فارس نوشت: «استفانی بابست» معاون سابق دبیرکل ناتو در امور دیپلماسی عمومی، در مصاحبه ای با شبکه دولتی «اس‌وی‌تی» سوئد در مورد درخواست عضویت این کشور در ناتو و مخالفت‌های ترکیه گفت، سایر متحدان باید برای رئیس جمهور ترکیه روشن کنند که او سوئد و فنلاند و همه ۳۰ کشور دیگر متحد ناتو را به برای اهداف ملی خود گروگان می‌گیرد.

از روزی که روسیه به اوکراین حمله کرد، اتفاقات زیادی افتاده است. ما امنیت را به دست می‌آوریم و آن را نیز به اشتراک می‌گذاریم. خوب است به خاطر داشته باشید که امنیت یک بازی حاصل جمع صفر نیست». این خبر در حالی در کنفرانس خبری توسط رئیس‌جمهور این کشور اعلام شد که فنلاند از پایان جنگ جهانی دوم تا به حال سیاست بی‌طرفی در پیش گرفته است.

این مسئله از آنجایی که فنلاند بیش از ۱۳۰۰ کیلومتر مرز مشترک با روسیه دارد به مذاق پوتین خوش نیامده است به همین دلیل وی به فنلاند هشدار داده است که پیوستن هلسینکی به ناتو در روابط دو کشور تأثیر منفی خواهد داشت. وزارت خارجه روسیه هم اعلام کرده است که حق انتخاب راه‌های تضمین امنیت ملی فنلاند متعلق به مردم این کشور است و هلسینکی باید مسئولیت و عواقب پیوستن به ناتو را بپذیرد.

پوتین بارها به فنلاند نسبت به پیوستن به ناتو هشدار داده و گفته است که چنین اقدامی روسیه را ملزم می‌کند تا با تقویت مواضع دفاعی خود در منطقه دریای بالتیک، ازجمله با استقرار تسلیحات هسته‌ای، تعادل نظامی را به این منطقه بازگرداند. گفتنی است فنلاند تجربه تهاجم روسیه را دارد. در سال ۱۹۳۹، اتحاد جماهیر شوروی به فنلاند حمله کرد.

در گیرودار جنگ اوکراین و ترسی که روسیه در دل کشورهای اطراف انداخته است سوئد هم خواستار پیوستن به ناتو شده است؛ که البته درخواست آن‌ها باعث امیدواری آمریکا و ناتو است. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، بارها گفته است که از هر دو کشور با آغوش باز استقبال خواهد شد و روند الحاق سریع خواهد بود، هرچند تائید رسمی توسط همه اعضای ناتو ممکن است چندین ماه طول بکشد. چرا که ممکن است اختلاف نظراتی در مورد عضویت این دو کشور وجود داشته باشد.

به‌عنوان مثال ترکیه نسبت به عضویت فنلاند و سوئد ابراز نارضایتی کرده است. وزیر امور خارجه ترکیه دراین‌باره گفت: سوئد و فنلاند باید از حمایت از گروه‌های تروریستی در کشورهای خود دست بردارند و تضمین‌های امنیتی روشنی ارائه دهند. مولود چاووش اوغلو پس از نشست وزرای خارجه ناتو در برلین گفت که با همتایان سوئدی و فنلاندی خود دیدار کرده و به دنبال رسیدگی به نگرانی‌های ترکیه است.

دلیل مخالفت ترکیه با عضویت فنلاند و سوئد در ناتو این اعتقاد است که هلسینکی و استکهلم، آشکارا از «پ.ک.ک» حمایت می‌کنند. رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه نیز پیش از این، گفته بود که عضویت فنلاند و سوئد در ناتو همان‌قدر اشتباه است که پیوستن یونان بود.

البته استولتنبرگ دراین‌باره گفت که ترکیه از پیشنهاد عضویت سوئد و فنلاند جلوگیری نمی‌کند و او مطمئن است که نگرانی‌های آنکارا حل خواهد شد.

ناتو – یا سازمان پیمان آتلانتیک شمالی – در سال ۱۹۴۹ توسط ایالات‌متحده، کانادا و چندین کشور اروپای غربی برای تأمین امنیت جمعی در برابر اتحاد جماهیر شوروی، تأسیس شد.

این ائتلاف از زمان تأسیس خود، در طول جنگ سرد با اتحاد جماهیر شوروی و پس از فروپاشی آن در سال ۱۹۹۱، با فدراسیون روسیه روابط پرفراز و نشیبی داشته است.

ینس استولتنبرگ در گفت و گو با روزنامه تلگراف اعلام کرد: در پاسخ به حمله روسیه به اوکراین، فرماندهان نظامی در حال کار بر روی طرح هایی هستند که براساس آنها، نیروهای نظامی ناتو در مرزهای شرقی این پیمان حضور دائمی خواهند داشت.

وی گفت: تصمیمات لازم در این خصوص، در اجلاس ماه ژوئن توسط کشورهای عضو ناتو اتخاذ می شود.

دبیر کل ناتو خاطرنشان کرد: ناتو قصد دارد نیروهای حاضر در مرزهای شرقی اروپا را از نیروهایی که به شکل یک ضامن مین عمل می کنند به نیروهایی کاملا بازدارنده و دفاعی تبدیل کند.

برخی مقامات ارشد نظامی آمریکا نیز هفته گذشته از ایجاد پایگاه های نظامی دائمی در لهستان، رومانی و جمهوری های بالتیک در شرق اروپا خبر داده بودند.

عملیات ویژه نظامی روسیه در اوکراین، موجی از نگرانی امنیتی را در میان کشورهای اروپایی برانگیخته و این کشورها بودجه های دفاعی را افزایش داده اند.

ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه، روز ۲۱ فوریه ۲۰۲۲ (دوم اسفند ۱۴۰۰) با انتقاد از بی‌توجهی غرب به نگرانی‌های امنیتی مسکو، استقلال جمهوری‌های خلق دونتسک و لوگانسک را در منطقه دونباس به رسمیت شناخت.

پوتین سه روز پس از آن، پنجشنبه ۵ اسفند نیز عملیاتی نظامی که آن را «عملیات ویژه» خواند، علیه اوکراین آغاز کرد و به این ترتیب روابط پرتنش مسکو- کی‌یف به رویارویی نظامی تغییر وضعیت داد. درگیری‌ها در اوکراین و واکنش‌ها به اقدام روسیه همچنان ادامه دارد.

به گزارش خبرگزاری رویترز، ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو گفت: این روند برای همه ما خطرناک است و ما شاهد ماهیت جنگ ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، عدم احترام او به حاکمیت قانون و قوانین بین المللی و همچنین عدم احترام او به حقوق بشر اساسی هستیم.

وی افزود که مسکو از حمله خود به اوکراین کنار نخواهد کشید اما در هفته‌های آینده تلاش خواهد کرد بر تصرف کامل منطقه دونباس تمرکز کند.

دبیرکل ناتو اظهار کرد: ما اکنون شاهد دور شدن قابل توجه نیروهای (روس) از شهر کی یف با ماموریت تجدید سازماندهی و تسلیح ودریافت تدارکات و تغییر تمرکزشان به سمت شرق هستیم.

استولتنبرگ خاطر نشان کرد: “در هفته‌های آینده ما انتظار داریم روسیه به سراغ فشار بر جبهه های شرق و جنوب اوکراین رفته تا در راستای تصرف کل دونباس و ایجاد یک پل زمینی با شبه جزیره کریمه اشغالی تلاش کند.”

دبیر کل ناتو در اظهاراتی که در آستانه نشست وزرای امور خارجه این ائتلاف در شهر بروکسل مطرح ساخت، تایید کرد که ائتلاف تحت امرش به ارائه پشتیبانی‌های مرگبار و غیرمرگبار بیشتر شامل تسلیحات ضدتانک و سیستمهای دفاع هوایی به اوکراین خواهد پرداخت اما حاضر به پرداختن به جزئیات بیشتر مربوط به این حمایتها نشد.

او تاکید کرد:‌ ناتو این مسئولیت را دارد تا تضمین کند این جنگ به فراتر از اوکراین نرود.

ناتو تاکنون درخواستهای مکرر به منظور اعمال یک منطقه پرواز ممنوع و ارائه جنگنده های نیروی هوایی به اوکراین را از جهت نگرانی در این خصوص که چنین اقداماتی به عنوان مشارکت مستقیم در این جنگ تلقی شوند رد کرده است.

استولتنبرگ همچنین به خبرنگاران گفت: تصاویر غیرنظامیان کشته شده در بوچا نشان‌دهنده خشونتی است که دهه‌هاست در اروپا مشابه آن دیده نشده است.”

استولتنبرگ همچنین یادآور شد که هدف قرار دادن و کشتن غیرنظامیان «جنایت جنگی» است.

وی ضمن اشاره به اینکه با عقب‌نشینی نیروهای روسیه از مناطق دیگر موارد بیشتری از جنایات جنگی دیده خواهد شد، گفت: تمام حقایق باید آشکار شود و مسئولین این جنایات باید به دست عدالت سپرده شوند.

استولتنبرگ با تاکید بر اینکه روسیه از جاه‌طلبی‌های خود در اوکراین دست برنداشته است، افزود آنها به جای عقب نشینی، در حال تجدید قوا، تسلیح، تجهیز مجدد، دور شدن از کی‌یف بوده و قصد پیشروی به سوی شرق هستند.

وی تاکید کرد انتظار داریم طی هفته‌های آتی حرکتی به سمت شرق و جنوب برای تصرف دونباس و ایجاد پل زمینی به کریمه اشغالی انجام شود، این مرحله بحرانی جنگ است.

دبیرکل ناتو همچنین محور نشست وزیران خارجه را بررسی آخرین تحولات اوکراین اعلام کرد.

از سوی دیگر استولتنبرگ بیان داشت که از فنلاند و سوئد در صورت طرح درخواستشان برای پیوستن به ناتو استقبال خواهد شد؛ اتفاقی که می تواند یک ضربه بزرگ به روسیه در ضمن تداوم جنگ اوکراین وارد کند.

استولتنبرگ در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت، ائتلاف ۳۰ عضوی ناتو تلاش خواهد کرد بر “نگرانی های امنیتی موجود میان کشورهای متقاضی پیوستن به ناتو و آنهایی که درخواستشان در دست تصویب است” از جهت ترس از تلافی جویی روسیه غلبه کند.

او این اظهارات را پس از آن مطرح کرد که سانا مارین، نخست وزیر فنلاند گفت کشورش در عرض چند هفته آینده احتمالا در قبال طرح نامزدی برای عضویت در ائتلاف ناتو تصمیم خواهد گرفت و نظرسنجی ها در سوئد همچنین نشان دادند که اکثریت مردم از چنین عضویتی حمایت می کنند.

تصمیم هر یک از این کشورها برای پیوستن به این ائتلاف به مثابه بازسازی تاریخی معماری امنیتی اروپا که از زمان پایان جنگ جهانی دوم برقرار بوده، خواهد بود.

فنلاند که در آستانه شروع جنگ جهانی دوم یک درگیری کوتاه اما خونین با شوروی داشته از زمان امضای معاهده سال ۱۹۴۸ به صورت رسمی موضع بی طرف داشته است. طبق این معاهده، فنلاند قبول کرده هرگز به یک ائتلاف نظامی متخاصم با روسیه نپیوندد، هرگز اجازه به استفاده از خاکش برای حمله به روسیه ندهد و نیروهای مسلحش را تنها برای اهداف دفاع شخصی حفظ کند.

وی که در کنفرانس خبری وزارت امور خارجه آمریکا صحبت می‌کرد، افزود: «پویتن نظام جهانی را که بر مبانی استوار بوده تهدید می‌کند و مهمترین اصلف آزادی کشورها در تعیین سیاست‌های خودشان است.

ند پرایس تاکید کرد که درهای ناتو همچنان باز باقی خواهد ماند و تصمیم درباره عضویت کشورها، به تصمیم ائتلاف باز می‌گردد.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اضافه کرد: «اگر پوتین به حملات خود ادامه دهد، تحریم‌ها را افزایش خواهیم داد».

در دومین روز از درگیری‌ها در اوکراین بامداد امروز صدای چند انفجار در پایتخت این کشور شنیده شد و متعاقب آن آژیر خطر به صدار درآمد. ارتش اوکراین می‌گوید در حوالی شمال کی‌یف در حال مقابله با نیروهای روسیه است که قصد ورود به این شهر را دارند.

دولت روسیه از دو ماه قبل بسته پیشنهادی خود برای ضمانت‌های امنیتی را به آمریکا و ناتو تحویل داد که عدم عضویت اوکراین در ناتو و خروج نیروهای این ائتلاف از شرق اروپا را شامل می‌شد.

با این حال مقامات غرب به پیشنهادات روسیه پاسخ منفی داده و مقامات اوکراین نیز از گفت‌وگو درباره اجرای توافق مینسک از جمله آتش‌بس میان نیروهای کی‌یف و مناطق خودمختار شرق اوکراین را رد کردند.

روسیه در پاسخ، استقلال جمهوری‌های خودمختار لوهانسک و دونتسک را به رسمیت شناخت و در پی درخواست مقامات این نواحی، عملیات ویژه‌ای را در حمایت از آن‌ها شروع کرد.

وی در عین حال تاکید کرد که اوکراین در حال پیدا کردن بهترین راه برای خروج از بحران است و در صورت عدم وقوع جنگ گزینه عقب نشینی از پیوستن به ناتو در دستور کار قرار خواهد گرفت.

یکی از نگرانیهای امنیتی روسیه که بحران کنونی را پیش آورده است پیوستن اوکراین به ناتو است که می‌تواند یک تهدید برای روسیه در مرزهایش به وجود آورد، زیرا با پیوستن اوکراین به ناتو، این کشور در همسایگی روسیه میزبان موشک‌ها و نیروهای رزمی ناتو خواهد شد.

در عین حال ناتو پیوستن کشورها به این سازمان را حق هر کشوری میداند و تاکید کرده اصولی مانند حاکمیت و تمامیت ارضی اوکراین و حق درخواست عضویت در ناتو، باید برای هر کشوری که بخواهد عضو آن شود مانند دری باز باشد.

علیرغم این دیدگاه ناتو تا کنون مساله پیوستن اوکراین به ناتو را مسکوت باقی گذاشته است.

طی هفته‌های گذشته مقامات آمریکا و روسیه درباره مسائل امنیتی اروپا مذاکراتی داشته‌اند که بدون نتیجه پایان یافته است. شاید خارج شدن طرح پیوستن اوکراین به ناتو بتواند دوباره این مذاکرات در مسیر سازنده‌تری احیا کند.