محمد مهدی برومندی در نشست خبری که امروز به مناسبت گرامیداشت هفته دولت برگزار شد، اظهار کرد: ۳ میلیون هکتار باغ و ۲۳ هزار هکتار گلخانه فعال در کشور داریم. ۲۶۰ هزار هکتار سطح زیر کشت گیاهان دارویی است و ۲۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تن از انواع محصولات باغی در کشور تولید می‌شود.

وی ادامه داد: ۳۷ درصد اشتغال بخش کشاورزی مربوط به بخش باغبانی است و ۵۰ درصد درآمد ارزی صادرات محصولات کشاورزی و همچنین رتبه اول تا هشتم تولید ۳۱ محصول باغبانی در دنیا را در اختیار داریم.

معاون وزیر جهادکشاورزی با بیان اینکه سال گذشته ۴۵۰ میلیون دلار موز وارد کشور شد، گفت:در تولید همه میوه‌ها خودکفا و صادرکننده‌ایم به جز موز، آناناس، انبه و نارگیل. در این چهار قلم علاوه بر تولید داخل واردات انجام می‌شود.

وی اضافه کرد: سرانه مصرف میوه در کشور ۱۵۰ کیلو در سال است. اگر این عدد را در جمعیت ۸۵ میلیون نفری ضرب کنیم و متوسط قیمت میوه را کیلویی ۱۵ هزار تومان در نظر بگیریم سالانه بخش باغداری بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان تولید ثروت می‌کند.

نگرانی از گرانی میوه از یک سو و از سوی دیگر کیفیت پایین میوه های تنظیم بازاری در چند سال اخیر موضوعی بوده که در شب و روزهای منتهی به عید به معضل مردم تبدیل شده است. با این حال امسال به جای وزارت صمت، سازمان تعاون روستایی مسئول خرید و ذخیره میوه شب عید تعیین شد و این روزها صحبت هایی مبنی بر خرید گران سیب و پرتقال این سازمان برای ذخیره شب عید واکنش هایی را داشته است به نوعی که در روزهای اخیر در چند نوبت در تلویزیون به این موضوع پرداخته شده است و برخی از اعضای هیئت مدیره میدان مرکزی میوه و تره بار تهران مدعی شده اند که بیش از 350 میلیارد تومان میوه ها گران تر از بازار تهیه شده است. امروز به بررسی این موضوع و واکنش مسئولان سازمان تعاون روستایی پرداخته ایم.

 

ماجرا چیست

پیش از این وظیفه تنظیم بازار و توزیع در حوزه مواد غذایی به عهده وزارت صمت بود اما از امسال با برگشت قانون انتزاع، مسئولیت تولید و توزیع به وزارت جهاد کشاورزی منتقل شده و تنها پاسخگوی حوزه امنیت غذایی و سفره مردم این وزارتخانه است. به همین منظور برای تامین و تنظیم بازار میوه شب عید سازمان تعاون روستایی موظف به خرید و ذخیره میوه شد. اما حالا برخی مدعی هستند که این سازمان با شرکتی برای خرید قرارداد بسته که ایراداتی دارد و همچنین قیمت خرید آن ها بیش از قیمت بازار بوده  است. این در حالی است که اسماعیل قادری مدیرعامل سازمان تعاون روستایی در گفت و گو با بخش خبری 21 گفته است که قیمت محصولات قطعا ۲۵ درصد زیر قیمت بازار به مردم عرضه می‌شود.

ایراد به قرارداد

یکی از ایرادهایی که به سازمان تعاون روستایی گرفته می شود به شرکتی است که با آن قرارداد امضا شده است. در گزارش صدا و سیما آمده است که شرکتی که برای خرید با سازمان تعاون روستایی قرارداد بسته گویا کمتر از یک سال قبل ثبت شده است و جزو 132 شرکت مورد تایید استاندارد نیست. همچنین در این گزارش ادعا شده که این قرارداد در پایگاه ثبت اطلاعات قراردادهای کشور ثبت نشده است. ضمن این که شرکت چند ماه قبل از قرارداد تاسیس شده و محل ثبت این شرکت در شهر کیاکلای قائم شهر است که زادگاه قادری فر رئیس سازمان  تعاون روستایی است.

 

پاسخ مدیر سازمان تعاون روستایی به ایرادات قرارداد

قادری فر در خصوص ادعاهای مطرح شده در گزارش صدا و سیما  در همان برنامه گفت و گوی  ویژه خبری گفت: «قراردادها ناظر کیفی دارد و بر اساس فراخوان در مطبوعات و رسانه‌ها به عنوان آگهی مناقصه و طبق قانون انجام می‌شود و هر گونه معامله دولت با بخش خصوصی باید از طریق سامانه ستاد ایران باشد. او در خصوص تعداد شرکت کنندگان در مناقصه هم می گوید: «در این مناقصه یک یا دو شرکت، شرکت کرده اند. شرکت میزان سنجش سیمرغ آریا در مازندران و شهر ساری ثبت شده که شهر محل تولد بنده است و این که یک شرکت در کیاکلا ثبت شده  و در سامانه ستاد ایران مراحل قانونی خود را طی کرده است و موسسان این شرکت هیچ نسبتی با هم ندارند و از همه دستگاه‌های نظارتی، دیوان محاسبات، بازرسی کل کشور و بازرسی نهاد ریاست جمهوری می خواهم به این موضوع ورود و حساب‌های شخصی بنده را در ۲۳ سال خدمت بررسی کنند.» مدیر سازمان تعاون روستایی در خصوص اتهام هایی که به او زده شده می گوید: «شرکت میزان سنجش سیمرغ آریا از طریق سامانه وارد و برای آن کمیسیون تشکیل و مبلغ آن نیز در سامانه ثبت شده است. از کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی خواسته ام موضوع این قرارداد را بررسی کند. از رئیس دیوان محاسبات هم می‌خواهم گزارش بررسی این قرارداد را در صحن علنی مجلس قرائت کند.» قادری فر در عین حال روز گذشته به تسنیم  گفت: «گزارش رسانه ملی متاثر از برخی از رسانه های زرد این القا را به وجود آورد که شرکت مازند آریا که تشابه اسمی با شرکت  سیمرغ آریا دارد، برنده مزایده شده است و اعضای هیئت مدیره آن با بنده نسبت فامیلی دارند و ثبت شرکت  در محل تولدم بوده اما این دو شرکت تنها دارای تشابه اسمی هستند و صدا و سیما  اشتباه کرده است و شرکت بازرسی منتخب نیز با فرایند کاملا قانونی انتخاب شده و هیچ رابطه سببی و نسبی با بنده و بستگانم ندارد.»

ادعاها در خصوص خرید گران

متبهری عضو هیئت مدیره میدان مرکزی میوه و تره بار مدعی است که سازمان تعاون روستایی زمانی که کف میدان قیمت پرتقال هشت هزار تومان بوده آن را در شمال بیش از ۱۳ هزار تومان خریداری کرد و بازار را به هم ریخته است. متبهری مدعی است: «در تاریخ عقد قرارداد سازمان تعاون روستایی در ۱۳ دی ماه بنده سیب را کیلویی هفت و نیم تا هشت هزار تومان می‌فروختم، اما شنیدم کسی سیب را ۱۰ تا ۱۱ هزار تومان به تعاون روستایی فروخته و میوه آن به میدان نیامده است.» او درباره پرتقال هم گفته: «آن زمانی که قیمت پرتقال در کف میدان هشت هزار تومان بود سازمان مرکزی تعاون روستایی در شمال پرتقال را بیش از ۱۳ هزار تومان خرید.» ایوب فصاحت مدیرعامل سازمان میوه و تره بار شهرداری تهران هم در این باره گفته: «اگر پرتقال به وسیله سازمان تعاون روستایی در شب عید ۱۶ هزار تومان توزیع شود ۲۰ تا ۳۰ درصد نسبت به میادین میوه و تره بار بالاتر است، زیرا اکنون با همان کیفیت سیب قرمز ۱۲ هزار و ۲۰۰، سیب زرد ۱۴ هزار و ۲۰۰ و پرتقال تامسون ۱۰ هزار و ۹۰۰ تومان است.»

پاسخ مدیر سازمان تعاون روستایی به خرید گران

اسماعیل قادری در خصوص خرید بالاتر از قیمت متعارف میوه های شب عید هم گفته: «بر اساس مصوبه شورای قیمت گذاری محصولات کشاورزی در ۲۹ آبان نحوه خرید و ذخیره سازی و توزیع میوه شب عید مشخص و سازمان مرکزی تعاون روستایی موظف شد زیر نظر کمیته راهبردی با حضور معاونان وزارت کشاورزی، نمایندگان سازمان بازرسی کل کشور و سازمان حمایت از مصرف کننده خرید میوه شب عید را به عنوان مجری انجام دهد. بر اساس این مصوبه از پنج استان تولید کننده سیب و سه استان شمالی برای پرتقال در نامه‌های مستند کشف قیمت را درخواست کردیم که میانگین قیمت‌ها را به ما اعلام کنند. استان‌ها و کارگروه‌های تنظیم بازار میانگین قیمت‌ها را فرستادند و این قیمت‌ها بر اساس جدولی که تنظیم شد به تأیید هر استان رسید.  بر اساس این جدول قیمت پرتقال روی درخت بر اساس کیفیت میوه در مازندران حدود هفت هزار و ۵۰۰ و در استان گیلان و گلستان هشت هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شد و به قیمت پایه میوه بر اساس سود باغدار رسیدیم. مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی در خصوص گزارش های پخش شده از تلویزیون هم می گوید: «در گزارش صدا و سیما به اشتباه آمد که قیمت ۱۳ هزار و ۹۰۰ و ۱۴ هزار و ۵۰۰ تومان برای پرتقال و سیب، قیمت میوه روی درخت است که باغدار به ما می‌فروشد در حالی که این قیمت‌ها به عنوان قیمت نهایی خرید میوه تعیین شده است که هزینه های سربار از جمله سورتینگ، بسته بندی، واکس، سردخانه و … هم جزو آن هاست.»

بررسی های روزنامه خراسان

برای این که ادعاهای مطرح شده را بهتر بررسی کنیم به سراغ قیمت سیب و پرتقال در 13 دی رفتیم و هزینه های سربار را هم برای 3 ماه نگهداری میوه ها در سردخانه بررسی کردیم. بررسی های ما نشان می دهد قیمت سیب و پرتقال در میادین تره بار در این روز از این قرار بوده است: قیمت سیب : 10 هزار و 300 تومان  و قیمت پرتقال: 9 هزار و 800 تومان. اما درباره هزینه های سورتینگ، شست وشو و واکس به سراغ یکی از شرکت های ارائه دهنده این خدمات رفتیم. طبق گفته مدیر یکی از این کارخانه ها به طور متوسط هر کیلو 1200 تومان هزینه شست وشو، واکس و سورتینگ خواهد داشت. جدای آن باید این میوه ها بیش از 3 ماه در سردخانه نگهداری شود تا در بازار شب عید عرضه شود. رئیس اتحادیه بارفروشان چند ماه پیش در اعتراض به گرانی سرد خانه ها به تجارت نیوز گفته بود: «هزینه نگهداری هر کیلو سیب و پرتقال در سردخانه ماهی 600 تومان است که باعث گرانی قیمت تمام شده می شود.»اگر همین مبلغ را در نظر بگیریم برای این سه ماه حدودا هر کیلو 1800 تومان هم هزینه نگهداری در سردخانه می شود. با این حساب هزینه های سربار در این مدت برای هر کیلو سیب و پرتقال حدود 3000 تومان خواهد بود. با این حساب قیمت تمام شده سیب برای عرضه در شب عید به قیمت 13 هزار و 300 و قیمت پرتقال 12 هزار و 800 تومان خواهد بود.»

57 میلیارد تومان گران تر از بازار

طبق ادعاها بیش از 350 میلیارد تومان میوه ها گران تر از قیمت واقعی خریداری شده اند اما طبق گفته مدیر سازمان تعاون روستایی تا 27 بهمن ۲۲ هزار تن سیب و ۲۹ هزار تن پرتقال خریداری شده است. با توجه به قیمت های به دست آمده توسط خبرنگار ما هر کیلو سیب 1200 تومان و هر کیلو پرتقال 1100 تومان گران تر خریداری شده است که بر اساس میزان خرید در سیب حدود 25 میلیارد تومان و در پرتقال هم حدود 32 میلیارد تومان بیش از قیمت بازار هزینه شده است که در مجموع 57 میلیارد تومان می شود. البته رئیس سازمان تعاون روستایی مدعی است که هزینه سربار باید برای 4 ماه محاسبه شود و اگر این میوه ها 4 ماه در سردخانه بماند هزینه ای که بیش از قیمت بازار پرداخته شده به مبلغ 27 میلیارد تومان کاهش پیدا می کند. در عین حال این محاسبه بر اساس اظهارات رسانه ای دست اندرکاران و افراد مرتبط با موضوع است و اگر توضیح شفافی از جزئیات خرید و هزینه های نگهداری از سوی سازمان تعاون روستایی ارائه شود، دقیق تر می توان در این باره  نتیجه گیری کرد.

کارگر گفت: علی رغم فراوانی میوه و نبود تقاضا، بازار در رکود به سر می‌برد. قیمت کنونی هر کیلو سیب ۷ تا ۱۵ هزار تومان، پرتقال ۶ تا ۱۰ هزار تومان، نارنگی ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان، خرمالو ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان، لیموشیرین ۲۰ هزار تومان، کیوی ۱۲ تا ۲۵ هزار تومان و انار ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان است.

رئیس اتحادیه میوه و سبزی تهران می‌گوید، با توجه به سیل اخیر در استان فارس، بندرعباس و بندربوشهر قیمت اقلامی همچون لوبیا سبز، کدو، بادمجان، خیار، گوجه فرنگی و لیموشیرین ۷ تا ۱۰ درصد افزایش داشته است.

نام محصول	قیمت هر کیلو در میدان
سیب	۷ تا ۱۵ هزار تومان
پرتقال	۶ تا ۱۰ هزار تومان
نارنگی	۲۰ تا ۲۵ هزار تومان
خرمالو	۲۵ تا ۳۰ هزار تومان
لیموشیرین	۲۰ هزار تومان
کیوی	۱۲ تا ۲۵ هزار تومان
انار	۲۵ تا ۳۰ هزار تومان

به گفته او هزینه بالای گلخانه و تولید کم، علت گرانی توت فرنگی در بازار است. در حال حاضر بیش از ۹۰ درصد تولید توت فرنگی توسط صنایع شیرینی خریداری می‌شود که محدودیت میزان تولید علت اصلی گرانی است. در حال حاضر قیمت اکثر اقلام ۲۰ تا ۲۵ درصد کاهش داشته که پیش بینی می شود کسادی و رکود بازار تا شب عید ادامه یابد.

گزارش های میدانی حاکی از آن است که قیمت کنونی هر کیلو سیب ۱۳ تا ۲۵ هزار تومان، لیموشیرین ۲۷ تا ۳۵ هزار تومان، پرتقال ۱۳ تا ۳۵ هزار تومان، کیوی ۲۰ تا ۲۸ هزار تومان، نارنگی ۲۵ تا ۳۵ هزار تومان، انار ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان، موز ۲۵ تا ۳۴ هزار تومان و خیار ۱۳ تا ۱۸ هزار تومان است.

قیمت هر کیلو لوبیا سبز در میدان ۲۵ هزار تومان، بادمجان ۱۲ هزار تومان و گوجه فرنگی ۱۰ هزار تومان است.

نام محصول	قیمت هر کیلو
سیب	۱۳ تا ۲۵ هزار تومان
لیموشیرین	۲۷ تا ۳۵ هزار تومان
پرتقال	۱۳ تا ۳۵ هزار تومان
کیوی	۲۰ تا ۲۸ هزار تومان
نارنگی	۲۵ تا ۳۵ هزار تومان
انار	۳۰ تا ۴۰ هزار تومان
موز	۲۵ تا ۳۴ هزار تومان
خیار	۱۳ تا ۱۸ هزار تومان
لوبیا سبز	۲۵ هزار تومان
بادمجان	۱۲ هزار تومان
گوجه فرنگی	۱۰ هزار تومان

در روزهای گذشته، بسیاری از فعالان بازار از افزایش ۱۰ تا ۲۰ درصدی قیمت برخی اقلام همچون لیموشیرین، بادمجان، گوجه سبز، خیار، گوجه فرنگی و لیموشیرین ناشی از سیل اخیر خبر دادند.

 رئیس اتحادیه بارفروشان میدان مرکزی گفت: قیمت کنونی اکثر اقلام میوه نسبت به هفته گذشته تغییری نداشته است و پیش بینی می‌شود که تا پایان ماه نوسانی نداشته باشیم. در حال حاضر هر کیلو سیب قرمز دماوند با اُفت ۵۰۰ تومانی نسبت به هفته قبل ۸ تا ۱۴ هرار تومان و سیب زرد ۸ تا ۱۶ هزار تومان عرضه می‌شود.

دارایی نژاد گفت: قیمت هر کیلو سیب زمینی با اُفت یک هزار تومانی نسبت به هفته قبل ۵ هزار و ۵۰۰ تا ۷ هزار و ۵۰۰ تومان است و هم اکنون قیمت هر کیلو گوجه فرنگی با اُفت ۵۰۰ تومانی به ۵ هزار و ۵۰۰ تا ۸ هزار تومان رسیده است و همواره پیش بینی می شود که در صورت عدم بارندگی در هفته آینده مجدد، قیمت کاهش یابد.

بر اساس اعلام اتحادیه بارفروشان میدان مرکزی، قیمت انواع میوه به شرح زیر است؛

نام محصول	قیمت هر کیلو
پرتقال شمال	۸ تا ۱۲ هزار تومان
پرتقال جنوب	۲۰ هزار تومان
نارنگی یافا	۱۰ تا ۱۷ هزار تومان
نارنگی پیچ	۱۰ تا ۱۸ هزار تومان
کیوی	۱۰ تا ۱۵ هزار تومان
خیار بوته ای	۶ تا ۹ هزار تومان
خیار گلخانه	۱۰ هزار تومان
خرمالو کن	۲۰ تا ۳۰ هزار تومان
خرمالو شمال	۱۰ تا ۱۷ هزار تومان

گزارش های میدانی از مغازه‌های سطح شهر حاکی از آن است که هر کیلو نارنگی با نرخ ۱۸ تا ۳۰ هزار تومان، پرتقال ۱۳ تا ۳۰ هزار تومان، سیب زرد ۱۳ تا  ۲۶ هزار تومان، سیب قرمز ۱۲ تا ۲۵ هزار تومان، کیوی ۱۵ تا ۲۵ هزار تومان، موز ۳۲ تا ۳۷ هزار تومان، لیموشیرین ۲۷ تا ۳۵ هزار تومان، خیار گلخانه ۱۳ تا ۱۷ هزار تومان، خیار بوته  ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان و هر عدد آناناس ۱۵۰ تا ۲۵۰ هزار تومان عرضه می شود.

نام محصول	قیمت هر کیلو
نارنگی	۱۸ تا ۳۰ هزار تومان
پرتقال	۱۳ تا ۳۰ هزار تومان
سیب زرد	۱۳ تا  ۲۶ هزار تومان
سیب قرمز	۱۲ تا ۲۵ هزار تومان
کیوی	۱۵ تا ۲۵ هزار تومان
موز	۳۲ تا ۳۷ هزار تومان
لیموشیرین	۲۷ تا ۳۵ هزار تومان
خیار گلخانه	۱۳ تا ۱۷ هزار تومان
خیار بوته	۱۰ تا ۱۵ هزار تومان

چندی پیش نایب رئیس اتحادیه باغداران اعلام کرد که به رغم سرمازدگی و تگرگ در فصل بهار، اما برآوردها حاکی از آن است که تولید مرکبات نسبت به سال قبل ۱۰ درصد رشد داشته باشد.

بررسی‌ها نشان می دهد که قیمت هر کیلو گوجه فرنگی و سیب زمینی با جابه جایی فصل به ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان هم در مغازه‌های خرده فروشی رسیده که بنابر پیش بینی مسئولان اتحادیه با عرضه انبوه تا حدودی قیمت‌ها کاهش یافته است.

بنابر اذعان مسئولان اتحادیه و قانون اصناف، مغازه داران سطح شهر بر مبنای فاکتور حداکثر مکلف به لحاظ ۳۰ تا ۳۵ درصد سود بر روی اجناس خود هستند.

اسدالله کارگر آخرین وضعیت بازار میوه را در آستانه شب یلدا تشریح کرد و گفت: قیمت انواع میوه در آستانه شب یلدا در میدان مرکزی میوه و تره بار با نوساناتی همراه بود و در اکثر اقلام بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ تومان افزایش قیمت اتفاق افتاده است.

وی اضافه کرد: قیمت انواع نارنگی، هندوانه و پرتقال بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ تومان افزایش داشته، در موز این افزایش قیمت نسبت به هفته گذشته ۲ هزار تومان بوده و در انار فقط قیمت انار دماوند افزایش یافته و به کیلویی ۲۰ هزار تا ۳۵ هزار تومان رسیده است.

کارگر قیمت انار ساوه را نیز ۱۴ تا ۲۰ هزار تومان، انار شیراز را ۲۰ تا ۲۸ هزار تومان و انار کوهستان را ۲۲ تا ۳۵ هزار تومان اعلام کرد.

وی قیمت هر کیلوگرم پرتقال تامسون شمال را ۹ تا ۱۵ هزار تومان و پرتقال ناول را نیز بین ۱۸ تا ۲۴ هزار تومان اعلام و اضافه کرد: قیمت موز نیز بین ۲۲ تا ۲۹ هزار تومان است.

کارگر افزود: قیمت هر کیلوگرم هندوانه خطی نیز ۴ تا ۸ هزار تومان، هندوانه دزفولی ۴ تا ۸ هزار تومان، هندوانه محبوبی ۵ تا ۸ هزار تومان و هندوانه میناب نیز ۳ هزار و ۵۰۰ تا ۷ هزار تومان است.

وی قیمت هر کیلوگرم نارنگی تانجلو را نیز بین ۱۰ تا ۱۶ هزار تومان و نارنگی انشو را نیز ۱۰ تا ۱۶ هزار تومان و نارنگی پیچ را بین ۱۴ تا ۱۸ هزار تومان اعلام کرد.

به گفته کارگر قیمت نارنگی تخم ژاپنی نیز ۱۰ تا ۱۷ هزار تومان و نارنگی یافا ۱۰ تا ۱۸ هزار تومان است.

وی گفت: در مراکز خرده فروشی حدود ۳۵ درصد سود به ارقام فوق اضافه می شود.

 رصد بازار میوه حاکی از نرخ های نجومی میوه های وارداتی در این بازار است به طوری که ۳۵۰ گرم میوه کاکتوس درجه یک در حال حاضر ۴۰ هزار تومان قیمت خورده است و ۵۰۰ گرم میوه رامبوتان نیز ۴۲۰ هزار تومان قیمت خورده است و ۸۰ گرم فیسالیس درجه یک نیز در حال حاضر ۲۵ هزار تومان قیمت خورده است و ۱۷۰ گرم منگوستین درجه یک نیز در حال حاضر در بازار به قیمت ۱۷۴ هزار تومان خرید و فروش می شود.

از میان سایر میوه های وارداتی بازار نیز می توان به بلوبری درجه یک اشاره کرد که ۱۲۵ گرم از آن در بازار به قیمت ۱۱۱ هزار و ۵۵۰ تومان خرید و فروش می شود و ۴۰۰ گرم دراگون تو سفید درجه یک نیز در حال حاضر به قیمت ۱۷۰ هزار تومان خرید و فروش می شود.

قیمت روز میوه های وارداتی در جدول زیر آمده است: