترین مسئولیت را در گسستن محدودیت های بین المللی و سخت به دست آمده در زمینه برنامه هسته ای ایران بر عهده داشت، بیان می شود و زمانی که تمامی تحریم هایی که پمپئو بر آنها پافشاری و تائید کرد، در دولت بایدن پابرجا مانده است.

شاید (پمپئو،) وزیر امور خارجه سابق (آمریکا) نتوانسته باشد رویدادهای کنونی را پیگیری کند. بایدن تلاش کرده است تا – با منفور کردن عربستان سعودی به علت قتل جمال خاشقچی، و احیای توافق هسته ای ایران (برجام) که ترامپ از آن کناره گرفته بود – راهبرد خاورمیانه ای ترامپ، رئیس جمهور سابق، را درهم بشکند. با این حال، هم اکنون، همزمان با اینکه دولت او در تکاپوست تا قیمت های فزاینده نفت به علت تهاجم روسیه به اوکراین را پائین آورد، گزارش شده است که مشاوران رئیس جمهور در تلاش اند تا بایدن را به وارونه کردن تعهداتش، و کنار آمدن با ولیعهد عربستان سعودی مجاب کنند؛ این در حالی است که فرصت برای احیای توافق (هسته ای با) ایران از بیم آسیب سیاسی (اش) در حال پایان یافتناست.

در نتیجه ادامه دادن بایدن به روش ترامپ و پمپئو، ایران در آستانه تبدیل شدنبه یک قدرت هسته ای قرار گرفته است. در نبود (امکان) احیای توافق هسته ای، ایران اکنون “میزان قابل توجهی” اورانیوم غنی شده با غنای ۶۰ درصد را که یک مرز و آستانه به شمار می آید، تولید کرده است. چنانچه ایران تصمیم بگیرد آن اندوخته را بیشتر غنی کند، به زودی از مواد کافی با درجه (غنای مناسب ساخت) تسلیحاتی برای ساخت یک بمب اتمی برخوردار می شود. افزون بر این، ایران به تازگی به تصویب قطعنامه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی در محکومیت خودداری ایران از فراهم کردن پاسخ کافی به پرسش ها درباره اقدام هسته ای گذشته اش، واکنش نشان داده و دوربین های آژانس را در برخی سایت های هسته ای خاموش کرده است. موضوع دیگری که به نگرانی ها دامن می زند، اقدام تازه نیروی هوایی اسرائیل به برگزاری یک رزمایش بزرگ با بهره گیری از بیش از ۱۰۰ هواپیما برای شبیه سازی حمله بالقوه به تاسیسات هسته ای ایران است.
آمریکا و ایران به ناگاه در حال وارد شدن به یک بحران کاملا اجتناب ناپذیرند. با این حال، این تنها راه نیست.

تصمیم ترامپ به نقض توجیه ناپذیر توافق ایران (برجام) و خروج از آن، یک شکست آشکار بود که باید به درستی آن را محکوم کرد. (در نتیجه اقدام ترامپ،) محدودیت ها بر برنامه هسته ای ایران پایان یافت، امنیت منطقه ای به طور چشمگیری وخیم شد، و ایالات متحده و ایران به آستانه جنگ رسیدند – تمام اینها بی آنکه دستاورد امنیتی در بر داشته باشد، صورت گرفت. زمانی که بایدن روی کار آمد، این فرصت برای وی وجود داشت تا قاطعانه از روش شکست خورده سلف خود فاصله بگیرد و این علامت را بدهد که واشنگتن در زمینه برعهده گرفتن تعهداتش جدی است. بایدن این کارها را با کنار گذاشتن سیاست های ترامپ از جمله پایان دادن به ممنوعیت مسلمانان (برای ورود به خاک آمریکا)، و بازگشت به توافق آب و هوایی پاریس انجام داد. با این حال، با وجود فرصت فراهم شده برای تغییر ۱۸۰ درجه ای سیاست در قبال ایران، بایدن تعلل کرد. به جای اقدام فوری و زودهنگام برای احیای این توافق (برجام) در سال ۲۰۲۱، گزینه های پیشنهادی (برای عضویت در) کابینه دولت بایدن شروع کردند به بیان این مطلب که در وهله نخست، ایران باید به تعهداتش بازگردد – در حالی که این کشور (ایران) یک سال پس از خروج ترامپ از توافق، تعهداتش را لغو کرد – و پیشنهاد دادند که آمریکا با شرکایش در منطقه (خاورمیانه) مشورت کند و درصدد توافقی “بلندمدت تر و قوی تر” باشد. در حالی که گفت و گوها برای احیای توافق (برجام) در نهایت در آوریل ۲۰۲۱ به جریان افتاد، آنها (شرکت کنندگان در گفت و گوها) تا پیش از انتخابات ریاست جمهور ژوئن (۲۰۲۱) در ایران نتوانستند به خط نهایی (و توافق) دست یابند، و در نتیجه انتخابات یاد شده، دولت تندرو تازه ای روی کار آمد که منتقد شدید گفت و گو با آمریکاست. با اینکه گفت و گوها با سران (دولت) جدید ایران در نهایت بار دیگر در پایان سال گذشته (میلادی) آغاز شد، آنها به مشکل پیش بینی نشده بی میلی دولت بایدن به برچیدن تحریم های تلخی که تیم ترامپ با هدف آشکار مانع تراشی سیاسی برای بایدن در راه احیا کردن توافق برقرار کرده بود، برخورد کردند.
همان قدر که راه ترامپ اشتباه بود، شکست بایدن برای تصحیح (آن اشتباه) اکنون پرپیامدترین تصمیم وی است.

در حالی که هنوز هم از جنبه نظری، امکان آن وجود دارد که بایدن پیروزی دیپلماتیک را از درون شکست بیرون بکشد، بایدن از اذعان نمادین – که احتمال می رود به چندین ماه بن بست در گفت و گوهای احیای برجام پایان دهد، خودداری کرد. برابر گزارش ها، بایدن گفته است که نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را ازفهرست سازمان های تروریستی خارجی (آمریکا) بر نخواهد داشت – و از ظواهر امر پیداست که در هیچ شرایطی چنین کاری نخواهد کرد. اقدام به قرار دادن نام سپاه در فهرست تروریستی – که به طور کامل برای اثرگذاری بر دیپلماسی بایدن صورت گرفت، هیچ دستاوردی برای ایالات متحده – آنطور که خود مقامات (دولت) بایدن گفته اند، نخواهد داشت. با این حال، آنان با بی توجهی، سبب شده اند تا (قرار داشتن نام سپاه در آن فهرست) مانعی برای احیای توافق برجام باشد.

نتیجه نهایی قابل پیش بینی شده است. ایران با غنی سازی ۶۰ درصدی اورانیوم که فاصله اندکی با دستیابی به میزان غنای مناسب ساخت تسلیحات اتمی دارد، به اقدام بی بی نتانیاهو (نخست وزیر سابق اسرائیل) به نمایش یک نقاشی از بمب (هسته ای ایران) واکنش نشان داد. شهروندان عادی ایرانی ۱۷ ماه دیگر را در زیر تحریم های ناشی از فشار حداکثری – که زمانی بایدن آن را محکوم کردند، رنج و سختی فراوانی دیده اند. هم پیمانان (بایدن در) کنگره، بار دیگر از اینکه چرا بایدن این مقدار زمان برای اقدام در این زمینه صرف کرده است، مبهوت شده اند.

متاسفانه، بی آنکه توافق هسته ای احیا شود، هیچ گزینه خوبی درباره ایران برای بایدن وجود ندارد. تقاضاهایی که تندروهای طرفدار اقدام نظامی علیه ایران مبنی بر وضع تحریم های بیشتر (ضد ایران) مطرح می کنند، هیچ کاری برای کاستن از سرعت پیشرفت هسته ای ایران صورت نخواهد داد، و احتمال دارد که ایرانیان را به اقدام فوری تر وادار کند. اقدام اخیر به محکوم کردن ایران در نشست این هفته شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی ممکن است در بهترین حالت، تنها با واکنش محدود ایران رو به رو شود، و در بدترین حالت، با اقدام شدید تلافی جویانه ایران همراه گردد. بنابراین، گزینه به اصطلاح نظامی مطرح می شود که ممکن است به جنگ منطقه ای ویرانگری بینجامد، به اقدام ایران به تکثیر دامن بزند، و زمینه ساز افزایش شدید قیمت های نفت (در بازارهای جهانی) شود. بایدن به اندازه کافی برای پرهیز از چنین کاری با توجه به تاوان های سنگین آنها عاقل است.

به ویژه با مد نظر قرار دادن گزینه های وحشتناک جایگزین آن، نبود راه حل دیپلماتیک از جانب دولت بایدن، جای شگفتی و ناامیدی دارد. واضح بگویم که ایرانی ها نیز گام های اشتباهی را برداشته اند. از ظاهر امر پیداست که (آیت الله) خامنه ای، رهبر معظم ایران، مانع از آن شده بود که در آخرین روزهای دوره ریاست جمهوری اش، یک توافق (جدید هسته ای) را نهایی کند. دولت رئیس جمهور کنونی، ابراهیم رئیسی، برای اقدام به گفت و گو بسیار کند عمل کرد.

با این حال، باید مد نظر قرار داد که این آمریکا و نه ایران بود که توافق را نقض کرد و تردیدهای معقولانه ای درباره توانایی آمریکا در برقرار کردن توافقی تازه تا پیش از سال ۲۰۲۴ وجود دارد. از این رو، لازم است که بایدن با عزم به غلبه بر خسارت های به جا مانده از سلفش و احیای توافق (برجام) به گفت و گوها نزدیک شود (و به میز مذاکره با ایران بازگردد). این در حالی است که او همچنان در حال عمیق کردن گودالی است که خودش در آن گرفتار شده است.

با وجود این حقیقت که دونالد ترامپ ظرف چهار سال، خسارت فراوانی را در زمینه سیاست ایران وارد کرد، جو بایدن و مشاورانش به طور معجزه آسا همچنان با درهای باز گزینه بازگشت فوری به آن توافق هسته ای رو به رو هستند. با این حال، آنان در حال از دست دادن آن فرصت اند.

اکنون، با توجه به نزدیک شدن سریع انتخابات میان دوره ای (کنگره آمریکا)، این انتخابات اثری معکوس بر بخت احیای برجام یا هر توافقی با ایران – که زمینه ساز بازگشت و محدود شدن برنامه هسته ای این کشور دارد – به جای می گذارد. بن بست احتمالی ممکن است برای دوره ای، از وخیم شدن بحران و پیش رفتن آن به سمت یک جنگ تمام ایران، یا اقدام ایران به گسترش تسلیحات (اتمی) جلوگیری کند. با این حال، بایدن همچنان می ترسد که به جای موفقیت، به شکست برسد؛ در نتیجه او به زودی، تاوان این فروپاشی سیاسی را می دهد و جوانه های جنگی را که دونالد ترامپ کاشته بود، می چیند.

پایگاه خبری “مدرن دیپلماسی” در گزارشی، با توحه به آخرین تحولات مرتبط با معادله اتمی ایران و به ویژه تصویب قطعنامه ضدایرانی در شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی، به طور خاص به دولت بایدن ۳ توصیه راهبردی را در رابطه با ایران و توانمندی های هسته ای کشورمان ارائه می کند و بر این مساله تاکید می نماید که بر خلاف ظاهرِ ماجرا، شرایط در صورت شکست مذاکرات مرتبط با احیای برجام، برای واشینگتن در مقایسه با ایران سخت تر خواهد شد و درست به همین دلیل، بهتر است که دولت بایدن به جای تنش زایی علیه ایران، راه تعامل و احیای برجام را بار دیگر در پیش گیرد و از وقوع بحران ها و اشتباهات بزرگتر و تکراری خودداری کند.

در این راستا، مدرن دیپلماسی در مقاله خود سه مساله اساسی را نیز به دولت بایدن گوشزد می کند که در ادامه به آن ها اشاره می شود.

۱: مولفه زمان به نفع آمریکا نیست

«اقدام اخیر آمریکا و اروپا در ارائه پیش نویس یک قطعنامه علیه ایران در شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و متعاقبا تصویب قعطنامه ضد ایرانی، امری به شدت خطرناک و پرهزینه برای واشینگتن است. آمریکایی‌ها حتی همین حالا نیز وقت دارند تا در روند معادله اتمی ایران انعطاف نشان دهند و زمینه را برای احیای توافق برجام فراهم سازند. مولفه “زمان” به هیچ عنوان در راستای منافع آن ها نیست. دولت قبلی آمریکا(دولت ترامپ) به نحوی قابل توجه در رویکرد خود نسبت به مساله اتمی ایران دچار اشتباه محاسباتی شد و فکر می کرد که با تحمیل فشار حداکثری علیه ایران، هم می تواند تهران را به محدود کردن و پایان دادن به برنامه اتمی اش وادار کند و هم توافق مد نظر خود را به این کشور تحمیل نماید. آمریکایی ها معتقد بودند که اگر ایران را از منافعِ اقتصادی اش محروم کنند و مشکلات را علیه آن به حداکثر برسانند، در نهایت تهران نیز تسلیم خواهد شد.

با این حال، با گذشت زمان نشان داده شد که این فرضیه به هیچ عنوان درست نبوده است. در این راستا، ایران نه تنها توانست تبعات و پیامدهای “کارزار فشار حداکثری” علیه خود را مدیریت کند بلکه همچنین اقتصاد ایران به هر نحو ممکن توانست از زیر بار کارزار فشار حداکثری دولت ترامپ، جان سالم به در برد و همچنان به حیات خود ادامه دهد. اکنون نیز دولت بایدن باید بداند که وضع سِیل جدیدی از تحریم ها علیه ایران هیچ کارایی ندارد و نمی تواند تهران را وادار کند که به غرب امتیازی بدهد. در عین حال، دولت کنونی آمریکا وضعیت را نیز به گونه ای نمی بیند که بتواند یک کارزار نظامی را علیه ایران در منطقه شکل دهد تا از طریق آن، به عنوان مثال، توانمندی های اتمی ایران را نابود سازد.

البته که در این میان، ایران نیز بیکار ننشسته است. این کشور به تدریج توانمندی های اتمی خود را توسعه می‌دهد و عملا به غرب این سیگنال را می رساند که تهران نیز گزینه ها و ابزارهای خاص خود را دارد. متاسفانه حتی تا به امروز، آمریکا از اینکه بخواهد مساله ایران را به نحوی واقع بینانه تحلیل کند و ببیند، خودداری می‌نماید و به نظر می رسد مدام اصرار دارد که ایران را به عقب نشینی از برخی درخواست هایش وادار کند. در نهایت باید گفت، بایدن و دولتش باید متوجه شوند که وضعیت در صورت عدم دستیابی به یک توافق با ایران و متشنج کردن فضا علیه تهران، به نفع آن ها نخواهد بود. وضعیت کنونی جهان(مخصوصا در بحبوحه جنگ اوکراین و تشدید تنش های بین المللی میان بلوک های عمده قدرت) نیز عملا فضای مساعدی را برای ایران فراهم می کند تا بر موضع خود تاکید بیشتری کند و غرب را به چالش بکشد.

۲: انتخاب های محدود آمریکا در رابطه با ایران

باید توجه داشت که تنش زایی هایِ جاری علیه ایران(مخصوصا در قالب صدور قطعنامه در شورای حکام)، گزینه‌های آمریکا در برابر ایران را به شدت کاهش می دهد. اگر در ماه های آتی توافقی با محوریت مساله اتمی ایران صورت نگیرد، طرف های مقابلِ ایران به احتمال فراوان باید بنشینند و پیشرفت های گسترده اتمی ایران را نظاره گر باشند.

در قالب این سناریو آمریکا در رابطه با ایران تنها دو گزینه دارد: تبدیل شدن ایران به یک قدرت اتمی تمام عیار در جهان و بحران زایی های منطقه ای وحتی جهانی در پیِ این مساله و گزینه دیگر، انجام عملیات نظامی علیه تاسیسات اتمی ایران. با این حال، تصور اینکه حتی یک عملیات نظامی محدود علیه ایران انجام شود، تا حد زیادی غیرممکن به نظر می آید.

تاسیسات اتمی ایران در اقصی نقاط این کشور پراکنده شده‌اند و اساسا دانش اتمی این کشور نیز ماهیتی بومی دارد. جدای از این ها، ایران سیستم های دفاعی ضعیفی نیز ندارد و می تواند پاسخ های محکمی به هر گونه تجاوز احتمالی علیه منافع خود بدهد. از این رو، حتی تصورِ یک جنگ محدود علیه ایران نیز چندان واقع بینانه نیست. آمریکا حتی اگر بخواهد اقدامی علیه ایران انجام دهد باید در قالب کارزار گسترده حملات هوایی و همچنین حملات موشکی باشد. مساله ای که تبعات مهلکی را برای واشینگتن و متحدان آن به همراه خواهد داشت.

در چهارچوب این سناریو بدون تردید دامنه جنگ در داخل ایران محدود نخواهد ماند و کل خاورمیانه را درگیر خواهد کرد و تبعات و پیامدهای غیرقابل پیش بینی نیز با خود به همراه خواهد داشت. یک چنین جنگی جدای از اینکه چالش های گسترده ای را ایجاد خواهد کرد، عملا زمینه را برای اوج گیری یک بحران مالیِ فراگیر جهانی نیز فراهم می کند. لازم به گفتن نیست که آمریکا با توجه به همین استدلال هاست که اساسا تقابل نظامی با ایران را دردستور کار خود(حتی در بدترین حالت) قرار نمی دهد. نباید فراموش کرد که اکنون عمده تمرکز و منابع آمریکا معطوف به جنگ اوکراین است و همین مساله چشم انداز ماجراجویی آمریکا علیه ایران و در منطقه خاورمیانه را به کلی مبهم و ضعیف می سازد.

با این حال، برخی از ناظران و تحلیلگران به این نکته اشاره می کنند که شاید روند تحولات به نحوی رقم بخورد که آمریکا به نوعی وارد یک جنگ علیه ایران به صورت ناخواسته شود. از این منظر، این تحلیلگران معتقدند که در صورت ماجراجویی های اسرائیل علیه ایران چه در قالب حمله به تاسیسات اتمی این کشور و یا خرابکاری در داخل ایران، امکان دارد که تهران نیز پاسخ های گسترده ای را به تل آویو بدهد و همین مساله آتش جنگ و درگیری را در خاورمیانه بیفروزد و هیچ راهی را برای واشینگتن جز مداخله باقی نگذارد.

با این همه، امکان تحقق این سناریو در شرایط کنونی در مقایسه با یک یا دو سال قبل، بسیار کمتر است. هم آمریکا و هم اسرائیل دچار تغییر در رهبری و سیاست خارجی شده اند و چندان در این حوزه ها با یکدیگر هماهنگ نیستند(هماهنگی که قبل از انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۰ در اوج خود قرار داشت). اسرائیلی‌ها اکنون به خوبی می دانند که آمریکایی ها گزینه نظامی علیه ایران را به چشم گزینه ای مطلوب نمی‌بینند و درست به همین دلیل که از پشتوانه خود در واشینگتن مطمئن نیستند، بعید است دست به یک خودکشی سیاسی و نظامی بزنند و یک تنه در برابر ایران حاضر شوند.

۳: توپ هنوز در زمین آمریکا است

علی رغم ایجاد سکون و رکود در قالب معادله اتمی ایران اینطور به نظر می رسد که آمریکا هنوز متوجه وضعیت نیست و بر عدم ارائه امتیازهای لازم به تهران پافشاری می کند. واشینگتن تسلیم شدن در برابر درخواست های ایران را فاجعه سیاسی برای خود می پندارد. اینکه آمریکا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را از فهرست سازمان‌های تروریستی خود حذف نمی کند، تا حد زیادی ناشی از فشارهای سیاسی داخلی است که به دولت بایدن وارد می شود. باید توجه داشت که اگر دولت بایدن چنین کند، این مساله تاثیر چندانی در قدرت سپاه نخواهد داشت و یا منافع آمریکا را تضییع نمی کند. دلیل اصلی این مساله نیز این است که اساسا آمریکا با استدلالی غلط، سپاه را در فهرست سازمان های تروریستی خود قرار داده است.

بایدن اکنون خود را در شرایطی می بیند که اگر اندک انعطافی در برابر ایران نشان دهد، به عنوان رهبری ضعیف شناخته می شود. این بهایی است که بایدن در شرایط فعلی حاضر نیست آن را در مورد معادله احیای برجام پرداخت کند. بایدن امید دارد که ایران از برخی از درخواست ها خود عقب نشینی کند و به وی اجازه دهد که آبروی خود را در صحنه سیاسی آمریکا حفظ کند.

این تردیدِ بایدن می تواند پیامدهای سختی را برای جهان به دنبال داشته باشد زیرا توپ اکنون در زمین آمریکا است و بایدن نیز از اقرار به این مساله طفره می رود. آمریکایی ها به خوبی می دانند که ایران توان اتمی خود را مقدمه ای جهت دستیابی به تسلیحات هسته ای نمی‌بیند. با این حال، واقعیت این است که ایران از ظرفیت های بالایی جهت تبدیل شدن به یک قدرت تمام عیار اتمی برخودار است. از این رو، بهتر است که آمریکا تنش زایی علیه ایران را کنار بگذارد و هر چه سریع تر خود را جهت دستیابی به یک توافق با تهران آماده کند. توافقی که می تواند پیشرفت های اتمی ایران را کُند و مهار کند و در عین حال، ضامن منافع آمریکا نیز باشد.

با توجه به اینکه سیاست اعمال فشار بر ایران جهت کنار گذاشتن برخی درخواست هایش، کارآمدی از خود نشان نداده، موافقت با اعطای برخی امتیازاتِ بعضا دردناک برای آمریکا به ایران، احتمالا تنها گزینه ای است که آمریکا در برابر ایران به عنوان یک بازیگر توانمند اتمی دارد. شاید واشینگتن دستیابی به یک چنین توافقی را ایده آل نبیند با این حال، آمریکا باید اولویت های خود را در شرایط فعلی به دقت تعریف کند. شرایط برای آمریکا به اندازه کافی بحرانی است که گزینه کم هزینه یعنی اعطای برخی امتیازات به ایران و احیای برجام را در دستورکار خود قرار دهد ».

جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا در مقاله‌ای که توسط “نیویورک تایمز” منتشر شد، گفت که ایالات متحده دنبال جنگ بین روسیه و ناتو نیست و خاطرنشان کرد که واشنگتن، کی‌یف را برای انجام حملات در خارج از مرزهای اوکراین تشویق نکرده است.

بایدن تاکید کرده است: آمریکا تلاشی برای برکناری ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه نخواهد داشت. ما به دنبال جنگ بین ناتو و روسیه نیستیم. اگرچه من با آقای پوتین مخالفم و اقدامات او را تحریک آمیز می‌دانم، اما ایالات متحده تلاشی برای برکناری او در مسکو نخواهد کرد.»

رئیس جمهور آمریکا با قاطعیت بر تعهد خود نوشت: «تا زمانی که ایالات متحده یا متحدان ما مورد حمله قرار نگیرند، ما مستقیماً درگیر این درگیری نخواهیم بود، چه با اعزام نیروهای آمریکایی برای جنگ در اوکراین و چه با حمله به نیروهای روسیه».

بایدن همچنین قول داد که دولت اوکراین را “به صورت خصوصی یا عمومی” برای دادن امتیازات ارضی به مسکو تحت فشار قرار نخواهد داد تا به جنگ پایان دهد، جنگی که در پایان هفته وارد صدمین روز خود می شود.

وی افزود: “جنگی که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه فکر می‌کرد چند روز ادامه خواهد داشت اکنون در چهارمین ماه خود قرار دارد. مردم اوکراین روسیه را غافلگیر کردند و با فداکاری‌ها، عزم و موفقیت خود در میدان نبرد به جهان الهام بخشیدند.”

بایدن نوشت: “جهان آزاد و بسیاری از کشورهای دیگر، به رهبری ایالات متحده، با حمایت نظامی، بشردوستانه و مالی بی‌سابقه در کنار اوکراین ایستاده‌اند. با ادامه جنگ، می‌خواهم که اهداف ایالات متحده را در این تلاش‌ها روشن کنم. هدف آمریکا این است که ما می‌خواهیم اوکراینی دموکراتیک و مستقل را ببینیم؛ کشوری مستقل و مرفه که ابزار بازدارندگی و دفاع از خود در برابر هرگونه تجاوزی را دارد. ”

وی با بیان اینکه جنگ جز از طریق دیپلماسی به شکل کامل متوقف نخواهد شد، تصریح کرد:” واشنگتن اقدام به ارسال فوری مقادیر زیادی سلاح و مهمات به اوکراین کرد تا بتواند در میدان نبرد بجنگد و جایگاه قوی‌تری در میز مذاکره به دست آورد زیرا هر مذاکراتی منعکس کننده واقعیت روی زمین است.”

وی افزود: «به همین دلیل تصمیم گرفتم که سامانه‌ها و مهمات موشکی پیشرفته‌تری را در اختیار اوکراینی‌ها قرار دهیم که آنها را قادر می‌سازد اهداف کلیدی را با دقت بیشتری در میدان نبرد در اوکراین مورد حمله قرار دهند».

پیشتر کاخ سفید گفته بود بایدن و تیمش همچنان در حال بررسی ارسال سامانه‌های موشکی دوربرد به اوکراین هستند، اما نمی‌خواهند از آنها برای حمله به داخل خاک روسیه استفاده کنند.

رئیس‌جمهور آمریکا روز سه‌شنبه به خبرنگاران گفت که ایالات متحده “سیستم‌های موشکی را به اوکراین نمی‌فرستد که روسیه را مورد حمله قرار دهد”.

بایدن همچنین در بخش دیگری از این مقاله نوشت که او اوکراین را چه به صورت خصوصی و چه در ملاء عام، برای دادن هرگونه امتیاز ارضی تحت فشار قرار نخواهد داد.

وی خاطرنشان کرد که واشنگتن به حمایت از کی‌یف برای دستیابی به پایان دیپلماتیک بحران ادامه خواهد داد.

بایدن نوشت: اصل اساسی برای من در طول این بحران این بود که “بدون اوکراین، هیچ کاری درباره این کشور انجام نمی‌شود”.

بایدن افزود: “من به دولت اوکراین چه به صورت خصوصی و چه در ملاء عام فشار نمی‌آورم تا در قلمروهایش امتیازی بدهد، این اشتباهی است که با اصول ثابت‌شده همخوانی ندارد”.

وی مدعی شد: “مذاکرات اوکراین با روسیه به این خاطر که اوکراین به دیپلماسی پشت کرد، متوقف نشد بلکه دلیل توقف آن این بود که روسیه به جنگ برای کنترل هر چه بیشتر اوکراین ادامه می‌دهد.”

بایدن نوشت: انجام این کار اشتباه و مغایر با اصول ثابت شده است. او گفت که ایالات متحده از اوکراین بر سر میز مذاکره با روسیه برای پایان دادن به درگیری حمایت خواهد کرد.

وی در ادامه اذعان داشته که واشنگتن هیچ نشانه‌ای مبنی بر برنامه‌ریزی روسیه برای استفاده از سلاح هسته‌ای در اوکراین نمی بیند.

او نوشته است: من می دانم که بسیاری از مردم در سراسر جهان نگران استفاده از سلاح های هسته‌ای هستند. ما در حال حاضر هیچ نشانه‌ای از تلاش روسیه برای استفاده از سلاح‌های هسته‌ای در اوکراین نمی‌بینیم، اگرچه لفاظی های گاه و بیگاه روسیه درباره سلاح‌های هسته‌ایش خطرناک و بسیار غیرمسئولانه است. اجازه دهید واضح بگویم: هر گونه استفاده از سلاح هسته‌ای در این درگیری در هر مقیاسی برای ما و سایر کشورهای جهان کاملاً غیرقابل قبول است و عواقب شدیدی در پی خواهد داشت.

تریتا پارسی در مقاله ای برای ام اس ان بی سی نوشت:

دولت بایدن به تازگی، گام خطرناکی را در مسیر نزدیک شدن به جنگ با ایران برداشت. گزارش شده که آمریکا به تمرین های نظامی اسراییل برای حمله به ایران پیوسته و این تحول، پرسش های بزرگی را درباره سیاست بایدن در قبال توافق هسته ای ایران پیش می کشد.

این نخستین بار است که هواپیماهای آمریکایی در سوخت رسانی به جنگنده بمب افکن های اسراییل که در حال تمرین حمله به ایران هستند، شرکت می کند. این نشان می دهد که بایدن، از همه روسای جمهوری پیشین آمریکا، در مسیر تایید اسراییل برای شروع یک جنگ با ایران جلوتر رفته است آنهم به رغم وعده بازگشت به برجام.

تهران، هر حمله اسراییل را عملا بعنوان اعلام جنگ آمریکا خواهد دید… این یک گسست عمده از سیاست گذشته آمریکاست و تمایل ظاهری بایدن به ایستادن در کنار تندروی های اسراییل علیه ایران، بیشتر با تفکر دوران ترامپ نسبت به ایران همخوانی دارد تا سیاست دوران اوباما یا حتی بوش. دولت اوباما، یکسره تلاش داشت تا اسراییل را از حمله به ایران بازدارد با توجه به این واقعیت که اقدام اسراییل، جنگی منطقه ای را بر می افروزد که به درگیری عمیق تر آمریکا در خاورمیانه می انجامد.

دولت اوباما، مخالفت خود با ماجراجویی های اسراییل را آشکارا بیان می کرد تا به تهران علامت دهد که آمریکا موید چنین رویکردی نیست. در واقع کاخ سفید اوباما، بارها اسراییل را زیر فشار گذارد تا دست کم پیش از دست زدن به اقدام نظامی علیه ایران، توجیه قانع کننده ای به آمریکا ارائه دهد (اسراییل البته با این خواسته مخالفت کرد). حتی جرج دابلیو بوش هم که خود سیاست تندی علیه ایران داشت، طرح های اسراییل علیه ایران را رد کرد.

باور ندارم که بایدن خواهان جنگ با ایران است. همچنین بر این باور نیستم که اسراییل خواهان حمله به ایران باشد. به همین دلیل، این ابهام بیشتر رخ می نماید که چرا بایدن با مشارکت آمریکا در تمرین های اسراییل موافقت کرده است؟

با اینحال، چنین کاری با یک الگو سازگار است: بایدن انتقاد سنگینی از خروج ترامپ از توافق هسته ای داشت و سیاست فشار حداکثری وی را رد کرد که در پی به زانو درآوردن ایران از گذر تحریم های بی سابقه بود. با این حال، هجده ماه پس از آغاز ریاست جمهوری بایدن، هنوز چرخشی در کارزار فشار حداکثری ایجاد نشده است. ترکیبی از عوامل- از بی میلی به پرداختن هزینه سیاسی در این زمینه و نیز پرهیز از کشمکش آشکار با اسراییل – می تواند رویکرد نادرست بایدن در این زمینه را توضیح دهد.

سوال این است: بایدن تا چه زمانی می تواند به سیاست شکست خورده ترامپ در برابر ایران بچسبد بی آنکه مسوولیت ناکامی ادامه دار آن را برعهده گیرد؟

اکنون هم واشنگتن و تهران هر دو، بدون آنکه ضرورتی داشته باشد، بر سر مسئله سپاه پاسداران و فهرست تروریستی آمریکا، خود را در گوشه ای گیر انداخته اند. هر دو گمان می کنند که کوتاه آمدن در این زمینه، از نظر سیاسی برایشان بسیار گران تمام می شود هرچند فروپاشی برجام، دردسرهای بزرگتری را برای هر دو طرف در پی می آورد. اما باز هم در اینجا، الگویی را می بینیم که تیم بایدن، به کارهای ترامپ انتقاد می کند اما از تغییر آن رویکرد هم پرهیز دارد.

اگر برجام از هم بپاشد، محتمل ترین گزینه ها این است که یا ایران به بمب هسته ای می رسد یا جنگی رخ دهد. بایدن مسوولیت هردوی این پیامدهای فاجعه بار را متوجه خود خواهد دید و بیش از این نخواهد توانست پای ترامپ را به میان بکشد هرچند آن شومن تلویزیونی هم مسوولیت روشنی در خروج از برجام داشت.

حتی برخی از نزدیکترین متحدان آمریکا در اروپا هم بردباری خود نسبت به رویکرد بایدن را از دست میدهند. کارل بیلد، نخست وزیر پیشین سوئد و خاوریر سولانا مسوول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپایی اخیرا بایدن را به انفعال در موضوع ایران متهم کردند. انریکه مورا، گفتگوگر کنونی اتحادیه اروپایی که بعنوان میانجی بایدن و تهران عمل می کند، یکی از کسانی بود که مقاله این دو شخصیت اروپایی را در توئیتر به اشتراک گذاشت. پیام به بایدن کاملا واضح و روشن بود: شما به زودی، متولی و مسوول این رویکرد خواهی بود.

وی در صفحه توییتری خود با اشاره به میزان محبوبیت بایدن در نظرسنجی‌های انجام گرفته در بین آمریکایی‌ها نوشت:‌«به زودی قیمت بنزین از میزان محبوبیت جو بایدن بالاتر خواهد رفت».

اظهارات این سیاستمدار جمهوری‌خواه آمریکایی در حالی مطرح شده است که طبق جدیدترین نتایج نظرسنجی شبکه آمریکایی «ان بی سی نیوز»، میزان محبوبیت «جو بایدن» رئیس‌جمهور آمریکا با ۳۹ درصد به پایین‌ترین حد خود از زمان آغاز ریاست‌جمهوری وی تاکنون رسید و رکورد تازه‌ای را به ثبت رساند.

طبق این گزارش،‌ از سپتامبر ۲۰۲۱، میزان محبوبیت جو بایدن بین ۴۰ تا ۴۳ درصد بوده است اما بررسی‌های جدید نمایانگر کاهش قابل توجه در میزان محبوبیت وی در دوران ریاست‌جمهوری وی است.