قیمت نفت سنگین ایران در ماه مه به ۶۶ دلار و ۷۲ سنت در هر بشکه رسید که در مقایسه با ۶۳ دلار در آوریل، سه دلار و ۷۲ سنت معادل ۵.۹ درصد افزایش نشان داد. میانگین قیمت نفت سنگین ایران از ابتدای سال ۲۰۲۱ تاکنون ۶۱ دلار و ۹۴ سنت در مقایسه با ۳۷ دلار و ۹۸ سنت در مدت مشابه سال ۲۰۲۰ بوده است.

ارزش سبد نفتی اوپک در مه به ۶۶ دلار و ۹۱ سنت در هر بشکه رسید که بالاترین میانگین ماهانه از ماه مه سال ۲۰۱۹ بود و در مقایسه با ۶۳ دلار و ۲۴ سنت در آوریل، سه دلار و ۶۷ سنت معادل ۵.۸ درصد افزایش داشت. میانگین ارزش سبد نفتی اوپک از ابتدای سال۲۰۲۱ تاکنون ۶۲ دلار و ۱۶ سنت در هر بشکه بوده که ۵۶.۸ درصد افزایش در مقایسه با ۳۹ دلار و ۶۵ سنت در مدت مشابه سال ۲۰۲۰ نشان می دهد.

طبق گزارش منابع ثانویه، تولید نفت اوپک متشکل از ۱۳ کشور در مه به ۲۵.۴۶ میلیون بشکه در روز رسید که ۰.۳۹ میلیون بشکه در روز در مقایسه با آوریل افزایش داشت. تولید نفت عمدتا در عربستان سعودی، ونزوئلا و ایران افزایش پیدا کرد اما در نیجریه و آنگولا کاهش داشت. تولید نفت ایران ۴۲ هزار بشکه در روز افزایش داشت و به ۲.۴۵۵ میلیون بشکه در روز رسید.

اعمال تحریم‌ها نتوانست موجب تعطیلی تولید از میادین شود و توسعه میادین در قالب قراردادهای IPC و نگهداشت و افزایش تولید نیز ادامه پیدا کرد اما نمی توان این موضوع را نادیده گرفت که مانع تراشی ها موجب کاهش سرعت تولید شد اما آنطور که مسوولان بارها اعلام کردند آمادگی برای افزایش سریع تولید نفت بیشتر وجود دارد.

زمانی که برجام اتفاق افتاد حتی بسیاری از کارشناسان نیز بر این باور بودند که ایران نمی تواند در زمانی کوتاه به تولید سابق بازگردد اما شاهد بودیم که توان فروش نفت از ۹۰۰ هزار بشکه به ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه افزایش یافت و اعتبار تمام طرح‌هایی که سال گذشته به افتتاح ‌رسید، بیش از ۱۲۰۰ هزار میلیارد تومان بود که در سایه برجام به‌دست آمد.

اکنون نیز شرایط نفت ایران وضعیت امیدوارکننده ای را دنبال می کند اما سوالی که به وجود می آید این است که آیا صحبت های اخیر بیژن زنگنه در واقعیت عملی هست یا خیر؟ او به تازگی از توانایی ایران برای افزایش تولید روزانه تا ۶.۵ میلیون بشکه نفت صحبت کرد و گفت این موضوع مساله ای است که عده ای موافق تحقق آن نیستند.

وی به دولت بعد توصیه کرد که اولویت نخست خود را افزایش تولید نفت و رساندن آن به مجموع تولید روزانه ۶.۵ میلیون بشکه قرار دهد و تاکید داشت نگویید بازار برای نفت وجود ندارد، می‌توان برای آن بازار پیدا کرد، عراق که هیچ‌گاه تولیدش از روزانه سه میلیون بشکه فراتر نمی‌رفت اکنون تولید خود را به ۵ میلیون بشکه در روز رسانده است و برایش بازار هم دارد!؟ آن وقت ایران نمی‌تواند برای افزایش تولید نفت خود بازار پیدا کند!؟ باید اراده داشت. برای انجام هر کاری اراده و تدبیر وجود داشته باشد موفقیت حاصل خواهد شد.

طبق گفته وزیر نفت در موضوع افزایش تولید نفت اصل مهم مدیریت و فناوری است نه تامین تجهیزات، تجهیزات قابل تامین است و هم‌اکنون ۹۰ درصد تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت در ایران ساخته می‌شود که با ۲۰ سال گذشته قابل مقایسه نیست. ما در وضعی هستیم که ناچاریم برای تداوم و نگهداشت تولید و افزایش بازیافت گاز اقدام‌هایی انجام دهیم.

کارشناسان چه می گویند؟

مرتضی  بهروزی فر- کارشناس ارشد انرژی در این رابطه گفت: با توجه به حجم ذخایر نفتی  ایران، روی کاغذ این مساله امکان پذیر است اما برای تحقق عملی آن شرط و شروطی وجود دارد، اولین شرط این است که تحریم ها برداشته شود، سپس امکان جذب سرمایه و تکنولوژی در بالاترین سطوح به وجود آید، در این صورت است که می توانیم به این حجم از تولید برسیم.

وی افزود: در غیر این صورت و بدون دستیابی به تکنولوژی روز دنیا عملا تحقق این مساله مشکل است، به عبارت دیگر با توجه به ذخایر موجود این امکان وجود دارد اما شرط رفع تحریم ها و استفاده از تکنولوژی روز دنیا برای افزایش تولید و نگهداشت تولید امری لازم و غیر قابل انکار است.

به گفته این کارشناس ارشد حوزه انرژی در شرایط فعلی که تحریم هستیم این حرف درست نیست اما شاید منظور وزیر نفت این بوده که این مساله به شرطی امکان پذیر است که زیرساخت لازم برای ارتباط آزاد با شرکت های بزرگ دنیا به وجود آید و روابط ایران تنها منحصر به  چین و روسیه نباشد.

بهروزی فر با اشاره به وضعیت فعلی ایران در بازار نفت، اظهار کرد: ایران جایگاه اصلی خود را طی چند سال گذشته از دست داده است، زمانی دومین تولید کننده نفت اوپک بودیم اما الان بعد از عراق، عربستان، عمارات و کویت قرار داریم و برای اینکه به جایگاه قبلی بازگردیم لازم است تا اتفاقاتی رخ دهد.

وی با بیان اینکه ایران باید بتواند اقداماتی انجام دهد تا میزان تولید خود را افزایش دهد و جایگاه قبلی خود را بدست آورد، گفت: قطعا این مساله در کوتاه مدت اتفاق نخواهد افتاد اما اینکه بخواهیم حجم تولید را به میزان قبل از حضور ترامپ برگردانیم در طول ۶ ماه محقق خواهد شد و به راحتی می توانیم به تولید چهار میلیون بشکه در روز برسیم.