دکتر ابراهیم نعیمی ضمن بیان این مطلب اظهار کرد: حدود ۵ درصد دانشجویان دانشگاه‌های ما دچار مشکلات و ناراحتی‌هایی هستند که به عنوان آسیب روانی محسوب می‌شود و از ۹۵ درصد باقی مانده ۱۵ درصد دانشجویان ما افرادی هستند که مشکلات و نقص‌هایی دارند، اما این نقص‌ها به معنای آسیب‌های روانی نیست، بلکه فقدان مهارت محسوب می‌شود و لازم است دانشجویان مهارت‌های لازم را یاد بگیرند.

وی در ادامه تصریح کرد: همه افراد ممکن است در طول زندگی خود دچار استرس شده و یا با تعارض‌هایی مانند فقدان تصمیم گیری صحیح مواجه باشند. آن ۱۵ درصد دانشجویان ما که مشکلاتی دارند نیز با این مسئله مواجه هستند و نیاز به ارتقای مهارت‌هایی دارند که با مشاوره حاصل می‌شود و نه با درمان مطلق.

مدیرکل دفتر مشاوره و سلامت سازمان امور دانشجویان خاطر نشان کرد: بر اساس ارزیابی صورت گرفته ۸۰ درصد دانشجویان ما در سلامت کامل روانی هستند و مشکلی ندارند.

دکتر نعیمی یادآور شد: مهم‌ترین مشکل ۵ درصد دانشجویانی که دچار ناراحتی‌های روانی هستند، استرس و فشارهای روانی است که تخلیه نشده و در نتیجه به دلیل تخلیه نشدن بار روانی متراکم، نابهنجاری‌های رفتاری- روانی و مشکلات متعددی در آنها ایجاد شده است.

وی افزود: رصد ما از وضعیت سلامتی دانشجویان از دو مسیر انجام می شود. یکی انجام طرح پایش سلامت روان و دوم جمع بندی نظام مسائلی است که دانشجویان ما برای حل و فصل آنها به مراکز مشاوره مراجعه می‌کنند.

مدیرکل دفتر مشاوره و سلامت سازمان امور دانشجویان اظهار کرد: معمولا دانشجویان دوره کارشناسی با آسیب‌هایی مواجه می شوند که بیشتر نیازمند همراهی مراکز مشاوره هستند، اما در مجموع دانشجویان ما جزو سالم‌ترین اقشار جامعه هستند و در بهترین وجه سلامت روانی قرار دارند.

نعیمی در خصوص میزان شیوع اعتیاد بین دانشجویان نیز تاکید کرد: قطعا یکی از چالش‌های ما در حوزه سلامت دانشجویان، مباحث اعتیاد و انواع مواد است، از نظر ما حتی یک دانشجوی مبتلا به این آسیب نیز زیاد است.

وی ادامه داد: در مجموع برایند کشوری بیانگر این است که اعتیاد، آسیب بزرگ دانشجویان نیست. آسیب جدی موجود بین دانشجویان شیوع سیگار است که سلامت عزیزان ما را نشانه گرفته و باید در این زمینه اقدامات مؤثری در هم افزایی بین بخشی درون دانشگاه و نهادهای خارج از دانشگاه انجام شود. در این خصوص اولویت با پیشگیری و توانمندسازی روانی – اجتماعی دانشجویان است.

وی گفت: مهم‌ترین محوری که برای کاهش ابتلای دانشجویان به سیگار و دخانیات لازم است مورد توجه جدی قرار گیرد، تلاش برای ارتقای سواد سلامت روان در ابعاد چندگانه و به ویژه آموزش مهارت زندگی است، چون پایه اساسی برای اصلاح نگرش‌ها در حوزه شناختی که انجام شود، دو حوزه دیگر نگرش یعنی عواطف و رفتارها نیز متاثر از آن تغییر پیدا خواهند کرد.

مدیرکل دفتر مشاوره و سلامت سازمان امور دانشجویان تاکید کرد: بسیاری از دانشجویان ما مهارت حل مسئله را به درستی نمی‌دانند، لذا در برخورد با چالش های زندگی به واسطه وجود همین ضعف؛ از راه و روش نادرستی برای حل مسائل خود استفاده می‌کنند، از جمله به استعمال دخانیات و سرخوشی کاذب و کوتاه ناشی از آن وابسته می‌شوند، در حالی‌که یادگیری و البته به‌کارگیری مهارت‌های زندگی در زندگی، باعث رشد و ارتقای فردی و قرارگرفتن در مسیر سلامت می‌شود.

وی گفت: مهم‌ترین محوری که برای کاهش تمایل دانشجویان به مصرف سیگار و دخانیات افزایش مهارت‌های زندگی است؛ متاسفانه تعداد گرایش دانشجویان ما به مصرف در مقایسه با دوره قبل از کرونا بیش از دو برابر افزایش یافته است و با وجودی که دانشجویان پسر بیشتر از دانشجویان دختر سیگاری هستند؛ اما میزان گرایش به استعمال سیگار در بین دختران دانشجو نیز رو به افزایش است.

به گزارش دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، دکتر غلامرضا حیدری با اشاره به این که کودکانی که در معرض دود سیگاری‌ها هستند، سیگاری‌های تحمیلی محسوب می‌شوند، خاطرنشان کرد: این در شرایطی است که تبلیغات سیگار می‌تواند کودکان را در آینده تشویق به سیگار کشیدن کند.

وی افزود: مطالعات بیانگر این موضوع است که اغلب سیگاری‌ها از کودکی سیگار کشیدن را تجربه و شروع کرده‌اند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با بیان این که روند اعتیاد به سیگار به این صورت است که این افراد ابتدا گهگاه سیگار را تجربه می‌کنند، سپس به صورت یک عادت روزانه درخواهد آمد، اضافه کرد: صنعت دخانیات بر این پایه استوار شده که سیگاری‌ها مصرف سیگار را انتخاب کرده‌اند و آزادی برای انتخاب، شعاری است که صنعت دخانیات آن را به طور فاحشی برای اهداف نادرست خود مورد سوء استفاده قرار می‌دهد.

کودکان درباره مصرف سیگار نمی‌توانند انتخابی آگاهانه داشته باشند

وی گفت: در هر حال این موضوع واضح است که کودکان درباره مصرف سیگار نمی‌توانند انتخابی آزاد و از روی آگاهی داشته باشند، مدارکی که در رابطه با صنعت داخلی دخانیات در دادگاه‌های قضایی آمریکا ارائه شد، به طور آشکاری بیان می‌کند که چگونه و با چه شدتی شرکت‌های دخانیات برای ترغیب کودکان به مصرف سیگار فعالیت‌ می‌کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با اشاره به این که آگهی‌های تبلیغاتی دخانیات به طور خاص بچه‌ها را هدف قرار می‌دهند، تاکید کرد: هرچند که این مسئله به شدت توسط شرکت‌های دخانیات انکار می‌شود، اما مدارک ثابت شده آن موجود است.

وی افزود: نتیجه این اعمال آن است که بچه‌ها نگرش مثبت‌تری نسبت به مصرف دخانیات پیدا می‌کنند و تشویق می‌شوند تا مصرف آن را آزمایش کنند، همچنین عوامل دیگری که بر روی سیگارکشیدن بچه‌ها اثر می‌گذارد، شامل الگوبرداری از والدین، معلمان و هم‌سن‌وسالان است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با اشاره به این که کودکان از بیماری‌هایی که مصرف سیگار می‌تواند باعث بروز آنها شود، آگاهی ندارند، توضیح داد: آنها فکر می‌کنند که مبتلا شدن به بیماری‌های شدید و خطرناک مخصوص سنین بالاست.

وی با بیان این که ما بیشتر، بزرگسالان را تشویق به ترک سیگار می‌کنیم تا اینکه از مصرف سیگار توسط کودکان پیشگیری کنیم، گفت: البته این به این معنی نیست که باید از کوشش برای انجام برنامه‌های آموزشی در مورد جوانان دست برداریم، بلکه به این مفهوم است که تمرکز صرف بر این موضوع و نادیده گرفتن فعالیت‌های دیگر در این زمینه منطقی به نظر نمی‌رسد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی تاکید کرد: بحرانی‌ترین زمان برای شروع سیگار دوران بلوغ است، در این سنین کودکان مدارس ابتدایی خود را تمام کرده‌اند و زمانی که به سطوح بالاتر تحصیلی جدید وارد می‌شوند، نسبت به دانش‌آموزان با سنین بالاتر در این مقطع، در پایین‌ترین رده خود قرار دارند.

وی افزود: فشارهای اجتماعی در این زمان بالاست و بچه‌ها برای پیدا کردن هویت و تثبیت موقعیت خود در میان گروه هم‌سن و سال دچار کشمکش و تقلا می‌شوند.

دکتر حیدری ادامه داد: هر چیزی که ممکن است به نوجوانان القا کند که بالغ به نظر بیایند، این افراد را وسوسه می‌کند که آن را تجربه کنند.

ممنوعیت تبلیغات دخانیات، بالا بردن قیمت از طریق مالیات، اجرای برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی عمومی، هشدارهای جدی و تاثیرگذار بهداشتی، عدم استعمال سیگار در اماکن عمومی به عنوان یک رفتار طبیعی و عادی، ممنوعیت فروش محصولات دخانی به کودکان، کاهش سمیت (توکسیستی) دود حاصل از دخانیات، حمایت از ترک سیگار، توجه به اصلاح قوانین و ارزیابی و پایش منظم کودکان و جوانان از جمله راهکارهای کاهش مصرف دخانیات است که عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، ضرورت اجرای آن را مورد تاکید قرار داد.

وی در ادامه به فعالیت‌های مرکز تحقیقات کنترل دخانیات دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با هدف کنترل و کاهش مصرف دخانیات اشاره کرد و افزود: در این مرکز تلاش می‌شود تا جامعه‌ای عاری از دخانیات داشته باشیم.