باشگاه خبرنگاران نوشت: رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور گفت: در حال حاضر ۴ هزار و ۵۰۰ نفر در فضای مجازی خدمات روانشناسی و مشاوره به صورت فعال ارائه می‌دهند که بیش از نیمی از این افراد مجوز ندارند و یا روانشناس نیستند.

انتخاب مرکز مشاوره یا روان‌شناس، کار آسانی نیست. در واقعیت در غالب مواقع افراد بر مبنای توصیه‌های نزدیکان فردی را برای مراجعه انتخاب می‌کنند؛ روشی که گاهی اوقات جواب می‌دهد اما برخی از مواقع هم درست از آب در نمی‌آید.

چند سالی می‌شود که برخی افراد با نام روان شناس، اما با ماهیت روان شناس نما وارد چرخه درمانی سلامت روان کشور شده اند، افراد سوءاستفاده گر و کلاهبرداری که از مشکلات مردم جامعه با فن بیان خوب و انجام برخی روش‌ها برای جذب دنبال کننده به نفع جیب خود تغذیه می‌کنند، افراد متقلبی که نوک پیکان هدفشان به روی جامعه و قشر آسیب دیده است، به طوری که می توان گفت آنها از هرحربه‌ای برای پیشبرد منفعت خود بهره می برند.

افرادی که کارشان با شدت گیری ویروس کرونا بیشتر شد و دوران کرونا و با ارتباط گیری در فضای مجازی تعداد این متخلفان را روزانه افزایش داد و به یکباره بالا برد، افرادیکه هیچگونه تحصیلات حرفه‌ای روانشناسی ندارند و تنها با این اسم و با ارائه مطالبی که هیچ پایه علمی ندارند و تنها با یک فن بیان خوب می توان آنها را انتقال داد قصد تلکه کردن جیب مردم را دارند .

بیش از ۵ هزار روان شناس نما در کشور وجود دارد

محمد حاتمی رئیس سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور درباره روان شناس نماها و افزایش تعداد آن‌ها گفت: برخی افراد سودجو با نام روان شناس واقعی اما با باطنی خلاف بر این اسم قصد درمان سلامت روان افراد جامعه را دارند، افرادیکه خود در صفحات مجازی مشکلات مردم را احصا کرده و با یک فن بیان خوب نسخه روان شناسی عجیب و غریب برای بیماران می‌پیچند که البته هیچ کدام از این مشاوره‌ها جنبه علمی و درمانی ندارد و افراد جامعه نباید به صحبت آنها اعتماد کنند.

او افزود: این افراد با تبلیغ غرب گرایانه سعی در تغییر فرهنگ ایرانیان دارند، اما سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور اجازه چنین رفتاری را در جامعه به هیچ یک از این افراد نمی‌دهد و به تمامی هموطنان توصیه می‌کند، در صورت مشاهده چنین افراد متخلفی در دایره روان شناسی و مشاوره به بازرسی سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور اعلام کنند.

رئیس سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور ادامه داد: یکی از فعالیت‌های مهم سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور طی ۶ ماه گذشته بررسی افراد فاقد صلاحیت و فاقد پروانه نظام روان شناسی بوده است، به طوریکه نزدیک به بیش از ۵ هزار روان شناس نما یا افرادیکه در فضای مجازی خود را با عنوان روان شناس معرفی کرده اما هیچ گونه پروانه و یا مجوز از سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور نداشته اند محرز شده است.

حاتمی ادامه داد: در حال حاضر اسامی ۷ هزار روان شناس مورد تائید سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور در سایت سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور ثبت شده است، همچنین نزدیک به ۳۳ هزار نفر به صورت کارآموز و کارورز عضو سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور هستند که تعداد این افراد با روان شناسان مورد تائید این سازمان به ۴۰ هزار نفر می‌رسد.

او خبرداد: آمار دقیقی از تعداد روان شناس نماها در کشور وجود ندارد، اما براساس دنبال کننده‌های این افراد در صفحات مجازی می‌توان گفت آمار این افراد حتی از روان شناسان واقعی و دارای تائید صلاحیت سازمان بالاتر است، افرادیکه هیچ گونه مدرک روان شناسی و مشاوره از آنها در هیچ یک از دانشگاه ها ثبت نشده و طبق بررسی ها اغلب این افراد دارای رشته‌هایی نظیر: مکانیک، علوم تجربی هستند و در مقطع دیپلم تحصیل کرده اند و تا به امروز حدود ۴۵۰ پرونده تخلف توسط سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور احصا شده است.

این روان شناس و روان درمانگر، تصریح کرد: متاسفانه بسیاری از افراد از سایر ارگان‌ها مدارک روان شناسی خود را دریافت می کنند، اما هموطنان توجه داشته باشند تنها آن دسته از افرادیکه مجوز و پروانه خود را از سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور دریافت کرده باشند می توانند به عنوان روان شناس در جامعه فعالیت کنند، همچنین در آینده نزدیک لیست اسامی افراد روان شناس نما بر روی سایت نظام روان شناسی و مشاوره کشور برای تفکیک روان شناس واقعی از روان شناس نما درج خواهدشد.

چگونه به یک روانشناسی اعتماد کنیم؟

حاتمی اظهار کرد: به تمامی هموطنان توصیه می‌شود برای دریافت خدمات روان شناسی و مشاوره چه در حوزه خانواده و چه در حوزه کودکان و نوجوانان حتما به روان شناسان و مشاورانی که دارای پروانه از سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور هستند اعتماد کرده و خدمات خود را از این افراد دریافت کنند.

او در پاسخ به اینکه تعرفه روان شناسان برای ۴۵ دقیقه مشاوره در کشور به چه صورت است، بیان کرد: سازمان نظام و روان شناسی و مشاوره کشور طبق مصوبه هیات دولت برای ۴۵ دقیقه مشاوره برای روان شناسانی با مدرک کارشناسی ارشد ۱۴۰ هزار تومان و برای روان شناسانی با مدرک دکتری ۱۸۷ هزار تومان در نظر گرفته است.

همچنین افراد می‌توانند برای دریافت اطلاعات بیشتر و ارائه تخلفات با شماره تلفن ۶۶۹۰۳۵۴۴ ارتباط برقرار کنند، زیرا هیچ یک از روان شناسان نمی توانند غیر از تعرفه‌های مشخص از افراد آسیب دیده هزینه اضافی دریافت کند.

او در ادامه به برخورد سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشوربا روان شناس نما پرداخت و گفت: در گام اول وظیفه سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور آگاهی بخشی به مردم است و اگر این کار از سوی افراد متخلف ادامه داشته باشد، در مرحله دوم افراد متخلف به مراجع قانونی و ذی صلاح معرفی خواهند شد.

حاتمی از هموطنان درخواست کرد: برای دریافت اسامی روان شناسان مورد تائید به سایت سازمان نظام روان شناسی و مشاوره کشور مراجعه کنند و در صورت بروز تخلف به بازرسی سازمان اطلاع دهند.

او در پایان از آن دسته از افرادیکه از مشکلات و آسیب‌های روحی و روانی رنج می‌برند در خواست کرد: به مطالب فضای مجازی اعتماد نکنند، زیرا نیمی از مطالب درج شده در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی فاقد ارزش اعتبار هستند و هیچگونه پایه علمی ندارند، زیرا جولان این دسته از افراد آمار میزان مراجعات به متخصصین روان شناسی را با یک افزایش چشمگیر رو به رو کرده است.

بهزاد وحیدنیا در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه روانشناسان زرد راهکارهایی را به صورت کلی، غیرعلمی و عامه‌پسند برای مردم مطرح می‌کنند و مدعی هستند که می‌توان تغییرات اساسی و فوری را در زندگی افراد ایجاد کنند، گفت: عناوینی مانند «حل مشکلات به صورت خیلی سریع»، «به دست آوردن اعتماد به نفس در چند روز»، «مدیر موفق در چند روز»، «چگونه پولدار شویم؟» و… از جمله عناوین در روانشناسی زرد است و حتی محتواها و کتاب‌هایی هم به چاپ رسیده است؛ باورهای غلطی که می‌تواند در مورد کارکرد خدمات روانشناختی منتقل شود و در زمره روانشناسی زرد قرار گیرد.

وی افزود: ممکن است افراد مختلفی که عملا روانشناس نیستند و در سایر رشته‌ها تحصیل کرده باشند و یا افرادی که دانش و صلاحیت تخصصی کافی ندارند، دست به این کار بزنند و مدعیان تغییرات فردی و تحولی باشند؛ عمدتا این افراد به دنبال بازاریابی و جلب منافع مادی برای خودشان هستند.

مدیرکل مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور با تاکید بر اینکه روانشناسی زرد «عامه‌پسند» است، گفت: افرادی در وبلاگ‌ها و سایت‌های خاصی از کلمه روانشناسی و واژه‌های ایده‌آلی استفاده می‌کنند و تفکرات خود را به اشتراک می‌گذارند. این افراد به دنبال انتقال تفکرات و ایده‌هایی هستند که آزموده نیست و می‌تواند مشکلات زیادی را ایجاد کند.

وحیدنیا ضمن هشدار نسبت به عواقب استفاده از خدمات روانشناسان زرد، عنوان کرد: ممکن است روش‌هایی که منسوخ یا کارآمد نیستند یا از رویکردهای علمی برخوردار نیستند، توصیه شود و متناسب با نیاز افراد و اشخاص نباشد؛ به این معنی که از سوی روانشناسان زرد به افراد توصیه‌هایی می‌شود که ممکن است درست به نظر برسد، اما این درحالیست که در حوزه علوم رفتاری ، متناسب با نیازها و ویژگی‌های افراد راهکارهای ویژه و متفاوتی باید در نظر داشت، لذا بسیار محتمل است آن راهکاری که روانشناسان زرد ارائه می‌کنند راهکار صحیح و مناسبی نباشد. از دیگر عوارض استفاده از روانشناسان زرد، سودمحوری است که به نظر در روانشناسی زرد عمدتا نگاه تجاری به روانشناسی حاکم است و افراد به دنبال پر کردن جیب خود هستند و از دردهای مردم سودجویی می‌کنند.

وی در ادامه به اثرات دارونمایی موقت هم اشاره کرد و یادآور شد: ممکن است با شنیدن چند جمله از سوی روانشناسان زرد حال فردی به طور موقت بهبود یابد، اما اگر به مشکلات به صورت ریشه‌ای پرداخته نشود و در چارچوب پروتکل‌های علمی مداخلات صورت نگیرد، اثرات آن نیز موقت خواهد بود و طبیعتا درمانی اتفاق نمی‌افتد و همین روند موجب خواهد شد نگاه افراد به روانشناسی هم منفی شود.

مدیرکل مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه استفاده از خدمات روانشناسی زرد موجب دور شدن افراد از درمان‌های اساسی و واقعی می‌شود، گفت: اگر ما به دنبال درمان یا تغییر هستیم روش‌های کپسولی و فوری روشهای موثر و مناسبی نیستند.

در این راستا وحیدنیا درخصوص شناسایی روانشناسان زرد و همچنین روانشناسانی که تحت نظر سازمان بهزیستی ارائه خدمت می‌کنند،‌ توضیحاتی ارائه داد و افزود: مردم برای اینکه بدانند از چه مراجع و مراکزی خدمت بگیرند مشخصا قبل از مراجعه به مرکز ،در سامانه شفاف‌سازی سایت سازمان بهزیستی لیست مراکز خدمات سازمان و مراکز ارائه‌دهنده خدمات روانشناختی را پیدا کرده و متناسب با محل زندگی‌شان مرکز را انتخاب و سپس به آن مراجعه کنند.

مدیرکل مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور گفت: همچنین در سامانه مشاوره سازمان بهزیستی به آدرس moshavereh.behzisti.ir نیز مراکزی که مجوز فعالیت از سازمان بهزیستی را دارند و تحت نظارت دولت مجاز به ارائه خدمات هستند، معرفی شده است. در این سامانه افراد می‌توانند متناسب با نیاز خود به صورت آنلاین مراکز را انتخاب و به صورت حضوری مراجعه کنند یا به مشاوره‌های تلفنی متصل شوند.

وحیدنیا گفت: در صورتی که مردم به مرکز مشاوره و روانشناسی که در آن مرکز مشغول است مراجعه کردند و شکایتی از مرکز یا روانشناس دارند یا مرکز فاقد مجوز بود، می‌توانند از طریق سامانه دیده‌بان (۱۴۸۲) آن را به سازمان گزارش دهند.

وی با اشاره به کنترل مجوز اظهار کرد: همچنین باید مجوز فعالیت مرکز شامل موافقت اصولی مرکز، پروانه فعالیت مرکز و پروانه مسئول فنی که از سوی سازمان بهزیستی صادر شده به همراه لیست مشاوران در معرض دید نصب شده باشد.

مدیرکل مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه افراد می‌توانند با شماره‌گیری ۱۴۸۰ مشاوره‌های تلفنی سازمان بهزیستی را دریافت کنند که در کل کشور و از همه مناطق قابل بهره‌برداری است، در مورد مجوزهای مشاوره‌های تلفنی نیز گفت: براساس ماده ۲۶ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت در حال حاضر سازمان بهزیستی مجوز مراکز مشاوره تلفنی را برای هر فردی که در مراکز مشاوره فعالیت می‌کند و هر فردی که می‌خواهد مشاوره تلفنی ارائه دهد، صادر می‌کند.