جنگل – آینده خبر https://ayandekhabar.ir Thu, 10 Mar 2022 09:27:08 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.4.5 https://ayandekhabar.ir/wp-content/uploads/2021/10/cropped-photo_2021-10-18_16-51-58-32x32.jpg جنگل – آینده خبر https://ayandekhabar.ir 32 32 آمارهای هولناک از نابودی جنگل ها / ۱۶۲ هزار هکتار جنگل در آتش سوخت https://ayandekhabar.ir/18638/%d8%a2%d9%85%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%87%d9%88%d9%84%d9%86%d8%a7%da%a9-%d8%a7%d8%b2-%d9%86%d8%a7%d8%a8%d9%88%d8%af%db%8c-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84-%d9%87%d8%a7-%db%b1%db%b6%db%b2-%d9%87/ https://ayandekhabar.ir/18638/%d8%a2%d9%85%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%87%d9%88%d9%84%d9%86%d8%a7%da%a9-%d8%a7%d8%b2-%d9%86%d8%a7%d8%a8%d9%88%d8%af%db%8c-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84-%d9%87%d8%a7-%db%b1%db%b6%db%b2-%d9%87/#respond Thu, 10 Mar 2022 09:27:08 +0000 https://ayandekhabar.ir/?p=18638 پس از اشاره اخیر رهبر انقلاب به قصه تلخ تخریب جنگل ها، بار دیگر پرونده این فاجعه را مرور کردیم؛ تبدیل یک سوم جنگل های شمال به مسکن و ویلا، سوختن ۱۶۲ هزار هکتار جنگل در آتش، تداوم قاچاق چوب و … . مشاور رئیس سازمان جنگل ها، برنامه این سازمان برای جلوگیری از این فجایع هولناک را برای خراسان تشریح کرده است.

«تخریب جنگل‌ها، ضرر به ملّت و ضرر به منافع ملّی است»؛ این جمله، بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب درباره اهمیت حفظ جنگل‌ها و منابع طبیعی است که مسئولیت همه ما و به ویژه مسئولان سه قوه را برای حفاظت از این نعمت الهی، سنگین‌تر می‌کند.

ضربه‌ به منافع عمومی جامعه

در روز درختکاری امسال، بخشی از تاکیدات رهبر معظم انقلاب به موضوع تخریب جنگل‌ها اختصاص داشت و ایشان نکات مهمی را دراین‌باره بیان کردند: «…تأکید می‌کنیم، همیشه هم تأکید کرده‌ایم که تخریب جنگل‌ها، تخریب محیط ‌زیست و نابود کردن رویش‌های گیاهی و درخت و سبزه‌ روی زمین، تخریب منابع ملّی است و ضربه‌ به منافع عمومی جامعه است؛ همه بدانند، این که یک بخشی از جنگل را تخریب کنند، ویران کنند برای این‌که فرض کنید یک ساختمانی، یک مرکزی بسازند، این قطعاً به ضرر است. در یک موارد اضطراری البتّه اشکال ندارد، امّا به طور طبیعی این بدون شک ضرر به ملّت و ضرر به منافع ملّی است».

رهبر انقلاب: روی مسئله‌ تخریب جنگل‌ها حساس باشید

ایشان در سال‌های گذشته نیز حساسیت خود نسبت به این موضوع را مطرح کرده بودند:

* روی مسئله‌ تخریب جنگل‌ها حساس باشید. فشار به جنگل‌ها زیاد است. جنگل‌ها، منابع طبیعی و مراتع را باید حفظ کرد. (17/12/1398)

* ما امروز از ناحیه‌ بی‌اعتنایی به جنگل، بی‌اعتنایی به مرتع، عدم توجّه درست به پوشش گیاهی در سراسر کشور خسارت‌هایی را متحمّل می‌شویم… . (15/12/1397)

* در حفظ مراتع و حفظ جنگل‌ها بایستی جدّاً کوشید. دستگاه‌های ذی‌ربط، از جمله دستگاه‌های ناظر مثل دستگاه قضایی، در مورد تعرّض به جنگل‌ها بایستی کمال اهتمام را داشته باشند. (15/12/1397)

یک عده سوداگر به جان جنگل ها می افتند…

* یک عدّه سوداگر و دنبال سود مادّی، فکر منافع ملّی را نمی‌کنند، به جان این مراتع یا جنگل‌ها یا بقیّه‌ ثروت‌های طبیعیِ این‌چنینی می‌افتند و [فقط] سود خودشان را در نظر می‌گیرند. (15/12/1395)

سهم ما از جنگل ها

کشور ما جزو 20 کشور غنی از نظر تنوع زیستی و ژنتیکی است که سبب شده بسیاری از گیاهان و جانوران بومی را در کشور داشته باشیم. طبق گزارش سال ۲۰۲۰ فائو(سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد)، کشور ما 11.7 میلیون هکتار پوشش جنگلی دارد و از این لحاظ بین 193 کشور جهان در جایگاه 54 قرار می‌گیرد. البته این آمار به روایت سازمان جنگل‌های ما، 14.3 میلیون هکتار است و اختلاف 3.3 میلیون هکتاری آن با گزارش فائو، به دلیل تفاوتی است که در تعریف ما و آن‌ها از سطح پوشش و ارتفاع درختان مناطق جنگلی وجود دارد.

از آتش سوزی ها تا قطع درختان

با این آمارها و اطلاعات، در این که کشور ما وضعیت خوبی از نظر پوشش جنگلی دارد، تردیدی نیست؛ اما آن روی سکه نیز حقایق و خبرهای تلخی را روایت می‌کند:

* طبق آخرین گزارش رسمی موجود، در طول ۸ سال (از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۹) و با احتساب دوماه ابتدایی سال 1400، بیش از ۱۷ هزار آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع کشور رخ داده که به ۱۶۲ هزار هکتار جنگل و مرتع ایران خسارت زده است. از این دست حوادث در طول 10 ماه اخیر هم کم نداشته‌ایم.

* طبق اعلام سازمان جنگل‌ها، این آتش‌سوزی‌ها سالانه بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان خسارت به‌بار می‌آورد و این یعنی در طول ۸ سال گذشته حداقل ۲۴۰۰ میلیارد تومان از اعتبارات کشور برای اطفای آتش‌سوزی‌ها و احیای جنگل‌های سوخته صرف شده است.

* آن‌طور که رادیو گفت‌وگو منتشر کرده، به گفته یکی از فعالان محیط زیست، نگاه درآمدزایی به جنگل و اجرای طرح‌های توسعه اقتصادی ناپایدار در جنگل‌ها یکی از آسیب‌هاست و به عنوان مثال، فقط در شهر ساری 250 مجوز معدن‌کاری صادر شده است که متاسفانه در امتداد جاده‌های شمالی مانند هراز، فیروزکوه و چالوس و به ویژه جاده‌های فرعی شاهدیم که به اسم معدن‌کاری در پرشیب‌ترین نقاط کوهستان پوشش جنگلی را با لودر برداشت می‌کنند درصورتی‌که معدنی در کار نیست.

تبدیل یک سوم جنگل ها و مراتع به مسکن و ویلا!

* 14 درصد جنگل‌های ما در سه استان شمالی است اما جالب این‌که، طبق گزارش فرهیختگان، ۲۰ درصد «مشاوران املاک» کشور هم در همین ۳ استان شمالی است و ۳۳ درصد مراتع و جنگل‌های استان‌های شمالی در ۲۵ سال اخیر تبدیل به مسکن و ویلا شده است.

یک ادعای ترسناک

* 42 درصد جنگل‌های کشور هم در ناحیه رویشی زاگرس است که از شمال غربی‌ترین نقطه کشور (استان آذربایجان‌غربی) شروع می‌شود و با امتداد تا غرب و جنوب کشور، مجموع ۱۲ استان را دربرمی‌گیرد. آن‌طور که «فرزاد علیزاده»، فعال محیط زیست، به ایسنا گفته است: در

۷۰ سال گذشته هفت میلیون هکتار از جنگل‌های زاگرس از بین رفته و فقط پنج میلیون هکتار جنگل در زاگرس باقی مانده است. به گفته او، «این‌طور که ما به نابودی جنگل‌ها و مراتع کشور کمر همت بسته‌ایم، متاسفانه تا ۵۰ سال آینده تمامی جنگل‌ها و در ۸۰ سال آینده تمامی مراتع را از دست خواهیم داد».

قاچاق چوب همچنان ادامه دارد!

این هم ماجرای تلخ دیگری که حسن محمدیاری نماینده استان گیلان در صحن علنی مجلس روایت کرده است: «قاچاق چوب و غارت جنگل‌های شمال کشور به دلیل عدم مدیریت صحیح همچنان ادامه دارد… همچنین اخیرا شاهد واگذاری غیرقانونی توام با رانت در منطقه جنگل ماسال بودیم در حالی که بذل و بخشش جنگل هیرکانی مصداق بارز رانت و بی‌عدالتی است».

تشکیل کمیته مشترک قوه قضاییه و وزارت جهاد کشاورزی

برای جلوگیری از این فاجعه، قوه قضاییه جدی‌تر از گذشته، پای کار آمده و در نشست مشترک رئیس قوه قضاییه با مسئولان وزارت جهاد کشاورزی، که همین هفته گذشته برگزار شد، حجت‌الاسلام والمسلمین محسنی اژه‌ای دستوراتی برای صیانت از منابع طبیعی صادر کرد که برخی از آن‌ها مرتبط با موضوع جنگل‌خواری‌هاست و مقرر شده کمیته مشترک این دو نهاد، موضوعات این حوزه را پیگیری کند.

مشاور رئیس سازمان جنگل ها در گفت و گو با خراسان خبر داد: یک طرح و سند برای جنگل های شمال و زاگرس

«رضا بیانی»، مشاور رئیس سازمان جنگل‌ها، در گفت‌وگو با خراسان به برنامه های این سازمان برای تقویت اقدامات حفاظتی و صیانتی از مراتع و جنگل‌های کشور اشاره کرده است:

* تعداد نیروهای حفاظتی ما در جنگل‌های شمال 2400 نفر و در جنگل‌های سایر مناطق کشور، 4600 نفر است که این تعداد نیرو، برای حفاظت از 14.3 میلیون هکتار جنگل و 84 میلیون هکتار مرتع کشور کم است و بنابراین نیاز بود که شیوه‌های مدیریتی را تغییر دهیم.

* یک اقدام ما، بلوک بندی حفاظتی است که از دو سال گذشته آغاز شده و ما نیروهای حفاظتی سازمان را بر اساس میزان بحرانی بودن وضعیت جنگل‌ها و مراتع تقسیم و مستقر می‌کنیم.

* اقدام دیگر، اجرای طرح‌های مرتع‌داری است که به نوعی برون‌سپاری حفاظت از مراتع و واگذاری این کار به بهره‌برداران است. این طرح تاکنون در 40 میلیون هکتار از مراتع کشور اجرا شده و اگر بتوانیم آن را در همه 84 میلیون هکتار مرتع کشور بسط دهیم، تحول قابل توجهی در این حوزه ایجاد خواهد شد.

* در منطقه‌ای مانند جنگل‌های هیرکانی، 30 قرارداد با مجریان طرح‌های حفاظتی منعقد شده که در کنار حفاظت، اقدامات فنی مانند مرمت جاده‌های جنگلی و فنس‌کشی‌های لازم را هم انجام می‌دهند و این نیز یکی از شیوه‌های صیانتی است.

* برای منطقه رویشی زاگرس که وسعت بسیار زیادی را شامل می‌شود نیز سند احیا و حفاظت، با تعیین وظایف همه دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط، تدوین شده که باید در دولت تصویب و پس از آن اجرایی شود.

* برای سایر مناطق جنگلی کشور هم اقدامات ما حفاظتی و در حال اجراست.

* همه این طرح‌ها و اقدامات، تاثیر مهمی در کاهش قاچاق چوب، جنگل‌خواری و تغییر کاربری‌های غیرمجاز جنگل‌ها خواهد داشت.

]]> https://ayandekhabar.ir/18638/%d8%a2%d9%85%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%87%d9%88%d9%84%d9%86%d8%a7%da%a9-%d8%a7%d8%b2-%d9%86%d8%a7%d8%a8%d9%88%d8%af%db%8c-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84-%d9%87%d8%a7-%db%b1%db%b6%db%b2-%d9%87/feed/ 0 تا ۵۰ سال آینده تمام جنگل‌های ایران از بین می‌رود https://ayandekhabar.ir/12495/%d8%aa%d8%a7-%db%b5%db%b0-%d8%b3%d8%a7%d9%84-%d8%a2%db%8c%d9%86%d8%af%d9%87-%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%85-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2/ https://ayandekhabar.ir/12495/%d8%aa%d8%a7-%db%b5%db%b0-%d8%b3%d8%a7%d9%84-%d8%a2%db%8c%d9%86%d8%af%d9%87-%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%85-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2/#respond Tue, 21 Dec 2021 10:12:10 +0000 https://ayandekhabar.ir/?p=12495 یک فعال محیط زیست گفت: در ۷۰ سال گذشته هفت میلیون هکتار از جنگل‌های زاگرس از بین رفته و در حال حاضر تنها پنج میلیون هکتار جنگل در زاگرس باقی مانده است، اینچنین که به نابودی جنگل‌ها و مراتع کشور کمر همت بسته‌ایم متاسفانه تا ۵۰ سال آینده تمامی جنگل‌ها و در ۸۰ سال آینده تمامی مراتع را از دست می‌دهیم .

فرزاد علیزاده با بیان اینکه از ۱۶۵ میلیون هکتار وسعت کشور ۱۲میلیون هکتار آن شامل جنگل‌ها می‌شود، گفت: جنگل‌های بلوط زاگرس با وسعت شش میلیون هکتار مساحت نزدیک به ۵۰ درصد جنگل‌های ایران را تشکیل می‌دهند؛ ۸۰ درصد عشایر کشور و بیش از ۵۰ درصد دام کشور (۶۵ میلیون دام سنتی در کشور وجود دارد) در این منطقه حضور دارند و ۴۰ درصد آب کشور از این منطقه تامین می‌شود.

علیزاده ادامه داد: کشور ما در عرض جغرافیایی(۲۵ تا ۴۰درجه) قرار دارد این یعنی کمربند بیابانهای دنیا از کشور ما می‌گذرد؛ متوسط بارندگی جهانی ۶۰۰ میلیمتر اما در کشور ما ۲۳۵ میلیمتر است (یک سوم متوسط جهانی) بر این اساس کشور ایران را از نظر بارندگی در مناطق آب و هوایی خشک و نیمه خشک قرار می‌گیرد.

زوال و مرگ تدریجی بلوط‌های زاگرس

وی خاطرنشان کرد: همین امر اهمیت جنگل‌های زاگرس را به عنوان وسیعترین رویشگاه جنگلی غیر تجاری (از نظر تولید فرآورده‌های چوبی) گوشزد می‌کند. متاسفانه طی سال‌های اخیر فعالیت‌های انسانی و طبیعی متعددی باعث زوال و مرگ تدریجی درختان بلوط زاگرس شده است.

علیزاده گفت: در نظر داشته باشید یک درخت بلوط در شرایط ایده‌آل می‌تواند تا ارتفاع ۴۰ متر و به طور متوسط تا ۶۰۰ سال عمر کند! با اینکه جنگل‌های زاگرس غیر تجاری محسوب می‌شوند اما از نظر حفاظت از منابع خاک تولید محصولات فرعی و ارزش‌های محیط زیستی اهمیت منحصر بفردی دارند(علیجانپور و همکاران ۱۳۸۹)

وی با اشاره به عواملی که باعث زوال درختان بلوط در زاگرس شده‎اند، اظهار کرد: چرای بی رویه دام و فعالیت‌های دامداری از جمله سرشاخه زنی(گلازنی) در اواخر تابستان و اوایل پاییز به منظور تهیه علوفه زمستانی دام، عبور و مرور دام در جنگل‌های زاگرس که موجب سم کوب شدن خاک شده و در نتیجه عبور هوا مختل می‌شود، ریشه‌ها نفس نمی‌کشند و به خاطر سخت شدن خاک با اندک بارندگی سیل راه می‌افتد.

تجارت زغال بلوط پای انسان را به بکرترین نقاط زاگرس باز کرده است

وی ادامه داد: قطع درختان و هیزم گیری و تجارت ذغال بلوط یکی از تجارت‌های پرسودی است که پای انسان‌ها را به نقاط بکر زاگرس باز کرده است.

این فعال محیط زیست گفت: عدم زادآوری و خشکسالی در سال‌های اخیر نیز به نابودی بلوط‌های زاگرس افزوده است. نفوذ ریزگردها موجبات ضعف فیزیولوژیک درختان بلوط را فراهم آورده به طوری که حملات حشرات و عوامل بیماری‌زا منجر به خشکیدگی درختان بلوط در جنگل‌های زاگرس شده است.(مهدوی و همکاران۱۳۹۴)

وی افزود: زراعت دیم در اراضی جنگلی تا آنجا پیش رفته است که تیغه وحشی گاوآهن ریشه بلوط‌های زاگرس را خراشیده است، این در حالی است که هزاران لیتر سم و کود شیمیایی به واسطه این نوع از کشاورزی وارد زمین شده و محیط‌زیست طبیعی زاگرس را مختل و از آن مهمتر شخم و شیار در دامنه‌هایی با شیب تند خطر فرسایش و از بین رفتن عوامل زیستی خاک و بروز سیل را دو چندان کرده است.

وی تصریح کرد: به‌گفته کارشناسان، شخم زدن سطح منابع طبیعی و جنگل‌ها سبب می‌شود تا قسمت‌های زیرین خاک در معرض جریان هوا قرارگرفته و رطوبت خود را از دست بدهد، یک هکتار خاک حاصلخیز جنگلی حاوی ۳۰۰ میلیون زیستمند همچون بی‌مهرگان، حشرات ریز، کرم‌ها و … است که باوجود جنگل‌ها می‌توانند اصول خاک را حفظ و نقش موثری در افزایش حاصلخیزی خاک ایفا کنند اما با ورود سموم شیمیایی تمامی این اکوسیستم از بین می‌رود.

امسال ۱۵ هزار هکتار از بلوط‌های چندصد ساله در فارس خاکستر شد

علیزاده اظهار کرد: آتش‌سوزی‌های پی در پی که عموماً عامل انسانی داشته نیز یکی دیگر از دلایل نابودی جنگل‌های زاگرس است؛ تنها در خرداد ماه امسال آتش سوزی هفت روزه جنگل‌های زاگرس در کهمره سرخی فارس ۱۵ هزار هکتار از بلوط‌های چند صد ساله این منطقه را به خاکستر تبدیل کرد.

وی ادامه داد: توسعه ناپایدار، یکی دیگر از دلایل تخریب زاگرس است. هزاران درخت برای احداث جاده یا خطوط انتقال گاز قطع می‌شوند و یا به خاطر آبگیری سد به زیر آب می‌روند، تنها با ساخت سد کارون سه حدود۲۵۰۰ اصله درخت بلوط از بین رفته است.

این فعال محیط زیست تصریح کرد: آنچه مشخص است نادیده گرفتن وضعیت اجتماعی و اقتصادی حاشیه نشینان زاگرس و کم توجهی به درآمد آنها و بالابودن نرخ بیکاری ساکنان این اکوسیستم ارزشمند از معضلات اساسی تخریب بلوط های زاگرس است (تقریبا نیمی از ساکنان این مناطق دامدار و نیمی دیگر بسیار کم درآمد هستند) نگاه از بالا به پایین متولیان امر که متاسفانه به نظر می‌رسد اراده‌ای در تغییر آن وجود ندارد نیز مزید بر علت است.

۵۰ سال دیگر هیچ جنگلی نخواهیم داشت!

وی گفت: در ۷۰ سال گذشته هفت میلیون هکتار از جنگل‌های زاگرس از بین رفته است و در حال حاضر تنها پنج میلیون هکتار جنگل در زاگرس باقی مانده است، اینچنین که به نابودی جنگل‌ها و مراتع کشور کمر همت بسته‌ایم متاسفانه تا ۵۰ سال آینده تمامی جنگل‌ها و در ۸۰ سال آینده تمامی مراتع را از دست می‌دهیم .

منابع :

• عوامل مؤثر در تخریب جنگلهای بلوط منطقه اولاد قباد کوهدشت (آقباش و فلاحی۱۳۹۵)

• بررسی وضعیت وعلل زوال جنگل های بلوط در نواحی زاگرس (سهراب،سعدیخانی ،دریکوند۱۳۹۵)

]]> https://ayandekhabar.ir/12495/%d8%aa%d8%a7-%db%b5%db%b0-%d8%b3%d8%a7%d9%84-%d8%a2%db%8c%d9%86%d8%af%d9%87-%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%85-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2/feed/ 0 حفاظت از جنگل‌ها چگونه ممکن است؟ https://ayandekhabar.ir/4830/%d8%ad%d9%81%d8%a7%d8%b8%d8%aa-%d8%a7%d8%b2-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%da%86%da%af%d9%88%d9%86%d9%87-%d9%85%d9%85%da%a9%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%9f/ https://ayandekhabar.ir/4830/%d8%ad%d9%81%d8%a7%d8%b8%d8%aa-%d8%a7%d8%b2-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%da%86%da%af%d9%88%d9%86%d9%87-%d9%85%d9%85%da%a9%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%9f/#respond Fri, 30 Jul 2021 17:00:10 +0000 http://ayandekhabar.ir/?p=4830

در ایران هشتم مرداد ماه را به نام روز «جنگل رمز حیات» نامیده‌اند تا نقشی که درختان در تامین آب، هوا و امنیت غذایی، ایفا می‌کنند مورد توجه قرار گیرد. یک متخصص جنگل‌ها ضمن اشاره به کاهش سطح جنگل‌های ایران طی سال‌های اخیر، بر ضرورت همکاری تمام دستگاه‌ها در زمینه حفاظت از جنگل‌های کشور تاکید کرد.

به گزارش ایسنا، ضمن اشاره به اینکه جنگل‌ها جزو مهمترین منابع تجدیدشونده هستند، اظهارکرد: تراکم و ‌پراکندگی جنگل‌ها در تمام جهان به تناسب شرایط اقلیمی و نوع خاک منطقه متفاوت است و اگر آن‌ها را مورد بی‌مهری قرار دهیم زمینه نابودی‌ آن‌ها را فراهم خواهیم کرد.

به گفته این متخصص جنگل‌ها، براساس آمار سال ۲۰۰۱ سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، مساحت جنگل‌های ایران حدود ۱۲.۴ میلیون هکتار برآورد شده بود که ۷.۴ درصد از سطح کل کشور را شامل می‌شد. این در حالیست که طبق آخرین آمار این سازمان در سال ۲۰۰۹، این مساحت به ۱۱.۰۷ میلیون هکتار کاهش یافته و در یک بازه زمانی کمتر از ۱۰ سال بیش از یک میلیون هکتار جنگل را در کشور از دست دادیم که این مساله جای تامل دارد.

وی ادامه داد: سهم سرانه هر ایرانی از جنگل کمتر از دو دهم هکتار  یعنی؛ یک چهارم سرانه جهانی است. بنابراین لازم است توجه ما به حفظ رویشگاه‌های جنگلی کشور نیز چهار برابر توجه جهانی باشد.

این دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل با بیان اینکه جنگل‌ها اثرات و کارکردهای مستقیم و غیر مستقیم بر اکوسیستم‌ها دارند، گفت: جنگل‌ها در تامین چوب مورد نیاز انسان‌ها، تولید اکسیژن و تلطیف هوا، حفظ و تولید خاک، تولید علوفه، تولید فرآورده‌های دارویی و صنعتی، ارزش‌های تفرجگاهی، زیستگاه گونه‌های جانوری و حیات وحش و حفظ و نفوذ آب در منابع آب زیرزمینی و جلوگیری از وقوع سیلاب نقش بسیاری مهمی دارند و تخریب جنگل‌ها علاوه‌بر مشکلاتی که برای اکوسیستم‌ها و تنوع زیستی ایجاد می‌کند باعث وقوع و تشدید اثرات ‌پدیده‌هایی از جمله سیل می‌شوند. اکثر سیلاب‌هایی که طی سال‌های اخیر در برخی مناطق کشور رخ داد نیز ناشی از تخریب منابع طبیعی و بخصوص جنگل‌ها بود.

دریک درباره انواع جنگل‌های کشور ضمن بیان اینکه به‌لحاظ رویشگاهی چهار ناحیه جنگلی در ایران وجود دارد، ‌گفت: یکی از رویشگاه‌های جنگلی کشور در حاشیه سواحل دریای خزر یعنی جنگل‌های هیرکانی با مساحت حدود ۱.۸ میلیون هکتار و در غرب آن جنگل‌های ارسباران با مساحت ۱۴۰ هزار هکتار است که از قدیمی‌ترین جنگل‌ها و به‌لحاظ تنوع گونه‌ای در کشور و حتی جهان بسیار مهم هستند. ناحیه رویشی دیگر جنگل‌های ایرانی – تورانی یا همان جنگل‌های فلات مرکزی است که مساحت آن به ۳.۴ میلیون هکتار می‌رسد و یکسری عوامل اکولوژیک خاصی از جمله بارش کم، دمای بالا و خاک شور باعث شده رویش‌های جنگلی متفاوتی نظیر جنگل های بیابانی و استپی کوهستانی شکل بگیرد.

این محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان در ادامه درباره دو نوع دیگر رویشگاه‌های جنگلی کشور توضیح داد: ناحیه رویشی دیگر ما خلیجی- عمانی است و در جنوب ایران در یک اقلیم نیمه استوایی قرار دارد.  مساحت آن حدود ۱.۵ میلیون هکتار است و شامل جنگل‌های مانگرو می‌شود.  جنگل‌های زاگرس نیز از دیگر رویشگاه‌های جنگلی مهم کشور است که مساحت آن حدود ۵ میلیون هکتار برآورد شده و بزرگترین رویشگاه جنگلی کشور محسوب می‌شود و گونه غالب آن بلوط ایرانی است و از گونه‌های همراه آن در زاگرس می‌توان به گلابی وحشی، بلوط مازو، ارژن، بادامک، کیکم، تنگرس، دافنه، گردو، مورد، بنه، گیلاس وحشی، زالزالک، محلب و سیاه تلو اشاره کرد. جنگل‌های زاگرس ناحیه رویشی مهمی است، چراکه بیشتر رودهای پرآب کشور از کوههای زاگرس سرچشمه می گیرد و ۴۰ درصد سطح جنگل‌های ایران را شامل می‌شود و حدود ۱۱ استان کشور از جمله آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، لرستان، ایلام، قسمتی از اصفهان، خوزستان، فارس، چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد را در بر می‌گیرد.

دریک ضمن بیان اینکه تغییرات شرایط اکولوژیک و چالش‌های متعدد ‌پیش‌آمده طی سال‌های اخیر، اکوسیستم جنگلی در زاگرس را تحت تاثیر قرار داده و اثرات تجمعی ناشی از حضور و گستردگی برخی عوامل طبیعی و غیر طبیعی مشکلات جدی در غرب کشور ایجاد کرده است، خاطرنشان کرد: بخش مهمی از این دگرگونی‌ها ناشی از تغییرات اقلیمی است اما عوامل طبیعی دیگری از جمله خشکسالی و ریزگردها نیز در این زمینه نقش داشته‌اند.  همچنین عوامل غیر طبیعی(انسانی) متعددی از جمله زراعت زیر اشکوب و تغییر کاربری اراضی، چرای بی‌رویه دام به‌واسطه حضور دام مازاد در جنگل‌ها و مراتع، فعالیت‌های عمرانی نظیر راه‌سازی و عبور خطوط لوله نفت و گاز و همچنین آتش‌سوزی‌های عمدی و غیر عمدی و هجوم آفات و بیماری‌ها این رویشگاه‌های جنگلی مهم را تهدید می‌کنند.

وی با اشاره به اینکه قطع درختان و قاچاق چوب نیز یکی از معضلات تهدیدکننده جنگل‌های زاگرس است، تصریح کرد: اکثر مردم در حاشیه روستاها و جنگل‌ها بیکار شده‌اند و مشکلات معیشتی مهمترین دلیلی است که باعث می‌شود مردم درختان را قطع و به ذغال تبدیل کنند و سپس برای کسب درآمد و امرار معاش آن را بفروشند.

این دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل در ادامه ضمن تاکید بر اینکه حساب افراد سودجویی که دست به قطع درختان می‌زنند با سایر مردمی که به‌لحاظ معیشتی در مضیقه هستند جدا است، اظهار کرد: در چنین شرایطی هرقدر درباره میزان اهمیت منابع طبیعی به مردم گفته شود اثر چندانی نخواهد داشت چراکه مردم منطقه، درآمدزایی از طریق این منابع طبیعی را ساده‌ترین راه حل برای امرار معاش خود می‌دانند.

دریک در ‌پایان ضمن بیان اینکه وظیفه سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری حفظ، احیاء، توسعه و بهره‌برداری اصولی از جنگل‌ها است، گفت: این نهاد با توجه به شرایط، امکانات و نیروی انسانی که در دسترس دارد به‌تنهایی نمی‌تواند این وظایف را به‌صورت مطلوبی انجام دهد و نیازمند یاری سایر دستگاه‌ها به‌ویژه در بحث‌هایی مانند اطفای حریق در جنگل‌ها و مراتع است. بنابراین آنچه اهمیت زیادی دارد ضرورت همکاری دستگاه‌ها در زمینه تدوین برنامه‌های ‌پیشگیری و حفاطت برنامه‌های احیا جنگل‌ها است که لازمه اجرای مناسب آن تدوین این برنامه‌ها با کمک جوامع محلی و مشارکت مردم منطقه است تا بتوانیم ‌ضمن بهره‌برداری و توسعه ‌پایدار در بخش جنگل‌ها از این منابع با ارزش نیز حفاظت کنیم.

]]> https://ayandekhabar.ir/4830/%d8%ad%d9%81%d8%a7%d8%b8%d8%aa-%d8%a7%d8%b2-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%da%86%da%af%d9%88%d9%86%d9%87-%d9%85%d9%85%da%a9%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%9f/feed/ 0 طغیان پروانه‌ها در ارسباران https://ayandekhabar.ir/4032/%d8%b7%d8%ba%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86/ https://ayandekhabar.ir/4032/%d8%b7%d8%ba%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86/#respond Sun, 04 Jul 2021 06:21:19 +0000 http://ayandekhabar.ir/?p=4032 دو نوع پروانه جنگلی که در مناطق گردشگری جنگل‌های ارسباران حالت طغیانی پیدا کرده‌اند، اکنون با حضور و کمک انسان در حال نابود کردن بهشت آذربایجان هستند.

جنگل‌های ارسباران با ۱۶۴ هزار هکتار وسعت از بکرترین مناطق جنگلی ایران به لحاظ تنوع گونه‌های گیاهی و جانوری شمرده می‌شود، اما اکنون این حجم از منابع عظیم خدادادی که در اختیار ما قرار دارد، نیازمند حفاظت و حراست است.

این میراث طبیعی که زیستگاه افزون بر ۳۰۰ نوع گونه جانوری شامل ۲۱۵ گونه از پرندگان،  ۲۹ گونه از خزندگان نادر، ۴۸ گونه از پستانداران و ۱۷ نوع ماهی است، در آذربایجان شرقی از شهرستان هوراند و اهر گرفته تا شهرستان کلیبر و خداآفرین ریشه دوانده و از نسل‌های دور برای ما به یادگار مانده است.

این منطقه که از سوی یونسکو به عنوان منطقه‌ای حفاظتی و ذخیره گاه زیست کره انتخاب شده، بیش از ۱۳ درصد پوشش گیاهی ایران را در خود جای داده است. ارسباران، ثروتی عظیم از طلای سبز طبیعت است که در مقیاس جهانی به تنهایی معادل ۳۴ درصد پوشش گیاهی کشور ارمنستان، ۲۵ درصد از پوشش گیاهی کشور آذربایجان، ۲۵ درصد پوشش گیاهی فرانسه، ۲۵ درصد پوشش گیاهی گرجستان و ۱۷ درصد پوشش گیاهی کشور ایتالیا است.

ارسباران این روزها در وضعیت چندان خوبی قرار ندارد. به دلیل خشکسالی و گرمای بالای هوا که منجر به آتش سوزی‌های ناخواسته می‌شود از یک سو و طغیان آفات از سوی دیگر، این جنگل‌ها دیگر توان مبارزه ندارند، زیرا انسان وارد چرخه طبیعی آن شده و اکوسیستم پروانه‌ها و دشمنان طبیعی آن‌ها را با مشکل مواجه کرده است.

پروانه‌های دم قهوه‌ای بلوط و ابریشم باف ناجور، از دهه ۸۰ در منطقه ارسباران دیده شده‌اند. آن‌ها جزوی از چرخه طبیعی جنگل هستند و خود جنگل می‌تواند به تنهایی زمانی که به حال خود واگذار شده است، با آن مبارزه کند.

حضور انسان در جنگل، اختلال در چرخه زندگی حشرات و نابودی‌هایی که در این مناطق انجام می‌دهد در نهایت باعث شده تا از سال گذشته شاهد چشم گیر آفت دو پروانه در مناطق مختلف جنگلی ارسباران باشیم.

مبارزه مکانیکی و بیولوژیکی در ارسباران آغاز شده و بنا به گفته‌ی مدیرکل منابع طبیعی آذربایجان شرقی، گردشگران باید تا اطلاع ثتنوی از حضور در منطقه اجتناب کنند، زیرا مبارزه با پروانه‌های جنگلی در مرحله محلول پاشی قرار دارد و ورود انسان باعث اختلال در روند کنترل جمعیت آن‌ها می‌شود.

در این راستا، علی قنبری، معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با ایسنا، در خصوص آخرین وضعیت جنگل‌های ارسباران، می‌گوید: دو سال است که با طغیان دو نوع آفت پروانه دم قهوه‌ای بلوط و ابریشم باف ناجور در ارسباران مواجه هستیم که آفت پروانه ابریشم باف ناجور در شهرستان کلیبر و آفت پروانه دم قهوه‌ای بلوط در جنگل‌های منطقه شهرستان‌ اهر و هوراند وجود دارند.

او ادامه می‌دهد: این آفت‌ها در حقیقت نوعی حشره بوده و بخشی از خود جنگل هستند، یعنی وجود چنین آفت‌هایی جزو ملزومات همیشگی جنگل است که از گذشته در این اراضی وجود داشته و در آینده نیز باید وجود داشته باشند.

او می‌افزاید: خود جنگل در حالت عادی و بدون دست کاری، قدرت خودتنظیمی دارد، به طوری که این حشرات به همراه سایر حشرات به صورت زنجیره غذایی از یکدیگر تغذیه می‌کنند و در نهایت، این شبکه غذایی متشکل از حشرات و سایر جانداران مثل بقیه اکوسیستم‌ها در وضعیت عادی و در کنار هم به زندگی خود ادامه می‌دهد.

قنبری با اشاره به این‌که این نوع آفات از دهه ۸۰ در منطقه ارسباران دیده شده است، بیان می‌کند: این آفت‌ها معمولا هر شش الی هفت سال حالت طغیانی پیدا می‌کنند و میزان جمعیتشان نیز به صورت بیش از حد افزایش می‌یابد و در نهایت به آستانه خسارت زایی وارد می‌شود. در این مرحله است که باید ما وارد عمل شویم و با اقدامات کنترلی این خسارت زایی را کاهش دهیم.

او اظهار می‌کند: اقدام به مبارزه با این نوع آفت‌ها معمولا یک الی سه سال زمان می‌برد چرا که استفاده از هر نوع ابزار و امکانات کنترلی تنها باعث کاهش خسارت می‌شود که در حالت عادی باید این پروسه کنترلی سه سال طول بکشد.

او تاکید می‌کند: این آفات در مناطق جنگلی بکر که دخالت انسان در آن، در کمترین حد بوده و یا اصلا دخالتی در آن منطقه ندارد، هیچ گاه حالت طغیانی ایجاد نمی‌کنند. این‌که جمعیت یک حشره در یک منطقه افزایش می‌یابد، به خاطر دخالت‌های بشر است، یعنی بشر تعادل موجود در جنگل را بهم می‌زند و دشمنان طبیعی یک آفت را در موضع ضعف قرار می‌دهد تا در نهایت حشره موجود به عنوان آفت طغیان می‌کند.

معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی آذربایجان شرقی با بیان این‌که خسارت این آفت‌ها صرفا از طریق تغذیه برگ‌ها انجام می‌گیرد، اظهار می‌کند: برگ مرکز انجام فتوسنتز است و تمامی انرژی و موادغذایی گیاه برای رشد و ادامه حیات از این محل تامین می‌شود، وقتی آفتی از این برگ تغذیه می‌کند، در واقع باعث کاهش رشد سالانه گیاه می‌شود نه این‌که درخت کاملا خشک شود.

او می‌افزاید: اگر این طغیان آفت در مدت ۱۰ الی ۱۵ سال به صورت متوالی و مستمر باشد، در درختان ضعیف منجر به خشکیدگی می‌شود که خوشبختانه تاکنون این مورد در منطقه ارسباران اتفاق نیفتاده است زیرا هر ساله که آفت حالت طغیانی به خود گرفته، اداره کل منابع طبیعی وارد عمل شده و جمعیت آن را کاهش داده است.

او ادامه می‌دهد: از سال گذشته که حالت طغیانی این آفات آغاز شد در مساحت ۲۰۰۰ هکتار مناطق جنگلی شهرستان اهر، ۱۰۰۰ هکتار مناطق جنگلی شهرستان هوراند و هم‌چنین ۲۳۰۰ هکتار مناطق جنگلی شهرستان کلیبر کانون‌های طغیان آفت شناسایی شده و عملیات کنترلی انجام‌ گرفته است.

قنبری با بیان این‌که دو روش کنترلی آفت به صورت مکانیکی و بیولوژیکی وجود دارد، می‌گوید: گاها از روش بیولوژیکی به عنوان سم پاشی نام برده می‌شود که درست نیست زیرا اجازه ورود سم به جنگل و کنترل هر نوع بیماری و یا آفت به این شیوه وجود ندارد.

او با بیان این‌که روش مکانیکی موثرتر از روش بیولوژیکی است، ادامه می‌دهد: در سال ۹۹ اقدام به جمع آوری شفیره و لانه‌های زمستان گذران آفت پروانه دم قهوه‌ای در اهر و هوراند و توده‌های تخمی آفت ابریشم باف ناجور در کلیبر به روش مکانیکی کردیم. در هر توده تخمی آفت، حدود ۵۰۰ تخم حشره وجود دارد که در صورت جمع آوری آن توده انگار که ۵۰۰ حشره در فصل بهار جمع آوری شده است.

او می‌افزاید: امسال به صورت مستمر جنگل‌های ارسباران را پایش می‌کنیم و حتی کارگروه تخصصی گیاهپزشکی متشکل از محققین مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان، اساتید دانشگاه تبریز و متخصصان اداره کل منابع طبیعی استان در این اداره کل تشکیل یافته که به صورت مرتب از منطقه بازدید کرده و موارد را پایش می‌کنند.

معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان شرقی متذکر می‌شود: در ابتدای سالجاری نیز پیش بینی کردیم که جمعیت آفت پروانه در ارسباران حالت طغیانی خواهد داشت و باید تدابیری بیندیشیم که بر این اساس نیز برای اولین بار محلول پاشی را در دستور کار قرار دادیم.

او بیان می‌کند: حشره و یا آفات جنگل‌های ارسباران، هر کدام دارای یک‌ چرخه زیستی هستند یعنی همواره به یک شکل دیده نمی‌شوند. این آفات در ابتدا به صورت تخمی هستند و سپس در اوایل فصل بهار تبدیل به لارو می‌شوند. لارو ابریشم ناجور در جنس نر پنج سن و در جنس ماده شش سن دارد.‌ این لاروها پس از اتمام دوره آخر خود تبدیل به شفیره و سپس پروانه شده و در نهایت بار دیگر به شکل تخم وارد پاییز و زمستان می‌شوند.

او با بیان این‌که محلول پاشی یا همان محلول بیولوژیک صرفا می‌تواند بر روی لارو سن یک و دو تاثیر بگذارد و بر سایر سنین تاثیری ندارد، می‌گوید: بیشترین تغذیه برگ آفت و یا بیشترین خسارت به جنگل نیز در همین سن لارو انجام می‌گیرد، به همین دلیل علارغم این‌که روش بیولوژیکی با محدودیت‌های زیادی مثلا بازه زمانی محدود ۱۰ روزه لاروهای سنین یک و دو و شرایط آب و هوایی خاص(بدون باران، باد و نور)  مواجه هست، برای کاهش جمعیت آفات اقدام به استفاده از روش محلول پاشی هوایی و دستی کردیم.

قنبری در خصوص برنامه‌های این اداره کل برای روزهای آتی، اظهار می‌کند: جمع آوری مکانیکی آفات باید در سن خاصی انجام بگیرد، از این رو جمع آوری شفیره‌ها را از هفته آتی آغاز خواهیم کرد ولی بیشتر تمرکز ما بر روی جمع آوری مکانیکی توده‌های تخمی و لانه‌های زمستان گذران در پاییز و زمستان خواهد بود.

او متذکر می‌شود: پیش بینی می‌کنیم که با تداوم این روند کنترلی، سال آتی آخرین سال طغیان آفات جنگل ارسباران خواهد بود و تا پنج الی شش سال آتی طغیانی از این بابت نداشته باشیم.

او در ادامه با اشاره به ممنوعیت ورود به منطقه ارسباران، اظهار می‌کند: کانون طغیان آفت‌ها همان مناطق گردشگری شامل پارک جنگلی فندقلو اهر و پارک جنگلی مکیدی کلیبر می‌شود از این رو توصیه می‌کنیم که افراد بومی و غیربومی به منطقه ورود نیابند تا امکان سرایت با سایر نقاط کاهش یابد و در عملیات اجرایی با مشکل مواجه نشویم.

معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان شرقی در خاتمه تاکید می‌کند: در فصل آتش سوزی قرار داریم و می‌دانیم که خسارت آتش سوزی در جنگل‌ها کمتر از آفات نیست. از گردشگران خواهشمندیم تا در زمان ورود به محدوده جنگلی حتما موارد زیست محیطی را رعایت کنند و از روشن کردن آتش اجتناب بورزند تا نقشی در حفظ جنگل نقش داشته باشند و بتوانیم این فصل گرم را به بهترین وجه سپری کنیم.

]]> https://ayandekhabar.ir/4032/%d8%b7%d8%ba%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86/feed/ 0 هفت تأثیر حیاتی جنگل‌ها بر زندگی انسان https://ayandekhabar.ir/3759/%d9%87%d9%81%d8%aa-%d8%aa%d8%a3%d8%ab%db%8c%d8%b1-%d8%ad%db%8c%d8%a7%d8%aa%db%8c-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d8%a8%d8%b1-%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c-%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7/ https://ayandekhabar.ir/3759/%d9%87%d9%81%d8%aa-%d8%aa%d8%a3%d8%ab%db%8c%d8%b1-%d8%ad%db%8c%d8%a7%d8%aa%db%8c-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d8%a8%d8%b1-%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c-%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7/#respond Tue, 15 Jun 2021 09:42:21 +0000 http://ayandekhabar.ir/?p=3759 جنگل از دید عموم مردم فضایی بانشاط برای گردشگری و از نظر بسیاری از ساکنان درون و حاشیه آن جنگل محلی برای کسب درآمد و امرار معاش است اما ارزش‌های علمی، اقتصادی و گردشگری تنها بخشی از کارکردهای مهم جنگل است. کشورهای توسعه یافته بر اساس تجارب‌شان به اهمیت آن پی برده‌اند و همواره به دنبال بهبود کمی و کیفی جنگل‌ها هستند.

تولید اکسیژن و کاهش آلاینده‌ها یکی از مؤثرترین ارزش‌ جنگل‌ها در زندگی انسان است. در مجموع ۶۰ درصد از اکسیژن مصرفی جهان توسط پوشش گیاهی تولید می‌شود. بر اساس برخی برآوردها هر هکتار جنگل قادر است ضمن جذب گازکربنیک سالانه ۲.۵ تن اکسیژن (نیاز ۱۰ نفر در سال) را آزاد کند. کاهش آلودگی صوتی، جذب گرد و غبار، جذب برخی گازهای شیمیایی و از بین بردن بسیاری از باکتری‌ها، قارچ‌های تک سلولی و حشرات مضر از فواید دیگر درختان مناطق جنگلی محسوب می‌شود.

تعدیل آب و هوا

پوشش جنگلی باعث کاهش ماکسیمم دما و افزایش مینیمم دما و در مقایسه با مناطق عاری از درخت سبب اعتدال در وضعیت آب و هوا می‌شود.

 کنترل آب‌های سطحی و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی

برای نفوذ یک لیتر آب در اراضی جنگلی پهن‌برگ هفت دقیقه و ۴۰ ثانیه، در اراضی کشاورزی ۴۶ دقیقه و ۴۶ ثانیه و در محیط خارج از جنگل چهار ساعت و ۲۶ دقیقه و ۴۰ ثانیه وقت لازم است. به عبارتی در عرض یک ساعت در زمین جنگلی پهن‌برگ ۸.۴ لیتر، در زمین کشاورزی ۱.۲۹ لیتر و در محیط خارج از جنگل ۰.۲۲ لیتر آب وارد خاک می‌شود. این نتایج نشان دهنده اهمیت پوشش گیاهی به‌ویژه جنگل‌ها در جلوگیری از بروز سیل همچنین جلوگیری از تبخیر و تغذیه بهتر سفره آب زیرزمینی است همچنین جنگل منشأ بسیاری از رودخانه‌ها و چشمه‌هاست.

حفظ و تولید خاک

صدها سال طول می‌کشد تا یک سانتیمتر خاک حاصلخیز شود. با وجود پوشش گیاهی به‌ویژه از نوع جنگلی علاوه براین‌که خاک دچار فرسایش آبی و بادی نمی‌شود، کیفیت آن نیز تقویت می‌شود. نتایج یک آزمایش ۱۰ ساله نشان می‌دهد که میزان خاک از دست رفته (فرسایش یافته) در مناطق عاری از پوشش گیاهی بیش از۱۰۰ برابر مناطق دارای پوشش گیاهی است.

تولید دارو

بر اساس گزارش سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری بیش از ۲۵ درصد از موارد مورد نیاز صنعت داروسازی مستقیما از درختان به دست می‌آید.

تولیدات صنعتی

هزاران فرآورده چوبی و سلولزی، صنعتی، شیمیایی و ساختمانی از جنگل‌ها به دست می‌آید. از چوب جنگل‌ها در تولید کاغذ، ابریشم و الیاف مصنوعی، فیلم عکاسی، مقوای فشرده، مصارف خانگی، راه‌آهن، روغن کشی، عایق سازی و تولید رنگ و موارد متعدد دیگر استفاده می‌شود.

اکوتوریسم

امروزه درآمد کشورهای توسعه یافته از طریق گردشگری در مناطق جنگلی چندین برابر برداشت چوب از آن است. حفظ ذخایر ژنتیک گیاهی و جانوری و تنوع زیستی از کارکردهای دیگر جنگل‌هاست.

]]> https://ayandekhabar.ir/3759/%d9%87%d9%81%d8%aa-%d8%aa%d8%a3%d8%ab%db%8c%d8%b1-%d8%ad%db%8c%d8%a7%d8%aa%db%8c-%d8%ac%d9%86%da%af%d9%84%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d8%a8%d8%b1-%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c-%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7/feed/ 0 افزایش میزان قاچاق چوب در کشور https://ayandekhabar.ir/3142/%d8%a7%d9%81%d8%b2%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%85%db%8c%d8%b2%d8%a7%d9%86-%d9%82%d8%a7%da%86%d8%a7%d9%82-%da%86%d9%88%d8%a8-%d8%af%d8%b1-%da%a9%d8%b4%d9%88%d8%b1/ https://ayandekhabar.ir/3142/%d8%a7%d9%81%d8%b2%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%85%db%8c%d8%b2%d8%a7%d9%86-%d9%82%d8%a7%da%86%d8%a7%d9%82-%da%86%d9%88%d8%a8-%d8%af%d8%b1-%da%a9%d8%b4%d9%88%d8%b1/#respond Sat, 15 May 2021 09:23:55 +0000 http://ayandekhabar.ir/?p=3142 طرح تنفس جنگل‌های شمال کشور از سال ۹۶ در حال اجراست و هیچ بهره‌برداری اجازه قطع درختان جنگلی را ندارد اما با توجه به افزایش میزان قاچاق چوب در کشور برخی اجرای این طرح را عامل افزایش قاچاق می‌دانند. دبیر مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور می‌گوید: به‌نظر می‌رسد برخی با بزرگ‌نمایی این مساله تلاش می‌کنند اجرای این طرح و خروج ‌پیمانکاران از جنگل‌های شمال را علت افزایش قاچاق معرفی کنند اما این دیدگاه‌ها قابل ‌پذیرش نیست.

هادی کیادلیری ضمن بیان اینکه براساس آمار اعلام شده از سوی یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها، ‌مراتع و آبخیزداری در سال ۹۹ کشفیات قاچاق چوب نسبت به سال ۹۸ به میزان ۳۵ درصد افزایش یافته است، ‌ اظهار کرد: بنابر این آمار سال گذشته در کشور ۶۵۰۰ مترمکعب قاچاق چوب کشف و ۶۳۵۰ متخلف قاچاق چوب دستگیر و برای آن‌ها ‌پرونده تشکیل شد این در حالیست که مشخص نشده که از این حجم چه میزان به جنگل‌های شمال کشور یا زاگرس و سایر مناطق مربوط است که اگر این میزان بین مناطق جنگلی تفکیک شود به‌طور قطع سهم چوب قاچاق از جنگل‌های شمال کشور کمتر از ۶۵۰۰ متر مکعب خواهد بود.

وی افزود: اگر ۶۵۰۰ متر مکعب حجم چوب قاچاق کشف شده را بر ۶۳۵۰ قاچاقچی دستگیر شده تقسیم شود، سهم هر قاچاقچی حدود یک متر مکعب خواهد بود و این نشان می‌دهد که نوع درختان قطع شده هیزمی یا درختان با قطر کم بوده‌ است.

دبیر مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور تصریح کرد: میزان چوب قاچاقی که گفته می‌شود سال گذشته کشف شده است در قیاس با ۵۰۰ هزار متر مکعب چوبی که ‌به‌صورت قانونی ‌پیش از اجرای طرح تنفس جنگل‌های شمال کشور یا دو میلیون متر مکعب که در سال‌های دورتر از آن در شمال کشور قطع و بهره‌برداری می‌شد بسیار کمتر است بنابراین اگر ۶۵۰۰ متر مکعب چوب قاچاق کشف شده در کل کشور به این شدت سنگین و صدمه زننده به‌نظر می‌رسد و ادعا می‌شود که اجرای طرح تنفس جنگل‌ها باعث این حجم از قاچاق چوب شده است، ‌پس چگونه است که ‌پیش از اجرای این طرح، بهره‌برداری قانونی ۵۰۰ هزار یا ۲ میلیون متر مکعب چوب از این جنگل‌ها توسط دولت مشکل چندانی نداشت؟

کیادلیری با بیان اینکه در برخی موارد یک سری افراد از مساله قاچاق چوب سوء استفاده می‌کنند، گفت: قاچاق چوب اقدامی غیر قابل قبول و رد شده است که نمی‌توان وجود آن را نادیده گرفت اما ارتباط دادن مساله قاچاق چوب به طرح تنفس جنگل‌ها و این ‌تصور که ممنوعیت بهره‌برداری دولت و هر شخص دیگر از جنگل‌های شمال کشور علت افزایش قاچاق چوب توسط مردم است، نادرست و غیر قابل قبول است.

به گفته وی اگر حجم قاچاق چوب نیز افزایش ‌پیدا کرده باشد، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری  مسئول جلوگیری و مبارزه با آن است و علت افزایش قاچاق چوب را نه در اجرای طرح تنفس جنگل‌های شمال کشور بلکه باید در نحوه مدیریت نهادهای اجرایی جست‌وجو کرد.

دبیر مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور درباره اقداماتی که سازمان‌های متولی می‌توانند در جهت کاهش میزان قاچاق چوب در کشور انجام دهند، خاطرنشان کرد: در درجه اول لازم است دلایل و انگیزه‌ افراد از قاچاق شناسایی و بررسی شود تا سازمان‌های متولی و دولت بتوانند ضمن اتخاذ تمهیدات موثر، این انگیزه‌ها را کاهش دهند.

وی ادامه داد: برآورد شده که نیاز چوبی کشور حدود ۱۳ میلیون متر مکعب است این در حالیست که ‌پیش از اجرای طرح تنفس جنگل‌های شمال کشور یعنی با بهره‌برداری از تمام جنگل‌های کشور حدود ۶.۵ میلیون متر مکعب چوب در کشور تامین می‌شد که تنها حدود ۵۰۰ هزار متر مکعب آن یعنی ۱۰ درصد از جنگل‌های کشور و ۹۰ درصد آن از درختان داخل باغ‌ها، زراعت و واردات چوب تامین می‌شد. از این رو جنگل‌های شمال کشور ‌پیش از طرح تنفس جنگل‌ها نیز عملا نمی‌توانست نیاز چوب کشور را برطرف کند.

به گفته کیادلیری، با توجه به اینکه بهره‌برداری از جنگل‌های کشور بنابر اعلام سازمان‌های متولی ‌پیش از طرح تنفس جنگل‌های شمال کشور تنها ۱۰ درصد از نیاز چوب را در ایران تامین می‌کرد، این ‌پرسش مطرح می‌شود که ممنوعیت این ۱۰ درصد چطور می‌تواند باعث افزایش قاچاق و ورشکستگی کارخانه‌ها شود؟ آیا آمار را ‌پیش از اجرای طرح تنفس جنگل‌های شمال کشور نادرست اعلام کرده بودند؟ یا ‌پیش از اجرای این طرح میزان بهره‌برداری از جنگل‌های شمال کشور بیش از میزان اعلام شده بود؟ لازم است در این زمینه شفاف‌سازی شود و سازمان‌هایی که نقش مدیریت و اجرایی دارند نظارت، مدیریت و کنترل دقیقی در این زمینه داشته باشند.

وی تاکید کرد: تا زمانی‌که نیاز چوبی کشور بالا اما مواد اولیه کم باشد احتمال قاچاق چوب وجود خواهد داشت و حتی اگر بهره‌برداری از جنگل‌های شمال کشور ممنوع نباشد امکان تامین این نیاز از طریق بهره‌برداری از این جنگل‌ها وجود ندارد  بنابراین لازم است از کشورهایی مانند روسیه که ۷۰۰ میلیون هکتار جنگل دارد چوب وارد کنیم چراکه در ایران تنها دو میلیون هکتار جنگل داریم.

دبیر مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور یکی دیگر از مشکلاتی که در میزان قاچاق چوب جنگل‌ها موثر بوده را نامتناسب بودن کارخانه‌های چوب احداث شده در شمال با طبیعت کشور دانست و گفت: این کارخانه‌ها و کارگاه‌ها وابسته به تولیدات انبوهی بودند تا ورشکست نشوند و اساس احداث و دریافت مجوز فعالیت آن‌ها بر مبنای استفاده از چوب وارداتی بود اما ‌پس از مدتی این کارخانه‌ها و کارگاه‌ها سود بیشتری در استفاده از درختان جنگل‌های شمال کشور دیدند که هزینه رایگانی برای آنان به همراه داشت و بیشتر این کارگاه‌ها به سمت قطع و قاچاق درختان جنگل‌ها هجوم بردند.

وی ادامه داد: لازم است مسئولان هم موضوع واردات چوب را مد نظر قرار دهند و بر تعهدات کارخانه‌های چوب که براساس آن‌ مجوز فعالیت دریافت کرده‌اند، نظارت کنند و به کارخانه‌های بیشتر مجوز فعالیت داده نشود. یک راهکار دیگر نیز زراعت چوب است که برای اجرایی شدن آن باید سازوکارها و تمهیداتی درنظر گرفته شود تا بخشی از نیاز کشور به جوب تامین شود.

کیادلیری در ‌پایان گفت: لازم است تامین معیشت و کاهش مشکلات اقتصادی جوامع محلی جنگل‌نشین مورد توجه قرار گیرد چراکه در مواردی علت قاچاق چوب ناشی از  نیازهای معیشتی جوامع محلی است.

]]> https://ayandekhabar.ir/3142/%d8%a7%d9%81%d8%b2%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%85%db%8c%d8%b2%d8%a7%d9%86-%d9%82%d8%a7%da%86%d8%a7%d9%82-%da%86%d9%88%d8%a8-%d8%af%d8%b1-%da%a9%d8%b4%d9%88%d8%b1/feed/ 0