بانک‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس از جمله بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی- با شرکت‌های تابعه ترکیه باید در نیمه اول سال ۲۰۲۲ «گزارش ابر تورم» را بررسی کنند، زیرا تورم انباشته در ترکیه در سه سال گذشته از ۱۰۰ درصد فراتر رفته است.

بانک‌های شورای همکاری خلیج فارس با شرکت‌های تابعه ترکیه در نیمه اول امسال حدود ۹۵۰ میلیون دلار زیان خالص داشته‌اند؛ امارات NBD، بانک شاخص دبی و کویت فاینانس هاوس، دومین بانک بزرگ کویت، در میان بیشترین زیان دهندگان بودند و بانک ملی قطر نیز در میان بانک‌های زیان دیده است.

به دلیل سقوط آزاد ارزش لیر مواجهه با ترکیه برای بانک‌های خارجی زیان‌ده است.

لیر از ابتدای سال ۲۰۲۲ تا به امروز ۲۶ درصد از ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است و واردات و خرید کالاهای اساسی را برای ۸۴ میلیون ساکن ترکیه بسیار چالش برانگیزتر کرده است.

فرار بانک‌های خارجی از ترکیه/ ​​چرا ارزش پول ترکیه در حال کاهش است؟

چرا ارزش پول ترکیه در حال کاهش است؟

پنج سال پیش، یک دلار تقریباً ۳.۵ لیر ترکیه بوده است و الان هر دلار حدود ۱۸ لیر است. این کاهش زمانی آغاز شد که اقتصاد ترکیه به سرعت رشد کرد اما بانک مرکزی این کشور از افزایش نرخ بهره برای کاهش تورم رو به رشد خودداری کرد. این قبیل سیاست‌ها همسو با مواردی مانند بدتر شدن کسری حساب جاری، کاهش ذخایر ارز خارجی و افزایش هزینه‌های انرژی به‌علاوه نزاع‌های گاه به گاه با ایالات متحده که تقریباً منجر به تحریم ترکیه می‌شد بر این ارز فشار بیشتری وارد کرد.

اقتصاددانان، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه را به شدت مقصر می دانند، که صراحتاً ایده افزایش نرخ ها را رد کرده و آن را “مادر همه شرارت ها” خوانده است و سرمایه گذاران او را به خاطر خنثی کردن استقلال بانک مرکزی مقصر می دانند.

دولت ترکیه تورم بالاتری را برای بقیه سال پیش بینی می کند.

ایران و روسیه در این نشست نشان دادند که در تلاش برای متقاعد کردن اردوغان به منظور پایان دادن به اشغالگری هستند. سران این دو کشور سعی دارند تا اردوغان حمایت از گروه‌های تکفیری را کنار بگذارد تا هم ترکیه بحران‌زده بهتر اداره شود و هم سوریه به آرامش و ثبات نسبی برسد.
ایران و روسیه در حالی تلاش دارند که تغییر سیاست خارجی و منطقه‌ای ترکیه را رقم بزنند که اردوغان نیاز مبرمی به نفت و گاز این دو کشور همسایه دارد و ناچار است در شرایط اقتصادی فعلی خود و به خاطر همین مشکلات ناشی از کمبود سوخته هم که شده، توصیه‌های صلح‌جویانه را جدی بگیرد.
باید دید که آیا این اتفاق براحتی رقم خواهد خورد یا خیر. چرا که عقب‌نشینی اردوغان در برابر مردم سوریه برای او سنگین خواهد بود و مشکل است که بخواهیم در مورد موافقت اردوغان با راهکارهای ایران و روسیه خوشبین باشیم.

تجارت‌نیوز نوشت :علاوه بر قشر ضعیف جامعه که از عهده مخارجی چون دارو، خدمات و محصولات بهداشتی، گوشت، مرغ و شیر برنمی‌آیند، قشر متوسط جامعه نیز تحت تاثیر این شرایط قرار گرفته‌اند. در چنین شرایطی استانداردهای زندگی پایین می‌آید و فقر رو به افزایش می‌رود.

ایرنا نوشت: سازمان ملل متحد به درخواست رسمی دولت ترکیه، املا و تلفظ نام این کشور را در زبان های خارجی از Turkey (که «ترکی» تلفظ می شد)، به Türkiye (با تلفظ «ترکیه») تغییر داد.

تورم سالانه در ترکیه روز دوشنبه به ۶۱.۱۴ درصد رسید و به بالاترین حد خود در ۲۰ سال اخیر رسید و بحران هزینه زندگی برای بسیاری از خانوارها را عمیق تر کرد.

به گزارش خبرگزاری آناتولی ترکیه این قانون را که به نام قانون «اتباع خارجی و حفاظت بین‌المللی» شناخته می‌شود برای نخستین بار در سال ۲۰۱۹ وضع کرد و طبق آن مقرر شد تسهیلات تمدید ویزای توریستی به جز برای شهروندان کشورهای عضو سازمان همکاری توسعه و اقتصادی، اتحادیه اروپا، روسیه و چین از یکم ژانویه ۲۰۲۰ به بعد بیش از یک سال تمدید نشود.

دولت ترکیه با این حال این محدودیت‌ها را، که شامل شهروندان ایرانی نیز می‌شد، به دلیل آغاز شیوع کرونا و بسته شدن مرزهای زمینی وهوایی به حالت تعلیق درآورده بود.

اکنون با فروکش کردن کرونا اجرای این قانون در دستور کار قرار گرفته و اسماعیل چاتاکلی، معاون وزیر کشور ترکیه، در نشستی مطبوعاتی این خبر را اعلام کرده است.

فاتح چایاباتماز، نماینده انجمن صنعتگران و بازرگانان مستقل ترکیه «موسیاد»، گفته است بر طبق اطلاعات این نهاد از زمان اجرای این قانون «از ۱۰ مورد تقاضا برای تمدید اقامت موقت توریستی ۹ مورد پذیرفته‌ نمی‌شود».

یک کارشناس امور مهاجرتی به خبرگزاری آناتولی ترکیه گفته است بر اساس آمار سازمان اداره امور مهاجرت ترکیه حدود ۱۱۵ هزار ایرانی با ویزای اقامت در ترکیه زندگی می‌کنند که «حدود ۱۰ هزار نفر از این افراد اقامت دانشجویی، ۴ هزار نفر اقامت خانواده و تقریبا ۹۵ هزار نفر اقامت موقت دارند که از بین‌ آن‌ها ۸۰ هزار نفر با اقامت توریستی در ترکیه زندگی می‌کنند.»

به نوشته وبگاه «احوال» به نقل از وبگاه «دووار» تظاهراتی در استان «ازمیر» در غرب و استان‌های «دیاربکر» و «ماردین» در جنوب شرقی ترکیه برگزار شد و جمعیت قبوض برق و ارز خارجی خود را به نشانه اعتراض حمل کردند.

اعتراضات زمانی آغاز شد که مصرف کنندگان و مشاغل با افزایش قیمت برق بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد در اول ژانویه همراه با افزایش قبوض گاز طبیعی آسیب دیدند. بر اساس داده‌های دولتی که اوایل ماه جاری فاش شد، نرخ تورم سالانه در ترکیه به بالاترین میزان در دو دهه گذشته یعنی ۴۸.۷ درصد افزایش یافته که فشار بر جمعیت را افزایش داده است.

به نوشته این منبع خبری، در منطقه قزل تپه ماردین، جمعیت شعار می دادند: «اردوغان استعفا» و «حکومت کناره گیری.»

بنابر اعلام این سازمان، شماری از مردم پس از حمله به خودروهای پلیس بازداشت شدند. حزب مخالف کارگران ترکیه (TİP) با انتشار بیانیه ای مقابل ساختمان شرکت توزیع برق گدیز، تظاهرات در استانبول را رهبری کرد.

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه در ماه دسامبر اعلام کرد که حداقل دستمزد ترکیه در سال ۲۰۲۲، ۵۰ درصد افزایش خواهد یافت تا به جبران هزینه‌های زندگی کمک کند.یکی از نمایندگان این حزب با اشاره به اینکه هدیه دولت اردوغان به مردم ترکیه افزایش قیمت برق بوده است، گفت: «کاخ ریاست جمهوری ترکیه در حال به دست آوردن ثروت است و ما بهای آن را می‌پردازیم. افزایش حداقل دستمزد عملاً بی معنی شده است.»

لیر ترکیه از ابتدای سپتامبر، زمانی که بانک مرکزی با وجود افزایش تورم شروع به کاهش نرخ بهره کرد، ۳۷ درصد در برابر دلار کاهش یافته است.

بر اساس گزارشی که اخیرا توسط شهرداری استانبول منتشر شده، هزینه زندگی در این شهر که پر جمعیت‌ترین شهر ترکیه به شمار می‌آید و یک ششم جمعیت این کشور در آن زندگی می‌کنند در مقایسه با سال گذشته دو برابر شده است.

اردوغان چندی قبل وزیر اقتصاد این کشور را برکنار کرده و «نورالدین نباتی» را به عنوان وزیر اقتصاد جدید ترکیه معرفی کرد.

به گزارش خبرگزاری آناتولی ترکیه، اردوغان گفت که در گفت وگویی که با رییس جمهور ایران داشتم، آقای رئیسی گفتند در ایران نیز شرایط سخت زمستانی حاکم بوده و مشکل توقف انتقال گازی به علت نقص فنی است و طبق شواهد موجود امیدوارم این مشکل طی ۱۰ روز و یا حداکثر ۱۵ روز بر طرف شود.

رییس جمهور ترکیه افزود: هیأتی از وزارت انرژی، منابع طبیعی و شرکت انتقال انرژی ترکیه « BOTAŞ» (بوتاش) در این خصوص به ایران اعزام و جلساتی را در آنجا برگزار کردند، و برای رفع مشکل انتقال گاز، رایزنی با ایران ادامه دارد.

ابتدای بهمن شرکت ملی گاز ایران اعلام کرده بود که در پی بروز نشت گاز در ایستگاه بازرگان از دو اتصال عایقی و بر هم خوردن شرایط استاندارد کاری در ایستگاه، صادرات گاز به ترکیه کاهش یافته و تا زمان رفع اشکال برای مدتی کوتاه، به حال تعلیق در خواهد آمد.

پیش از آن شرکت بوتاش که اپراتور خط لوله دولتی ترکیه است با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد از ۱۷ ژانویه، گاز عرضه شده از سوی شرکت ملی گاز ایران با کاهش افت فشار مواجه شده است.

بر اساس گزارش ها، در نتیجه کاهش عرضه انرژی در ترکیه بسیاری از کارخانجات، خط تولید خود را متوقف کرده اند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه بعد از نشست کابینه گفت، ۱۶۳ میلیارد لیر (۱۲.۲ میلیارد دلار) در حساب‌های تحت طرح دولتی که از سپرده‌های لیر در برابر کاهش ارزش ارز محافظت می‌کند، سپرده‌گذاری شده است.

همچنین اردوغان طی سخنانی در پنجاه و یکمین نشست کدخداها در مجتمع بش‌تپه آنکارا تصریح کرد: به نظر ما پس از این دیگر شاهد نوسان نرخ ارز به دلیل تقاضای نامتوازن برای ارز نخواهیم بود.

اردوغان تاکید کرد: طرح اقتصادی‌ موجود برای رساندن قدم به قدم کشور به اهداف مشخص شده طراحی شده است و در تابستان آینده بهتر شاهد نتایج آن خواهیم بود.

رئیس‌ جمهوری ترکیه همچنین اظهار داشت: ما با مقررات وضع شده اجازه ندادیم تا مردم ما در هر زمینه‌ای از حداقل حقوق گرفته تا کارمندان و بازنشستگان، تحت افزایش قیمت‌های سرسام‌آور سرکوب شوند. از ژانویه، همه شاهد بازتاب عینی این افزایش در درآمد و زندگی خود خواهند بود.