ایسنا نوشت: به دنبال انتشار خبری درباره سرقت از صندوق امانت یکی از شعب بانک ملی ایران رییس پلیس آگاهی پایتخت اعلام کرد که دستگیری سارقان صندوق امانات بانک در حال پیگیری است.

سرهنگ مرتضی نثاری، معاون مبارزه با جرائم جنایی پلیس آگاهی تهران بزرگ درباره اقدامات انجام شده در سال ۱۴۰۱ برای مقابله با سرقت‌های مسلحانه و خشن گفت: تمهیدات، برنامه‌ها و اقدامات پلیس در رابطه با بحث پیشگیری و مقابله با سارقان منوط به سال یا ماه یا تقویم خاصی نیست.

وی ادامه داد: برنامه ریزی مسئولان پلیس و همکاران بنده به این گونه است که تمام ایام سال را در بر می‌گیرد و بحمدالله توانسته‌ایم آمار قابل ملاحظه‌ای را در بحث مقابله با سارقان به ویژه سارقان خشن و همچنین در راستای پیشگیری از وقوع سرقت منازل در سطح ظهور انجام دهیم.

معاون مبارزه با جرائم جنایی پلیس آگاهی تهران بزرگ با بیان اینکه در تعطیلات عید سرقت مسلحانه نداشتیم، تصریح کرد: از ابتدای سال ۱۴۰۱ هیچ نوع سرقت مسلحانه یا سرقت طلافروشی و صرافی نداشته ایم.

سرهنگ نثاری گفت: تعریف مسلح بودن از نظر پلیس و از نظر مردم متفاوت است. همه سارقان مسلح به سلاح گرم نیستند اما حداقل سلاحی که همراه یک سارق است که بتوانند با آن از خود دفاع کنند یا باعث ترس و ارعاب مالباختگان شوند چاقو، قمه و سلاح سرد است.

وی با اشاره به عملیاتی که در سال گذشته برای مقابله با سلاح سرد انجام شد، تصریح کرد: انجام این عملیات و جمع آوری سلاح‌های سرد بسیار تاثیرگذار بود و ما تاثیر آن را در کاهش آمارهای وقوع جرائم به عینه مشاهده کردیم و امسال با حجم بالای سفرهای نوروزی و خالی شدن منازل تهران از سکنه قاعدتا باید آمار سرقت افزایش پیدا می‌کرد اما با توجه به تمهیداتِ فرمانده انتظامی تهران بزرگ و سلسله مراتب پلیس و پلیس آگاهی بحمدلله موضوع سرقت کنترل شد.

معاون مبارزه با جرائم جنایی پلیس آگاهی تهران بزرگ خاطرنشان کرد: در حال حاضر رویکرد سارقان منازل اقدام به ربایش و سرقت اموال کم حجم و پرارزش مانند ارز، جواهرات و…است.

نثاری در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: در کل کشور و همچنین تهران بالغ بر ۳۵ درصد سرقت‌ها، خرد است مانند سرقت لوازم ماشین و محتویات آن. بخشی از این سرقت‌ها به دلیل بی‌احتیاطی شهروندان است و بخش دیگر به دلیل‌ عدم وجود پارکینگ مناسب است.

وی همچنین درباره وقوع قتل در تهران در سال ۱۴۰۱ گفت: قتل‌هایی که در تهران داریم نسبت به سایر شهرستان‌ها از نرخ کمتری برخوردار است. در این حوزه نیز پلیس آگاهی تهران بزرگ و معاونت مبارزه با جرائم جنایی و اداره دهم پلیس آگاهی با اشراف و رصد و همچنین بکارگیری از کارآگاهان با تجربه و کارآزموده توانسته‌اند، پیچیده‌ترین قتل‌ها را به راحتی کشف کنند.

می‌دزدند و می‌برند و جایش تا مدت‌ها خالی می‌ماند. آن هم در شرایطی که نیاز به ظرفیت ارتباطی، از تلفن تا اینترنت، در شمار نیازهای اولیه قرار گرفته است. فرایندِ آموزشی متکی بر آن هم این نیاز را در صدر فهرست اولویت دارها قرار می‌دهد.

تجهیزاتِ برق هم در فهرست سرقتی‌ها جای خود را دارد. تابلوهای شهری و راهنمایی و رانندگی هم در امامان نیستند از طمع دزدانِ فرز به دست. خیابان‌ها هم یک‌دفعه، چاه می‌شوند سر راهِ مردم چون دزد، در پوش‌های سطح خیابان و پیاده‌رو را با خود برده است. پل‌ها و تجهیزات شهری و روشنایی هم در امان نیستند از دستانِ امنیت ستیز دزدان. خانه و کاشانه مردم که همیشه مورد طمع دزدان بوده‌اند.

آنچه امروزه شاهد آن هستیم فراتر از سرقت، عادی شدن ربودن همه چیز از همه جاست. دست شان برسد، تجهیزات امدادی و پزشکی را هم می‌دزدند. این خیلی خطرناک است. توسعه دامنه سرقت به همه چیز، روح و روان همه را به فرسایشی هولناک دچار می‌کند. ما می‌مانیم چه باید گفت. لابد مسئولان هم می‌مانند که چه باید کرد والا کاری می‌کردند که ما به کمبود ” تیتر” دچار نشویم!

این سرقت‌های خُرد، نباید عادی و به جزئی از زندگی روزمره تبدیل شود. کوچک انگاری آن به عادی‌انگاری تبدیل و زندگی را با معضل جدی مواجه می‌کند. مثل ویروس می‌ماند. خُرد و ریز و نادیدنی است اما نظام سلامت را مختل و گاه حتی بیمار را می‌کشد. نباید بگذاریم این عادی انگاری به تیغی تبدیل شود در پهلوی زندگی مردم. به قدرت باید با آن مقابله کرد. در کنار این هم به قوت برای ارتقای سطح زندگی مردم کوشید تا کسی از سر نیاز به سرقت‌هایی از این دست، نپردازد.

لقمه حلال حق مردم است که چون بدان دست نیابند، به شکل حرام آن را از هرجا که شود به چنگ خواهند آورد چه از خیابان شهر و چه از دهان مردم. شوربختانه زشتی سرقت اموال عمومی دارد رنگ می‌بازد و دارد شمارشان اضافه می‌شود که می‌گویند “خب، چکار کند اگر دزدی نکند؟!” این نگاه خیلی خطرناک است. هم خطرناک و هم امنیت‌سوز. یعنی اگر کسی را ببییند که تابلو و درپوش و… را سرقت می‌کند، به او پوشش هم خواهند داد. حساس باشیم به سرقت‌های خرد. حساس باشند مسئولان محترم که فقر فقط مال مردم را تهدید نمی‌کند، باور و ایمان‌شان را هم می‌پوکاند.

رئیس پلیس پایتخت از قیمت بالا و تعدا کم صندوق امانات بانک‌ها گلایه کرد و گفت: بخش اعظم سرقت‌ها را طلا و ارز تشکیل داده است.

این اظهار نظر همچنین نگرانی‌هایی را ایجاد کرده است که سارقان در صورت عمل کردن مردم به توصیه پلیس با فراغ‌بال بیشتری مرتکب سرقت می‌شوند و از امروز مقابل هر رهگذری قرار می‌گیرند و از او می‌خواهند بدون مقاومت اموالش را تسلیم کند!

به نظر می‌رسد نگرانی پلیس در مورد مقاومت مقابل سارق یا آسیب رساندن به مجرم خطرناک از این جهت باشد که ممکن است در روند دادرسی جای مالباخته و مجرم به راحتی تغییر کند. ما در صفحه حوادث به گزارش‌هایی اشاره کرده‌ایم که مالباختگان بعد از ایجاد جراحت به سارق یا حوادثی که منجر به مرگ سارق شده در جایگاه متهم یا قاتل قرار گرفته و مجازات شده‌اند. این موضوع در مورد مأموران پلیس هم مصداق دارد؛ چرا که بسیاری از مأموران پلیس به اتهام وارد کردن جراحت به سارق یا قتل او در جریان تعقیب و گریز تحت تعقیب قرار گرفته و مورد بازجویی و محاکمه قرار می‌گیرند که هر پرونده در جای خود قابل طرح است.
این موضوع از قضا سال‌هاست نگرانی‌های عمومی را در این باره به همراه داشته و منجر به بروز خشم علیه ساختار قانونی شده که تغییر این رویکرد، نیازمند تدوین ضوابطی در حمایت از مالباختگان و پلیس است که تاکنون به آن توجه نشده و بروز اتفاق‌های ناگوار را منجر شده است. این که شهروندی به خاطر سرقت گوشی تلفن همراهش با سارق درگیر می‌شود، به دلیل عدم اعتمادی است که نسبت به ساختار قانونی در او شکل گرفته و تلاش می‌کند به جای قرار گرفتن در یک چرخه فرسایشی دست به یک رفتار پرخطر بزند.

این که چرا جامعه در وضعیتی قرار گرفته که مجرمانش به راحتی در آن جولان می‌دهند و امنیت عمومی را مختل می‌کنند نگرانی به‌جایی است که ساختارهای قانونی باید در مورد چرایی آن پاسخگو باشند. همه کسانی که در جغرافیای کشور زندگی می‌کنند به خوبی اطلاع دارند که همزمان با افزایش موج‌های گرانی کالا در کشور امنیت اجتماعی هم با خطرات بسیاری مواجه شده است. شیوع کرونا منجر به از دست رفتن مشاغل بسیاری شده و بخشی از آن‌ها به آمار مجرمان اضافه شده‌اند.
زندان‌ها به دلیل شیوع کرونا خلوت و دستگاه قضایی ترجیح داده به جای تقبل هزینه‌نگهداری از مجرمان یا پرستاری از مجرمان کرونایی، آن‌ها را در جامعه رها کند. رها شدن مجرمان در جامعه و عدم پذیرش دوباره آن‌ها در زندان‌ها تنش‌های موجود را افزایش داده است، از جمله این که این تنش‌ها منجر به درگیری‌های بسیار شده که بخشی از آن شامل از دست رفتن جان بسیاری از مأموران پلیس است که گزارش‌های آن را مدام منتشر کرده‌ایم.
سال‌های بسیاری است که چرخه فرسایشی سرقت در جامعه جریان دارد. پس از بروز سرقت مأموران پلیس دست به کار می‌شوند و در صورتی که موفق به بازداشت مجرم شوند او را راهی دادسرا می‌کنند. در صورتی که بخت با سارق یار نباشد و راهی زندان شود دوره‌های آموزش تکمیلی را در زندان سپری کرده و با تجربه‌ای بهتر به چرخه جرم بر می‌گردد و با خشونت بیشتری مرتکب جرم می‌شود و این گونه است که امنیت عمومی با خطر مواجه شده و سرمایه اجتماعی نسبت به ساختارهای قانونی دچار خدشه می‌شود.