بر اساس آمار رسمی بیمه مرکزی و گزارش‌های عملکرد شرکت بیمه ایران، طی دو جنگ بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان خدمات بیمه‌ای از محل پرداخت خسارت، صدور بیمه‌نامه و تداوم پوشش‌ها ارائه شد. اگرچه خسارت خودروها بیشترین سهم از پرونده‌های ثبت‌شده را داشت، اما داده‌ها نشان می‌دهد بخش مهمی از منابع صنعت بیمه به حوزه‌های درمانی، انسانی و خدمات پشتیبان اختصاص یافته است.

جنگ ۱۲ روزه خرداد ۱۴۰۴؛ شوک نخست به شبکه بیمه‌ای

جنگ ۱۲ روزه در خرداد و تیر ۱۴۰۴ نخستین آزمون جدی صنعت بیمه در یک بحران نظامی شهری بود. در این بازه، تمرکز اصلی خسارت‌ها بر دارایی‌های منقول، به‌ویژه خودروهای شخصی قرار داشت.

بر اساس آمارهای تجمیعی اعلام‌شده، در جریان این جنگ هزاران پرونده خسارت خودرو در شرکت‌های بیمه ثبت شد. تنها در بخش خودروهای آسیب‌دیده، مجموع پرداخت خسارت به بیش از 4 هزار و 224 میلیارد تومان برای 4 هزار و 486 فقره خودرو رسید؛ رقمی که نشان‌دهنده حجم بالای خسارت در مدت‌زمانی کوتاه است.

نکته مهم آنکه بنا بر اعلام بیمه مرکزی، بیش از ۳۰ درصد از خسارت خودروهای شخصی آسیب‌دیده در همان مقطع زمانی پرداخت شد و مابقی پرونده‌ها وارد فرآیند کارشناسی و تسویه شدند. این نسبت پرداخت در شرایط جنگی، از منظر عملیاتی، عددی قابل‌توجه محسوب می‌شود.

تمرکز آماری بر خودروها اتفاقی نبود. خودروها بیشترین فراوانی خسارت، کوتاه‌ترین چرخه ارزیابی و بالاترین مطالبه عمومی را داشتند. به همین دلیل، هم شرکت‌های بیمه و هم رسانه‌ها، ابتدا به این بخش پرداختند. بر اساس گزارش‌های عملکرد، در مجموع جنگ ۱۲ روزه، پرداخت خسارت خودروها به‌تنهایی به چند هزار میلیارد ریال رسید و این بخش، بیشترین سهم از پرونده‌های باز را به خود اختصاص داد.

اعداد بزرگ خسارت‌های غیرخودرویی

داده‌های رسمی نشان می‌دهد خسارت‌ها به حوزه خودرو محدود نبوده است. طبق گزارش‌های بیمه مرکزی، بخش قابل توجهی از منابع پرداختی صنعت بیمه در این دوره صرف خدمات درمانی، پشتیبانی و تعهدات غیرخودرویی شد؛ هرچند این بخش کمتر با تفکیک رسانه‌ای شد.

در گزارش‌های عملکرد بیمه ایران، به صراحت اشاره شده که هزینه‌های درمانی و خدمات مرتبط با آسیب‌دیدگان جنگ، بدون وقفه پوشش داده شده و شبکه بیمه‌ای برای پاسخگویی به این نیاز فعال بوده است.

جنگ رمضان؛ تکرار بحران با مقیاس بزرگ‌تر

جنگ رمضان در اسفند ۱۴۰۵ نیز فشار مضاعفی بر صنعت بیمه وارد کرد. در این مقطع، تجربه خرداد ۱۴۰۴ به سرمایه عملیاتی بیمه‌ها تبدیل شد. بر اساس اعلام رسمی رئیس کل بیمه مرکزی، مجموع خدمات ارائه‌شده صنعت بیمه در دوره جنگ، از پرداخت خسارت تا صدور بیمه‌نامه و استمرار پوشش‌ها، به بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان رسید. این رقم، تصویر روشنی از وسعت تعهدات بیمه‌ای در شرایط بحران ارائه می‌دهد.

در حوزه خودرو، گزارش‌ها از پرداخت بیش از 1679 میلیارد تومان خسارت خودروهای آسیب‌دیده حکایت دارد؛ رقمی که بیانگر شدت و گستره خسارت‌هاست.

بیمه ایران؛ بازیگر اصلی میدان بحران

بر اساس گزارش عملکرد منتشرشده، بیمه ایران به‌عنوان بزرگ‌ترین شرکت دولتی بیمه، سهم قابل‌توجهی از این پرداخت‌ها را بر عهده داشته است. بر اساس گزارش‌های رسمی، مجموع تعهدات ایفاشده این شرکت در دوره جنگ، حدود ۱۵۰ هزار میلیارد ریال خسارت پرداختی عنوان شده است. این رقم، شامل خسارت‌های خودرویی، درمانی و سایر پوشش‌هاست و نشان می‌دهد بار اصلی پاسخ به بحران بر دوش این شرکت قرار داشته است.

خدمات درمانی و انسانی؛ عددهایی که کمتر دیده شدند

اگرچه آمار دقیق هزینه‌های درمانی به تفکیک منتشر نشده، اما بیمه مرکزی بارها بر پوشش کامل خدمات درمانی آسیب‌دیدگان جنگ تأکید کرده است. طبق اظهارات رسمی، هیچ‌گونه توقف یا محدودیتی در پذیرش تعهدات درمانی اعمال نشده و شرکت‌های بیمه مکلف به همکاری کامل با مراکز درمانی بوده‌اند. این بخش از هزینه‌ها، هرچند کمتر رسانه‌ای شد، اما در مجموع خدمات اعلامی ۲۰۰ هزار میلیارد تومانی لحاظ شده است.

تداوم خدمات بیمه‌ای؛ عددی فراتر از خسارت

یکی از نکات مهم آمارهای ارائه‌شده، تفکیک‌نکردن خدمات، صرفاً به پرداخت خسارت است. بنا بر اعلام بیمه مرکزی، بخش قابل‌توجهی از این ارقام مربوط به صدور بیمه‌نامه، تمدید پوشش‌ها و حفظ جریان عادی بیمه‌گری در شرایط جنگی بوده است. این موضوع نشان می‌دهد صنعت بیمه، هم‌زمان با پرداخت خسارت، از فروپاشی چرخه بیمه‌گری جلوگیری کرده است.

اعداد و آمار رسمی نشان می‌دهد صنعت بیمه در مواجهه با جنگ‌های 12 روزه و رمضان، صرفاً ناظر بحران نبود، بلکه به یکی از بازوهای مدیریت آن تبدیل شد. پرداخت ده‌ها هزار میلیارد ریال خسارت خودرو، پوشش خدمات درمانی، و ارائه مجموعاً بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان خدمات بیمه‌ای، گواه آن است که بیمه در این دوره، نقشی فراتر از تعهدات معمول ایفا کرده است.

خودروها بیشترین سهم از پرونده‌ها را داشتند، اما داده‌ها نشان می‌دهد بخش مهمی از منابع صنعت بیمه صرف حمایت‌های انسانی و حفظ پایداری شبکه بیمه‌ای شد؛ بخشی که اگرچه کمتر دیده شد، اما ستون پنهان این روایت است.

در حال حاضر چهار صندوق بزرگ بازنشستگی اعم از سازمان تامین اجتماعی، صندوق بازنشستگی کشوری، صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر و سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح به همراه ۱۴ صندوق بازنشستگی اختصاصی، نظام جامع تامین اجتماعی کشور را در حوزه بیمه‌ای‌ تشکیل می‌دهند؛ سازمان تامین اجتماعی اما به عنوان بزرگترین صندوق بازنشستگی کشور بیش از ۵۰ درصد جمعیت کشور را تحت پوشش مقررات حمایتی (از جمله درمان) قرار داده است.

مصطفی سالاری در گفتگو با مهر در مورد خدمات درمانی سازمان تأمین اجتماعی برای بیمه شدگان تحت پوشش، افزود: برای درمان بیمه شدگان به خصوص بازنشستگان تحت پوشش که ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر می‌شوند اقدامات خوبی انجام شده و برخی از برنامه‌ها نیز در سال جاری در دستور کار قرار دارد.

وی گفت: برای درمان بازنشستگان، سهم سازمان تأمین اجتماعی در بیمه تکمیلی به ۷ برابر قبل افزایش یافته است. همچنین سقف برخی از اعمال جراحی و خدمات درمانی نیز برای بازنشستگان افزایش داشته است.

مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی به ارائه خدمات رایگان در بیمارستان‌های دولتی اشاره کرد و افزود: بسیاری از خدمات را به سمت رایگان شدن پیش می‌بریم به عنوان مثال در بیمارستان‌های دولتی شهرستان‌هایی که در آنجا بیمارستان ملکی وجود ندارد، درمان کاملاً رایگان است و ۱۰۰ درصد هزینه‌های درمانی را سازمان تأمین اجتماعی پرداخت می‌کند.

وی ادامه داد: همچنین در شهرستان‌هایی که حتی مرکز ملکی نیز داریم مانند تهران و اغلب مراکز استان‌ها، برای افراد بالای ۶۵ سال سن که عمدتاً بازنشستگان هستند تمامی هزینه‌های درمانی آنها در بیمارستان‌های دولتی رایگان است و بیمه شده هیچ هزینه‌ای نمی‌دهد.

سالاری در مورد هزینه وسایل کمک پزشکی نیز گفت: تعرفه هزینه وسایلی کمک پزشکی مانند ارتز و پروتز ۱۰ برابر قیمت قبل شده است و همچنین تعرفه خرید تجهیزات پزشکی و وسایل مورد نیاز بیمه شدگان سن بالا و بازنشستگان به طور میانگین ۱۰ برابر افزایش یافته است تا با قیمت بازار تفاوتی نداشته باشد و بیمه شده بتواند خرید کند و مبلغی از جیب خود نپردازد.

بر اساس اعلام سازمان تأمین اجتماعی سرانجام اجرای طرح نسخه نویسی الکترونیک و پذیرش بیماران در مراکز درمانی و طرف قرار داد سازمان تأمین اجتماعی بدون نیاز به دفترچه بیمه، از روز اول اسفند در سراسر کشور آغاز شده است.