بخشهایی از مصاحبه را می خوانید.

به نظر شما آینده مذاکرات برجام در شرایط ابهام گونه و مبتنی بر گمانه‌زنی چگونه رقم خواهد خورد و دوگانگی در اطلاع‌رسانی و فرصت‌سوزی چه پیامدی برای ایران خواهد داشت؟

به نظر من در طول ۱۵ ماه گذشته دو طرف ایران و آمریکا تا این حد به هم نزدیک نشده بودند و تحولات نشان می دهد که عزم سیاسی در دو طرف برای امضای توافق شکل گرفته است. منتهی ایران به دلایل تاریخی و آمریکا به دلیل فشارهایی که در داخل از سوی نومحافظه کاران و متحدان منطقه‌ای در خاورمیانه، باعث شده تا حدودی با تردید موضوع دنبال شود. وگرنه براساس زمانی که اتحادیه اروپا داده است حداقل ظرف چند روز آینده باید طرفین موضع شان در متن پیشنهادی اتحادیه اروپا مشخص شود.

تیم هسته ای ایران قاعده «یا همه یا هیچ» را که برای توافق شکل داد که آن از ابتدا یک قاعده غیردیپلماتیک بود و باعث شد که آسیب آن فقط به ایران وارد شد. چرا که اگر یک سیاست گام به گام در پیش گرفته می‌شد حداقل ایران می توانست نفت خودش را صادر کند و بتدریج مشکلات حل شوند. اما این قاعده «همه یا هیچ» ۱۵ ماه باعث شد که عملا ایران ازدستاوردهای هسته ای محروم شود و هیچ تضمینی به اندازه زمان نمی تواند به ریشه دار شدن یک قرارداد کمک کند. یعنی اگر زودتر توافق امضا می ‌شد در طول زمان به حدی ریشه می دواند که حتی اگر شخصی مانند دونالد ترامپ روی کار می آمد نمی توانست دستاورد چهارساله را ریشه کن کند. البته فرصت سوزی اول را بایدن صورت داد و بعد از آن طرفین. هر چند برخی بازیگران و اعضای برجام نیز به سودشان بود که توافقی صورت نگیرد که این فرصت سوزی ها ادامه پیدا کرد.
در حال حاضر تحولات نشان می دهد که دو طرف خیلی به هم نزدیک شده اند. اگر آمریکایی‌ها آن نگاه منفی همیشگی خود را کنار بگذراند که همان نگاه مبتنی بر نیت خوانی است و از سوی دیگر طرف ایرانی هم منافع ملی را در دستور کار خود قرار بدهد به عقیده من امکان توافق وجود دارد.

درواقع نیت‌خوانی آمریکایی‌ها از این نظر آسیب‌پذیر است که به عنوان مثال همین ادعاهای پادمانی که مطرح می‌کنند مربوط به یکسری ادعاهای قبل از سال ۲۰۰۳ است؛ مبنی بر اینکه ایران انحرافاتی به سمت استفاده نظامی از برنامه هسته‌ای داشته و جالب این است که کل آلودگی سوختی که در آنجا هم دیده شده به هیچ وجه بالای ۵ درصد نیست. اما همین نیت‌خوانی که آمریکایی‌ها به شدت از آن متاثر هستند باعث شده که موضوع پادمانی کماکان به عنوان یک مانع مطرح شود. با این حال من معتقدم به حدی روابط ایران و آژانس ریشه‌دار است و سابقه بازرسی‌های صادقانه داشته که می‌شود این موضوع را قبل از نشست ماه آینده شورای حکام آژانس حل کرد.

موضوع بعدی که خیلی حساس‌تر و و البته مهم‌تر است درواقع تضمینی است که آمریکایی‌ها برای مناسبات اقتصادی و یا بهره گیری ایران از اقتصاد بعد از تحریم، باید بدهند. تجربه برجام نشان داد که به رغم اینکه این توافقنامه امضا شد و ۹۱۵ تحریم از ۱۲۴۸ برداشته شد اما در بسیاری از موارد تحریم‌های ثانویه که در امور مالی و سوئیفت و غیره شکل گرفت باعث شد که عملا ایران از بخشی از مزایای تحریم‌زدایی محروم شود. درواقع از زمان احیای مذاکرات یکی از مسائلی که در دستور کار دیپلمات‌ها در دولت حسن روحانی در گذشته و دولت رییسی در حال حاضر قرار گرفته، همین بحث رفع تحریم‌ها است. در حال حاضر مقرر شده که یک تضمین کلی داده شود اما به نظر من باز هم این تضمین به اندازه «زمان» مهم نیست. یعنی اگر سال گذشته توافق امضا شده بود الان از نظر زمانی در بسیاری از توافقات و قراردادها پیش رفته بودیم و امروز این امر می‌تواند بخشی از مشکل را حل کند. بنابراین اگر تحریم‌های ثانویه آمریکا مانع اجرای قراردادهای بعد از برجام نشود می‌توان با سرعت بیشتری مناسبات اقتصادی ایران را نسبت به زمان برجام، پیش برد. پس این خودش می تواند بخشی از مشکل تضمین را حل کند. اینها مواردی است که اتحادیه اروپا معتقد است که در متن پیشنهادی دیده شده است.

انتقادهای زیادی در رابطه با تیم رسانه ای دولت و مشخصا دستگاه دیپلماسی در قبال مذاکرات برجام و نتایج آن تا به امروز وجود دارد و اکثر منتقدان بر این باورند که مردم و البته مجلس نادیده گرفته شده، شما عملکرد دولت و تیم اطلاع‌رسانی در رابطه با مذاکرات هسته ای چگونه ارزیابی می کنید؟

متاسفانه تیم رسانه ای دولت در رابطه با برجام همین قاعده «همه یا هیچ» را دنبال می کند که قاعدتا فضای رسانه ای را مملو از گمانه‌زنی می‌کند. حتی کسانی که در این رابطه اعلام تحلیل و نظر می‌کنند کسانی هستند که بیشتر اخبارشان را از طرف‌های غیرایرانی برجام می‌گیرند. درواقع طرف‌های ایرانی یکسری بحث‌های کلی را مطرح می‌کنند. افرادی که ما می‌بینیم از طرف روزنامه‌های غیر مرتبط مانند وال استریت ژورنال یا رویترز و غیره به اخباری دست پیدا کرده که در نهایت منجر به تحلیل‌هایی از سوی آنها می‌شود.

کسانی که در طول ۱۵ ماه گذشته فرصت را از دست دادند باید برای مردم و جامعه توضیح دادند که در مقابل چه دستاوردهایی این فرصت‌سوزی شکل گرفت. به نظر من دستاورها، ارزش این ۱۵ ماه فرصت‌سوزی را نداشت، بویژه در زمانه‌ای که به شدت به انرژی ایران نیاز بود. با این وجود همین الان هم معتقدم که اگر در شورای امنیت ملی قرار بر پذیرش برجام بود، باید استقبال کرد. به هر حال در هر شرایطی تنش‌زادیی بهتر از تنش است. الان فرصت‌هایی روبه روی کشور وجود دارد که اگر قرار بر تصمیم به پذیرش برجام باشد نباید با نگاه جناحی به سمت تخریب آن رفت، بلکه باید پذیرفت که یک اقدام تنش زدایانه شکل گرفته که کشور و دنیا به آن نیاز دارد.

درواقع این «زمان» است که ضامن معادلات سیاسی بین دولت‌هاست. ۱۵ ماه متاسفانه فرصت‌سوزی شده و الان هیچ تضمینی به اندازه آن تضمین زمانی، وجود ندارد. اما بعضا اخباری که گاهی از سمت اعضا یا مشاوران تیم مداکره کننده به گوش می‌رسد و یا اعلام می کنند، این است که یکی از دستاوردهای آنها «تضمین» است؛ که امیداریم همین‌طور هم باشد. اما باز هم تاکید می کنم این تضمین که همراه یکسری عبارات کلی است، زمانی عملیاتی خواهد شد که آمریکایی‌ها موانع گذشته را بردارند. برای مثال ایران بعد از برجام ۷۰ میلیارد یورو توافقنامه فقط با شرکت‌ها و کشورهای اروپایی منعقد کرد. اما در مرجله اجرای موافقتنامه‌ها، ایران با امری به نام تحریم‌های ثانویه آمریکا مواجه شد، که عمدتا در زمینه بانکی، مالی، انتقال فناوری و غیره شکل گرفته بود. این باعث شد که دولت گذشته ایران نتواند بخشی از ثمرات تعلیق تحریم‌ها در زمان برجام را ببیند. اگر آمریکایی‌ها همین تضمین را بدهند که موافقتنامه‌ها،‌ مناسبات اقتصادی و فروش نفت و بازگشت پولی ایران شامل تحریم‌های ثانویه نشود، آن موقع می‌توان در طول دو سال آینده به اندازه چند سال گذشته دستاورد داشته باشیم.

نامه نیوز نوشت : فلاحت‌پیشه گفت: گفته می‌شد که سفره مردم را نباید به برجام گره زد که معنای ضمنی‌اش این بود که ما برای توافق به مذاکرات نمی‌رویم و این شیوه درستی نبود.

این مصاحبه را می خوانید:
دولت اعلام کرده است که منابع تخصیص داده برای ارز ترجیحی به پایان رسیده است و چاره‌ای جز تغییر در نحوه پرداخت یارانه‌ها پیش پای دولت نیست. چرا دولت به جای دست گذاشتن روی یارانه‌ آرد، فکری برای رفع تحریم‌ها نمی‌کند تا درآمدهای ارزی‌اش افزایش یابد؟
به این سوال از دو بعد می‌توان پاسخ داد؛ نخست از بعد دیپلماسی و دوم از بعد نظام بودجه‌ریزی. واقعیت این است که این دولت فرصت طلایی خود را برای احیای برجام از دست داده است و از این به بعد کشوری که از احیا نشدن برجام بیشترین آسیب را می‌بیند، ایران است نه هیچ کشوری. بنابراین انتظار این است که ایران برای تامین منابع ارزی خودش تحرکی در امر احیای برجام صورت دهد. اینکه مسوولان می‌گویند ارز نداریم، به وضوح دلیلش تحریم‌هایی است که علیه ایران وجود دارد. نکته دوم نظام بودجه‌ریزی در کشور و ایرادهایی است که ما در آن می‌بینیم. متاسفانه نگاه دولت‌ها در کشور به یارانه، صحیح نیست. واقعیت این است که یارانه حق مردم است و اگر هم قرار است تغییری در پرداخت آن صورت بگیرد، این مردم هستند که باید از این تغییرات منتفع شوند. در حال حاضر یارانه‌ای که برای آرد پرداخت می‌شود 70 هزار میلیارد تومان است. اگر دولت بخواهد این 70 هزار میلیارد تومان را در بخش فرودست جامعه توزیع کند و اگر بتواند این کار را بکند، آن بخش فرودست می‌تواند به راحتی از منافع این یارانه برخوردار شود. اما متاسفانه نظام بودجه‌ریزی ما با پدیده‌ای روبه‌رو است که من اسمش را می‌گذارم بودجه‌خواری. این یارانه به جای اینکه به دست مردم برسد، با دست‌اندازی‌هایی از سوی نهادهای مختلف روبه‌رو می‌شود. بنابراین کاری که دولت باید بکند، این است که این نظام بودجه‌ریزی را اصلاح کند تا اعمال تغییرات در پرداخت یارانه‌ها، منافعش به مردم برسد.
ما در دولت آقای احمدی‌نژاد تجربه هدفمندی یارانه‌ها را داشته‌ایم. اما در نهایت اوضاع به این سمت پیش رفت که درآمد ستاد هدفمندی یارانه‌ها، در جاهایی مصرف شد که خلاف قانون بود. یارانه‌ای هم که به مردم پرداخت شد حالا هیچ ارزشی ندارد. اخیرا نیز فهرستی منتشر شده در این خصوص که این درآمد در برخی نهادها هزینه شده که کاملا خلاف قانون اساسی است. چه امیدی می‌توان داشت که در خصوص یارانه آرد، این اتفاق نیفتد؟
متاسفانه ایرادی که در کشور ما وجود دارد، این است که نوعی تفکر انجمن حجتیه‌ای در ساختار تصمیم‌گیری کشور دیده می‌شود. مدام گفته می‌شود که مردم باید مقاومت کرده و سختی‌ها را تحمل کنند. سخن از شعب ابی‌طالب به میان می‌آید، اما واقعیت این است که در آن زمان پیامبر خودشان سنگ به شکم می‌بستند و در کنار دیگر مردم تحریم‌ها را تحمل می‌کردند. اما امروز می‌بینیم که کسانی سخن از لزوم مقاومت و تحمل مردم به زبان می‌آورند که خودشان و خانواده‌شان در وضعیت مناسب زندگی می‌کنند و سختی‌ها هیچ آسیبی به کیفیت زندگی آنها وارد نکرده است و در آن سو، این مردم هستند که باید سختی بکشند. این دیدگاه که ما انتظار داشته باشیم که بار تبعات همه نقص‌ها و سوء‌مدیریت‌های کشور، روی دوش مردم باشد و انتظار داشته باشیم مردم همه سختی‌ها را تحمل کنند و از سوی دیگر عده‌ای که این سخنان را بر زبان می‌آورند در شرایط آرام و باثبات زندگی کنند، بسیار آسیب‌زاست. در مورد بودجه‌خواران توضیح دادم. تاکید می‌کنم اگر این فهرست منتشر شده در خصوص هزینه‌ شدن درآمدهای ستاد هدفمندی یارانه در نهادهای نامربوط درست باشد، کاملا خلاف قانون اساسی است و من تعجب می‌کنم که چرا صدایی از جایی و کسی بلند نمی‌شود و کسی به این امر اعتراض نمی‌کند. اگر این فهرست منتشر شده درست باشد، نهاد تبلیغاتی فرهنگی که در خارج از کشور فعالیت می‌کند از درآمدهای ستاد هدفمندی یارانه‌ها برخوردار شده است. این امر کاملا خلاف قانون اساسی است. این نشان می‌دهد که برخی نهادها به محض اینکه دچار کمبود بودجه می‌شوند، به هر ترتیبی می‌کوشند تا به نسبت قدرتی که دارند به برخی منابع درآمدی دسترسی یافته و از آن برداشت کنند. در حالی که این منابع متعلق به مردم و یارانه‌ها حق مردم است. متاسفانه دولت‌های ما یاد گرفته‌اند که نگاه‌شان به یارانه نگاه اعانه‌ای باشد. در حالی که یارانه حق مردم و متعلق به مردم است.
روز گذشته آقای رییسی در دیدار با بشاراسد گفتند که منافع کشورهای منطقه از طریق مقاومت تامین می‌شود نه از میز مذاکره. پیش‌تر هم آقای رییسی بارها گفته بودند که دولت‌شان اقتصاد را به برجام گره نمی‌زند. اما به نظر می‌رسد در عرصه واقعیت این تحریم‌هاست که به اقتصاد ما گره خورده است. به نظر می‌رسد که دولت فعلی چندان به احیای برجام توجه نشان نمی‌دهد.
مقاومت و دیپلماسی دو روی یک سکه هستند. نه مقاومت نافی دیپلماسی است و نه دیپلماسی نافی مقاومت. ما در بسیاری از مقاطع از مقاومت نتیجه گرفتیم و توانستیم منافع‌مان را تامین کرده و امنیت خود را تقویت کنیم. برای مثال ما در سوریه خیلی هزینه کردیم و توانستیم دستاوردهایی هم داشته باشیم. اما در مرحله بعدی و از بعد دیپلماتیک و اقتصادی آن، هنوز نتوانسته‌ایم بابت هزینه‌هایی که در سوریه کردیم، برداشت داشته باشیم. این در حالی است که روسیه همین حالا این کار را می‌کند اما ما نه تنها برداشتی نداشته‌ایم، بلکه هنوز هم در حال هزینه‌کردن در سوریه هستیم. در موضوع برجام هم باید بگویم دولت آقای رییسی باید پایش را از آسمان بر زمین بگذارد. البته ضعف دولت آقای رییسی در زمینه برجام واضح و مشهود است.

از روزی که مذاکرات وین به طور موقت متوقف شد تا به امروز امیرعبداللهیان وزیر خارجه دولت سیدابراهیم رئیسی تقریبا هر روز یک جمله را بیان می کند و آن اینکه «در آستانه توافق هستیم و تنها یک دو موضوع باقی مانده است که امریکا باید درباره آن تصمیم بگیرد».

حشمت الله فلاحت پیشه  درباره اصرار امیرعبداللهیان بر اتخاذ مواضع تکراری راجع به احیای برجام گفت: موضعگیری های مسئولان وزارت خارجه بیشتر ناشی از عدم اختیار آنها در موضوع مذاکرات احیای برجام است. آنها سعی می کنند وضع موجود را در قالب یکسری موضعگیری ها تبیین کنند.

وی افزود: ایران به کشوری با اتخاذ تصمیمات پرهزینه معروف است چون منافع ملی نقشی در بعضی تصمیم گیری ها ندارد به عنوان مثال کشور عراق در عرض یک ماه اندازه یک سال ایران نفت می فروشد، حال آنکه در حوزه احیای برجام موضوع اختلافی برجای نمانده است.

این استاد دانشگاه یادآور شد: سه کارگروه هسته ای، تحریم و اجرای برجام در حوزه مذاکرات تعریف شد که عملا کار دو کارگروه به پایان رسید و کارگروه اجرا در حال تعیین جدول زمان عملیاتی شدن تعهدات دو طرف بود، در همین حین روس ها توقفی را در روند مذاکرات ایجاد کردند.

وی ادامه داد: جالب آنکه آقای امیرعبداللهیان در نقش تطهیرکننده روس ها ظاهر شد. او به مسکو سفر کرد و گفت «روسها مانع حصول توافق نیستند»، در حالیکه بورل مسئول سیاست خارجی اروپا و برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی اعلام کردند «روسها احیای برجام را به شرایط کنونی خودشان مرتبط ساختند». در زمانی که همه از وضعیت جنگ اوکراین منفعت بردند، ایران از این اتفاق ضرر کرد.

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی بیان کرد: ایران نه تنها نتوانست با امضای توافق بخشی از بازار انرژی را از آن خود کند بلکه منع تازه ای شکل گرفت و احیای برجام به گروگان اوکراین بدل شد. بعد از آن موضوع سپاه به میان آمد که اساس موضوع غیرقابل حلی نبود و نیست. آقای امیرعبداللهیان در این موضوع نیز طوری ایفای نقش کرد که بیشتر شبیه داستان دوستی خاله خرسه بود چون موضع او نه تنها مشکلی را حل نکرد بلکه توپ را به زمین سپاه انداخت.

وی با بیان اینکه درباره احیای برجام دیگر اختلافی وجود نداشت اما یکسری موضوعات دیگری شکل گرفت، افزود: در مقابل ترامپ که سپاه را در لیست گروه های تروریستی گذاشت، ایران نیز سنتکام را در لیست گروه های تروریستی قرار داد بنابراین می شد در مذاکرات دوجانبه این موضوعات را حل کرد. معتقدم اگر منافع کشورهای ثالث نباشد، مسائلی مثل تحریم سپاه قابل حل است.

نماینده ادوار مجلس یادآور شد: موضعگیری های وزیر خارجه و وزارت خارجه عملا تلاش هایی در جهت تطهیر بازیگرانی است که در موضوع احیای برجام حضور دارند، همچنین نشانه یک بی تصمیمی در وزارت خارجه است. در دولت آقای خاتمی وزارت خارجه از بحث مذاکرات هسته ای کنار گذاشته شد اما در دولت آقای روحانی وزارت خارجه نقش قوی ای را بازی کرد و به صورت حرفه ای نیز کار مذاکرات را پیش برد.

وی افزود: با وجودی که امروز وزارت خارجه مسئول مذاکرات است ولی متأسفانه هیچ گاه وزارت خارجه ایران تا این اندازه بی اختیار نبوده است، حتی زمینه سازی کارشناسی نیز در وزارت خارجه شکل نمی گیرد که چه موضوعی در راستای منافع ملی است. آنچه امروز از وزارت خارجه شاهد هستیم ایفای نقش توجیهی برای مسائل است، به همین دلیل معتقدم چه بهتر که اساسا مسئولیت مذاکرات با وزارت خارجه نباشد تا شورای عالی امنیت ملی بتواند تصمیم خودش را همزمان با اجرا پیش ببرد.

فلاحت پیشه اظهار کرد: شخصا موافق این بودم که وزارت خارجه مسئول مذاکرات باشد تا وزارت خارجه حرفه ای و با اختیار عمل کند اما الان وزارت خارجه قدری بی اختیار است که نمی تواند مذاکرات را پیش ببرد، معتقدم این تیم وزارت خارجه حرفه ای عمل نمی کند و بازیچه دیگر اعضای برجام شده و در عین حال خود وزارت خارجه نیز به دلیل ضعف هایش از حداقل اختیارات برخوردار نیست بنابراین اگر قرار است وزارت خارجه هیچ نقشی نداشته باشد و تنها نقش توجیه گر مسائل را بازی کند بهتر است دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی مسئولیت مذاکرات را برعهده بگیرد.

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، تحلیلگر حوزه دیپلماسی و روابط بین‌الملل و نماینده ادوار مجلس گفت: در دنیای امروز اکثر کشورها در زمینه ارتباط با سایر دولت‌ها از ابتدا به دنبال سود و منافع خود می‌روند و روسیه نیز برهمین‌اساس در کنار ایران قرار گرفته است.

او تأکید کرده که حتی روسیه در موضوع ساخت نیروگاه اتمی برای ایران بیش از یک دهه با معطل کردن ایرانی‌ها از کشورمان سود دریافت کرده و حتی موجب طولانی‌تر شدن اختلاف ایران با جهان نیز شده است.

نباید چین و روسیه را دوست قطعی خود بدانیم

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، رئیس اسبق کمیسیون ملی مجلس شورای اسلامی در بخشی از این گفت‌وگو که به موضوع روابط ایران و روسیه اختصاص داشت با اشاره به علل نگرانی برخی از سیاستمداران داخلی در خصوص دل بستن بیش از حد دولت سیزدهم به روس‌ها در برجام و سایر امور دیپلماتیک، اظهار داشت: براساس یک تحلیل اشتباه مسئولان ایرانی فکر می‌کنند که چین و روسیه دوست راهبردی ایران هستند؛ درحالی‌که امروز دیگر راهبرد معنا ندارد و تمام سیاستمداران در دنیای امروز تاجر شدند و راهبردسازی توافقات آنها را متوقف می‌کند.

روسیه در برجام کارشکنی می‌کند اما…

وی تأکید کرد: برای مثال من معتقد هستم کارشکنی‌های روسیه در بحث برجام عمده و برجسته شده؛ ولی کارشکنی‌های فرانسه و انگلیس و سایر کشورها را هم می‌توان مدّنظر داشت؛ برای مثال، انگلیسی‌ها خودشان را حافظ منافع حقوق بشری در مذاکرات برجام معرفی می‌کنند، آلمان خودش را حافظ منافع دفاعی نظامی یا مقابله با تهدیدهای نظامی معرفی کرده است، فرانسه هم خودش را حافظ منافع کشورهای عربی و منافع حقوق استراتژیک یا دفاع منطقه‌ای و چالش‌هایی از این نوع معرفی می‌کند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با تشریح نگاه سودجویانه روس‌ها در موضوع برجام یادآور شد: در آخرین مذاکره تلفنی پوتین و بایدن، موضوع اصلی مذاکره مسئله اوکراین بود؛ ولی ما می‌بینیم روس‌ها با اولیانوف و دیگران بحث برجام را مطرح کردند؛ چون آنها برجام را به اوکراین می‌فروشند.

این نماینده سابق پارلمان بیان داشت: نگاه همه کشورهای حاضر در بحث برجام به ایران، یک نگاه فرصت و خاکریز است و باید پذیریم روسیه ایران را خاکریز می‌بیند و این واقعیتی است که وجود دارد. قبل از انقلاب، آمریکا ایران را به عنوان یک خاکریز در مقابل روسیه می‌دید و بعد از انقلاب روسیه ایران را یک خاکریز در مقابل آمریکا می‌بیند.

روسیه چه کمکی در دوران تحریم به ایران کرد؟

فلاحت‌پیشه عنوان داشت: من دستاوردهایی که توان چانه زنی ایران در مذاکرات را افزایش داده را اگر مرور کنیم، در هیچکدام روسیه موثر نبوده است. برای مثال؛ در بحث مقاومت در مقابل تحریم‌ها بنده شاهد بودم ایرن بارها مذاکره کرد که روسیه روزانه صد هزار بشکه نفت با قیمتی که خودش می دهد از ایران بخرد و در مقابل آن کالا دهد اما روس‌ها زیر بار نرفتند.

وی ادامه داد: در تمامی دستاوردهای هسته‌ای ما در حوزه‌های مختلف از فناوری آب تا سانتیفیوژ، از کل چرخه تا استخراج در یزد و .. روسیه هیچ نقشی نداشته است. روس‌ها فقط در نیروگاه هسته‌ای بوشهر نقش داشتند که آن هم غیر قابل دفاع‌ترین توافق نامه خارجی ایران بود که حتی اعتقاد دارم آثار منفی که بوشهر برای اقتصاد ایران داشت کمتر از آثار منفی قرارداد گازی کرسنت نبود.

روس‌ها بیش از یک دهه ایران را معطل ساخت نیروگاه کردند

رئیس اسبق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی پارلمان گفت: روس‌ها نیروگاه بوشهر را یازده سال دیر تحویل دادند و دو هزار و پانصد تکنسین روسی در ایران سال‌ها حقوق گرفتند؛ درحالی‌که روسیه در کمتر از یک‌یازدهم آن زمان برای کشورهای دیگر نیروگاه احداث کرده است.

جزئیات قرارداد راهبردی ایران و روسیه در زمان تحریم منعقد نشود

این کارشناس برجسته مسائل بین‌الملل تأکید کرد: روس‌ها اختلافات ایران را با دنیا طولانی می‌کنند. شما این خرده را به روس‌ها می‌گیرید که چرا این رفتار را در قبال ایران انجام می‌دهند؛ ولی من معتقد هستم در دنیا همه منافع خودشان را در اولویت قرار می‌دهند.

فلاحت‌پیشه در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره سؤالی با موضوع احتمال عقد یک قرارداد بلندمدت بین ایران و روسیه در سفر آتی رئیسی به مسکو، گفت: دو توافق بلندمدت یا راهبردی با چین و روسیه شکل گرفته است؛ هرچند باید توجه داشت که موافقت‌نامه‌های خارجی طبق قانون اساسی باید به تصویب مجلس برسند که ضمانت اجرایی پیدا کنند؛ اما شخصاً معتقد هستم اصل اینکه روحانی با چین و رئیسی با روسیه قرارداد راهبردی ۲۵ یا بیست‌ساله امضا کنند از لحاظ سیاسی قابل‌دفاع است؛ ولی انتظار من از مسئولان کشور این است همان‌طور که به ظریف پیشنهاد کردم و اکنون هم به امیرعبداللهیان پیشنهاد می‌کنم، بر سر کلیات توافق راهبردی نوعی امضا صورت گیرد ولی جزئیات آن در زمان تحریم منعقد نشود.

امضای توافق در زمان تحریم اشتباه است

وی گفت: اگر ایران بر سر جزئیات حوزه‌های اجرایی توافق‌نامه‌های راهبردی توافق کند حتماً یک توافق در شرایط تحریم است، یعنی در شرایطی است که گزینه‌های همکاری اقتصادی ایران محدود است. به نظر من، حتماً باید بعد از برجام بر سر این جزئیات توافق شود و من خوشحال هستم که توافق راهبردی با چین هنوز به مجلس نیامده است، اکنون نیز باید از توافق راهبردی با روسیه استقبال کرد؛ ولی امیدوارم قبل از اینکه جزئیات آن در قانون تصویب شود برجام احیا شود و فرصت‌های تازه اقتصادی ایران شکل گیرد و بعد از آن به مجلس بیاید و امکان اینکه ایران در شرایط اضطرار زیر بار این توافق راهبردی نرود فراهم شود.