پس از اینکه در سال‌های گذشته با ورود نسل سوم و چهارم تلفن همراه در دنیا مواجه بودیم، چند سالی است که صحبت از ۵G یا همان نسل پنجم تلفن همراه مطرح می‌شود. کاهش تأخیر، ظرفیت بالای دسترسی، قابلیت اطمینان بسیار بالا، ارتقا ارتباطات موبایل پهن باند و قابلیت اتصال و ارتباط اشیا در سطح بسیار وسیع ازجمله ویژگی‌های نسل پنج ارتباطی است که این فناوری نوین ارتباطی را به‌عنوان یک فناوری تحول‌ساز که سایر جنبه‌های فناوری را نیز متحول می‌کند مطرح کرده است.

محمدجواد آذری جهرمی -وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات- سال  ۱۳۹۸ درباره اینترنت نسل پنج‌ گفته بود مقدمات پیاده‌سازی 5G در ایران انجام شده است و از اجرایی کردن اولین نسخه 5G و ارائه خدمات اینترنت نسل ۵ به‌عنوان یک مطالبه جدی و نیازمندی کسب‌وکارها در کشور خبر داده بود. بدین ترتیب یکم مردادماه سال ۱۳۹۹،  نخستین سایت ۵G ایران، با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و ایرانسل، در محل پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، واقع در خیابان کارگر شمالی تهران راه‌اندازی شد.

پس از راه‌اندازی دومین سایت 5G در امیرآباد تهران نیز، سومین سایت 5G ایرانسل که برخلاف دو سایت داخل ساختمانِ (Indoor) قبلی، نخستین سایت خارج از ساختمان (Outdoor) نسل پنج ایرانسل است، ۲۲ آبان ماه ۱۳۹۹، در محل دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تربیت‌مدرس راه‌اندازی شد و امکان استفاده عموم مشترکان ایرانسل، به وسیلۀ گوشی‌های موجود در بازار ایران با قابلیت پشتیبانی از 5G و به علاوه، استفاده دانشجویان و پژوهشگران این دانشگاه از آخرین نسل فناوری تلفن‌همراه، در آزمایشگاه 5G این دانشگاه را فراهم کرد.

پس از راه‌اندازی سه سایت نسل پنجم برای مراکز تحقیقاتی و پژوهشی، چهارمین سایت 5G ایرانسل و نخستین سایت نسل پنجم این اپراتور برای استفاده عموم مردم در بوستان آب و آتش، ۲۸ بهمن ماه ۱۳۹۹ راه‌اندازی شد. پنجمین سایت 5G ایران و ایرانسل نیز سوم اسفند ماه، در شیراز در محل ارگ کریمخانی و با هدف توسعه شهر هوشمند در این کلانشهر افتتاح شد. ششمین سایت 5G ایرانسل نیز درجزیره کیش راه‌اندازی شد.

در راستای راه‌اندازی سایت‌های 5G در ایران، همراه اول نیز از اجرای تجاری‌سازی و راه‌اندازی 5G این اپراتور خبر داد. بدین‌ترتیب چهارم اسفند ماه ۱۳۹۹،  حرم مطهر رضوی و همچنین کارخانه نوآوری مشهد، تحت پوشش تلفن همراه نسل پنجم و اینترنت پرسرعت 5G همراه اول قرار گرفت تا مشترکین همراه اول در مشهد نیز از این فناوری برخوردار شوند.

پس‌ از رونمایی از دو سایت 5G همراه اول در مشهد، سومین سایت این اپراتور نیز دهم اسفند ماه در تهران رونمایی شد. در این مراسم، سرعت ۳.۶۶ گیگابیت‌برثانیه در حضور کارشناسان  و اصحاب رسانه ثبت شد. چهارمین سایت 5G همراه اول نیز ۲۴ اسفندماه ۱۳۹۹، در مجموعه باغ کتاب تهران راه‌اندازی شد. افتتاح سایت 5G استان قم هم ۲۷ اسفندماه انجام شد.

همچنین فرایند تجاری‌سازی 5G FWA شرکت ارتباطات مبین‌نت و ارائه 5G برای مشترکان خانگی و سازمانی، ۱۸ اسفند ماه ۱۳۹۹ آغاز شد تا به گفته وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، به دلیل کم‌کاری‌ها در توسعه اینترنت خانگی، به جای توسعه VDSL، به سمت اینترنت خانگی 5G برویم.

به گفته رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، هنوز زمان زیادی از پیاده‌سازی نسل چهارم ارتباطات نگذشته است، با وجود این، نه‌تنها در ایران بلکه در کل جهان چشم‌اندازی چندساله برای فراگیر شدن ۵G وجود دارد. بعضاً گفته می‌شود که بسیاری از کشورهای جهان سال ۲۰۲۵ را برای پیاده‌سازی کامل 5G هدف‌گذاری کرده‌اند؛ یعنی چیزی حدود چهار تا پنج سال آینده.

در مصوبه ۴-۳۱۰ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات آمده است که مطابق با مدل اقتصادی تدوین شده، در مصوبه جدید اشخاص حقوقی ایرانی مجاز هستند مراکز تبادل داده (IXP) ایجاد کنند و شرکت ارتباطات زیرساخت نیز برای به ایجاد و نگهداری این مراکز در چارچوب طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات موظف شده است.

علاوه بر این، تمام اشخاص حقوقی ایرانی با داشتنAS Number مستقل، مجاز به اتصال و تبادل ترافیک بر بستر IXP هستند. بنابراین تمام صاحبان محتوا، پلتفرم‌ها، پیام‌رسان‌ها و فراهم‌کنندگان خدمات پایه کاربردی شبکه ملی اطلاعات می‌توانند با اتصال به مراکز IXP برای تبادل و peering پهنای باند محتوای خود با دارندگان پروانه و یا سایر اشخاص اقدام کنند.

در این راستا محمدجواد آذری جهرمی -وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات- در توییتر نوشت: اولین مرکز تبادل داده (IXP) بین‌المللی ایران در منطقه ویژه اقتصادی پیام، آماده ورود به مدار فعالیت شد. ‏این مرکز مهم‌ترین زیرساخت «رفع انحصار» واردات اینترنت در کشور و اولین گام برای رفع انحصار است.

وی پیش از این درباره انحصار شرکت زیرساخت گفته بود: این شرکت بعد از خصوصی‌سازی به عنوان بخش دولتی مخابرات فعالیت خود را آغاز کرد. با قانونی که در اجرای سیاست‌های کل اصل ۴۴ قانون اساسی و خصوصی‌سازی مخابرات مطرح و توسط مجلس تصویب شد اکنون اینترنت در ایران به‌صورت انحصاری در اختیار شرکت ارتباطات زیرساخت قرار گرفته است. ما در تلاش هستیم با تفسیرهایی که از این قانون وجود دارد و اختیاراتی که دولت دارد، تا قبل از اتمام دولت دوازدهم، شرایطی را فراهم کنیم که واردات پهنای باند از طریق شرکت‌های مختلف میسر و انحصار شرکت زیرساخت شکسته شود.

آذری جهرمی خاطرنشان کرده بود: بر این اساس ما اولین مرکز داده بین‌الملل (IXP) را با نام منطقه ویژه ارتباطات و فناوری اطلاعات در مجموعه فرودگاه پیام دایر کردیم. این مرکز یکی از اجزای شبکه ملی اطلاعات است که در سند مصوب آمده است. زیرساخت این شبکه فراهم است و کارهای فنی نیز انجام شده تا ما را به سمتی ببرد که تا مرداد ۱۴۰۰ انحصار را از شرکت زیرساخت برداریم. هر چند کار دشواری است اما تمام تلاش خود را به کار می‌گیریم.