همزمان با سفر ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه به ایران، برای نخستین‌بار نماد معاملاتی جفت ارز روبل-ریال در بازار متشکل ارز ایران گشایش یافت، تا جایی که در جریان مراسم افتتاحیه، ۲میلیون روبل در این بازار مبادله شد. بنا به گفته رییس‌کل بانک مرکزی، گشایش نماد معاملاتی روبل-ریال گامی مهم در توسعه روابط اقتصادی ایران و روسیه است.

آن‌طور که علی صالح‌آبادی اعلام کرده، چارچوب کار در نماد معاملاتی روبل-ریال همانند سایر نمادهای بازار متشکل به شکل رقابتی و برمبنای عرضه و تقاضا خواهد بود.

به اعتقاد وی، حجم معاملات و عمق بازار برای نماد روبل و ریال در آینده نزدیک افزایش می‌یابد و بازارسازها هم می‌توانند در بازار حضور داشته باشند.

صالح‌آبادی عنوان کرده؛ در شرایط سیاسی دنیای کنونی ارزهای جهان‌روا همچون دلار، ابزار سیاسی و عامل سلطه شده است. ارزهای محلی و پیمان‌های پولی دو و چندجانبه وسیله و راه‌حل مناسبی برای خنثی‌کردن ابزار سلطه و سیاسی ارزهای جهان‌روا خواهد بود و بر همین اساس امروز شاهد برداشتن گام نخست و بسیار مهم در زمینه پیمان پولی دوجانبه ایران و روسیه هستیم.

روبل، مصرف دلار را کاهش می‌دهد؟

در این شرایط، حالا برخی از کارشناسان اعتقاد دارند که روبل مصرف دلار را کاهش خواهد داد. دبیر کل کانون صرافان کشور می‌گوید: تبادلات روبلی ایران و روسیه، در آغاز به کار خود است و کار در ابتدا هر چند با شدت پیش نمی‌رود و انتقال تقاضای مردم از سمت دلار به روبل زمانبر خواهد بود، اما به طور قطع با افزایش خدمات روبل در ایران، برای مردم و مسافران جذابیت ایجاد خواهد شد و پیش‌بینی‌ام به عنوان یک مصرف‌کننده این است که به صورت پلکانی شاهد افزایش تقاضا برای روبل در کشورمان خواهیم بود.

کامران سلطانی‌زاده درباره گشایش نماد معاملاتی ریال-روبل در بازار متشکل ارزی و احتمال افزایش تقاضا برای روبل، به ایلنا عنوان می‌کند: روبل ارزی است در کشورهای حاشیه خزر و کشورهای مشترک‌المنافع که شامل ۱۲ کشور می‌شود ارز رایج است و مبادلات با این ارز انجام می‌شود. با توجه به حجم صادرات و تبادلات مالی کشورمان به این کشورها، روبل ارز مهمی برای ایران محسوب می‌شود و این موضوع بیشتر مربوط به بحث حواله‌جات است اما با توجه به تحریم‌های سیستم بانکی، اسکناس آن می‌تواند بازار مصرف دلار را کاهش دهد به جهت اینکه هم فعالان اقتصادی و تجار و هم مسافران در حوزه کشورهای مشترک‌المنافع می‌توانند از روبل استفاده کنند.

دارنده روبل، زیان می‌بیند

اما در مقابل، برخی از کارشناسان و صاحب‌نظران اقتصادی نگاه متفاوتی دارند. علی‌اصغر سمیعی، رییس اسبق کانون صرافان در گفت‌وگو با خبرگزاری خبرآنلاین می‌گوید: همواره گفته‌ام خود بازار متشکل ارزی، بازاری ساختگی و غیرواقعی و رانتی محسوب می‌شود.

به اعتقاد وی، به وجود آمدن بازار متشکل ارزی، امری غیرلازم و به نظر من غیرمفید بوده، که حتی باعث ایجاد یک نوع رانت جدید هم در بازار ارز شده است.

رییس اسبق کانون صرافان متذکر می‌شود: وقتی شما بازاری ایجاد می‌کنید که عده‌ای خاص حق خرید و فروش در آن را دارند و از آنها بابت عضویت در آن بازار مبالغی را تحت عناوین مختلف دریافت می‌کنید، به تبع قیمت در آن بازار می‌باید با بازار آزاد تفاوت داشته باشد تا برای اعضای آن بازار جاذبه ایجاد کند و آنها حاضر باشند به خاطر استفاده از آن تفاوت قیمت، شرایط ویژه و دادن حق عضویت و غیره را قبول کنند.

سمیعی تصریح می‌کند: طبیعی است که این تفاوت قیمت، ایجاد یک نوع رانت می‌کند که در نهایت از جیب همه ملت پرداخت می‌شود، چون ارزی که با فروش نفت تهیه شده، متعلق به همه اعضای جامعه ۸۰ میلیون نفری ایران است و شاید روا نباشد که با قیمتی غیرواقعی به فروش رود، حتی اگر با انگیزه‌ای خیرخواهانه باشد.

وی عنوان می‌کند: حتی راجع به دلار و یورو و ارزهای معتبری هم که در آن بازار مورد معامله قرار می‌گیرند، قیمت های واقعی داده نمی‌شود، تا چه رسد به پول ضعیف و تک بعدی و مهجوری به اسم روبل که خودش در حال حاضر تحت تحریم‌های خردکننده غربی‌ها قرار دارد و از طرف دیگر، نرخ بهره بانکی برای روبل روسیه بالای ۲۰ درصد برآورد می‌شود.

رییس اسبق کانون صرافان ادامه می‌دهد: از سوی دیگر به جز در خود روسیه، در جاهای دیگر دنیا محل چندانی از اعتبار ندارد. در واقع نگهداری‌کننده روبل، دائما در حال زیان خواهد بود، مثل کسی که در تابستان داغ، بخواهد تجارت یخ بکند. به علاوه اینکه خروج روبل از روسیه هم نیاز به مجوزهای خاص از مقامات اقتصادی روسیه دارد.

سمیعی تاکید می‌کند: اقتصاد دستوری، مصنوعی و رانتی، باعث فساد و فروریختگی اساس اقتصادی کشور و باعث گسترش بیکاری، تورم های بالا و در نتیجه فقر فراگیر و بالا رفتن شاخص فلاکت خواهد بود.

وی یادآور می‌شود: اقتصاد تنها در صورت آزاد و رقابتی بودن و با قیمت‌های واقعی و واحد است که می‌تواند در خدمت به بشریت قرار بگیرد و باعث شکوفایی‌هایی در وضعیت معیشتی مردم واقع شود.

تقاضا برای روبل زیاد نیست

علی شریعتی، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگو با خبرگزاری خبرآنلاین نیز می‌گوید: دو موضوع وجود دارد. یکی ارزش روبل است که بعد از حمله به کریمه، ریخت. اما الان با توجه اتفاقاتی که رخ داد، موضوع اوکراین خاص بود و غلات دنیا و انرژی اروپا مطرح بود، شاهد بودیم که روسیه ارزش پول خود را حفظ کرد و روبل سقوط نکرد. این باعث شد که یورو ضعیف شود؛ به خاطر اتفاقاتی که در بحث تبادلات گازی‌اش داشت.

در دو باری که روسیه با بحران روبل مواجه بود، این بار جنس ماجرا متفاوت است، زیرا خواسته دولت مرکزی‌اش تفاوت است.

اما راجع به ایران فکر می‌کنم نه بعد از جنگ اوکراین، تقاضای زیادی برای روبل داریم و نه روبل یک واحد قابل اتکا از نظر مردم است. نمونه عینی‌اش، سفارت روسیه برای ویزا، دلار می‌گیرد، یعنی می‌داند که روبل قابل اتکا و در دسترس نیست.

ارزهای دیگر هم به بازار متشکل راه پیدا می‌کنند

برخی خبرها حاکی از آن است که بعد از آغاز مبادلات روبل در بازار متشکل، قرار است سایر ارزها از جمله لیر ترکیه، دینار عراق و درهم امارات هم در این بازار مبادله شود. مدیرعامل بازار متشکل ارزی ایران دیروز در همین‌باره گفت: سعی داریم سایر ارزها همچون لیر ترکیه، دینار عراق، دلار کانادا و دلار استرالیا که تقاضای واقعی برای آنها وجود دارد را با اولویت بالاتری پیگیری کنیم تا در آینده نماد آنها را روی تابلوی بازار متشکل ارزی داشته باشیم.

هامونی در پاسخ به این پرسش که در آینده شاهد ورود درهم امارات به نمادهای معاملاتی بازار متشکل خواهیم بود یا خیر، گفت: هم‌اکنون حجم قابل توجهی از اسکناس درهم معامله نمی‌شود، زیرا حجم قابل توجهی از معاملات درهم امارات به‌صورت حواله است که یکی از نمادهای پرمعامله سامانه نیماست و در نتیجه معامله اسکناس درهم در بازار متشکل ارزی در اولویت‌های بعدی است.

بررسی های اخیر حاکی از آن است که ارز فیات روسیه، روبل، بهترین ارز در سراسر جهان در هفته‌های اخیر بوده است و مقالات توضیح می‌دهند که اقتصاددانان آمریکایی از این روند گیج شده‌اند.

به‌گزارش راشاتودی، آنتون سیلوانوف وزیر دارایی روسیه اعلام کرد آخرین تحریم‌هایی که علیه کشورش به‌خاطر حمله به اوکراین اعمال‌شده، حدود نیمی از ذخایر طلا و ارز خارجی روسیه را مسدود کرده‌است.

وی در یک مصاحبه تلویزیونی گفت: «ذخایر طلا و ارز خارجی ما به ۶۴۰ میلیارد دلار می‌رسد که حدود ۳۰۰ میلیارد دلار از آن در حال حاضر قابل‌دسترسی نیست».
وی اضافه کرد متحدان غربی چین را برای محدود کردن روابط تجاری با روسیه تحت فشار گذاشته‌اند تا دسترسی کرملین به ذخایر ملی که به یوآن چین نگه‌داشته می‌شوند قطع شود.

سیلوانوف گفت: «اما به‌نظر من، شراکت ما با چین باعث ادامه همکاری با این کشور خواهد شد. نه‌تنها این همکاری از بین نمی‌رود، بلکه در شرایطی که بازارهای غربی بسته شده‌اند، افزایش خواهد یافت».

وی قبلاً طی بیانیه‌ای اعلام کرده بود اگر حساب‌های ارز خارجی بانک مرکزی و دولت همچنان مسدود بمانند، روسیه بدهی‌های خارجی خود را به روبل پرداخت خواهد کرد.
آمریکا و متحدان اروپایی آن یک استراتژی مشابه را در مقابل مسکو در پیش گرفته و بیشترین تحریم‌ها را علیه این کشور از زمان حمله نظامی به اوکراین اعمال کرده‌اند. توقیف سرمایه‌های بانک مرکزی روسیه یکی از این تحریم‌هاست.

اما پوتین روس‌ها را از برداشت پولشان به صورت شبانه منع کرد.

تحریم جهانی باعث سقوط روبل شده و آن را به پولی بی ارزش تبدیل کرده است.

فروپاشی روبل به معنای نابود پس انداز مردم روسیه است که سال‌ها برایش زحمت کشیدند و حالا پوتین با تصمیم اشتباه خود در حمله به اوکراین همه را یک شبه به باد داد.

پوتین مسوولان اقتصادی را به کرملین خواند و درباره امپراتوری دروغ غرب گفت که تلاش دارند اقتصاد روسیه را نابود کنند.

اما بعدا دستور ممنوعیت واریز وجه نقد به هر حساب خارجی را اعلام کرد تا ثروتمندان، پولها را به خارج نبرند و کشور را بی ثبات‌تر نکنند.

رگبار جدید تحریم باعث شد تا بانک مرکزی روسیه توسط آمریکا تحریم شود و حالا تجارت آمریکایی‌ها با روس‌ها قطع شده و توانایی روس‌ها در دفاع از پول ملی خود به شدت محدود شده است.

ایالات متحده همچنین تحریم‌هایی را علیه صندوق سرمایه‌گذاری دولتی اعمال کرد و یکی از مقامات گفت که جو بایدن قصد دارد اطمینان حاصل کند که اقتصاد روسیه «تا زمانی که پوتین با تهاجم خود به اوکراین پیش می‌رود، به عقب می‌رود».

حتی سوئیس سمبل بی طرفی اعلام کرد که از رژیم تحریم‌های اتحادیه اروپا کپی کرده و پنج الیگارش روس را تحریم کرده است.

بانک مرکزی روسیه نرخ بهره را به 20 درصد رساند و در تلاشی ناامیدانه برای محافظت از پول و اقتصاد خود، از بازشدن بورس اوراق بهادار مسکو جلوگیری کرد.

علی رغم بالا بردن نرخ بهره، مردم جلوی دستگاه‌های خودپرداز برای خارج کردن پول نقد صف کشیدند.

به گزارش رویترز، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه به فرماندهی نظامی خود دستور داد تا نیروهای مسلح هسته‌ای را در واکنش به انتقام‌جویی‌های غرب به خاطر جنگ او علیه اوکراین و به عنوان بزرگ‌ترین حمله به یک کشور اروپایی از زمان جنگ جهانی دوم، در حالت آماده‌باش قرار دهد.

نرخ برابر دلار در مقابل روبل در معاملات آسیایی با ۴۱.۵۰ درصد افزایش به رکورد ۱۱۹ در هر دلار رسید. در این ماه تاکنون، دلار ۵۳.۷۷ درصد نسبت به روبل افزایش یافته است.

بانک مرکزی روسیه مجموعه‌ای از اقدامات را برای حمایت از بازارهای داخلی اعلام کرد زیرا در تلاش برای مدیریت عواقب تحریم‌هایی است که برخی بانک‌ها را از سیستم پرداخت بین‌المللی سوئیفت مسدود خواهد کرد.

ری آتریل، رئیس استراتژی ارز در بانک ملی استرالیا گفت: به نظر می‌رسد سقوط روبل در صبح امروز(دوشنبه) اجتناب ناپذیر است و خطر نکول بدهی روسیه در نتیجه تحولات آخر هفته افزایش یافته است.

قیمت روبل روسیه امروز در بازار تهران ۱۲ تومان کاهش یافت. بر همین اساس، روبل روسیه امروز در بازار ۳۱۰ تومان قیمت دارد.

همچنین لیر ترکیه در بازار به قیمت یک هزار و ۸۳۰ تومان، یورو ۲۹ هزار و ۱۶۶ تومان رسید.