صنعت خودرو در کشور همیشه با انتقادات جدی روبرو بوده است. این انتقادات در دولت سیزدهم هم بیشتر شده است. یکی از شعارهای مجلس یازدهم و دولت سیزدهم، ساماندهی صنعت و بازار خودرو بود، اما گذشت حدود دو سال از عمر مجلس یازدهم و ۹ ماه از عمر دولت سیزدهم، نه تنها خبری از بهبود اوضاع نیست که با کمترین تحقیق و بازدید میدانی می‌توان دریافت که این حوزه، بیش از همیشه دچار آشفتگی و سردرگمی شده است.

حال، سیدرضا فاطمی‌امین وزیر صمت به واسطه این بی‌برنامگی و عدم‌کنترل بازار، در لبه تیغ استیضاح قرار گرفته است و شاید در هفته‌های آتی، شاهد اولین برخوردهای جدی مجلس با دولت باشیم. بهروز محبی عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس معتقد است وزیر صمت به قول‌های که به مجلس داده بود، عمل نکرده است. او می‌گوید: زمانی که وزیر صمت برای کسب رای اعتماد به مجلس آمد، چند قول در حوزه صنعت خودرو و مدیریت بازار آن به نمایندگان داد؛ اول اینکه انحصار شکسته شود، دوم اینکه تولید خودرو افزایش پیدا کند و سوم اینکه به کیفیت تولید توجه ویژه شود. حال که هشت ماه از دوران ریاست ایشان می‌گذرد، می‌بینیم که هیچ‌کدام از این اتفاقات رخ نداده است.

نماینده سبزوار افزود: هر سه قول آقای وزیر در خصوص خودرو، زیر سوال است و ما شاهد این هستیم که نسبت به دو سال پیش، هم کیفیت پایین‌تر آمده و هم خودروها گران‌تر شده و هم دوران انحصار ویژه‌ای به وقوع پیوسته است و اکنون هر تصمیمی که می‌خواهند برای مردم می‌گیرند و بر خلاف اصل سوم قانون اساسی انحصار ایجاد می‌کند. بندهای ۶، ۹، ۱۱ و ۱۲ اصل سوم قانون اساسی را باید به دوستان یادآوری کرد؛ مردم باید در حوزه اقتصادی، حق انتخاب داشته باشند، ولی ما همچنان شاهد محدودیت‌ها هستیم.

محبی اظهار داشت: وزیر صمت در برابر وضعیت فعلی صنعت و بازار خودرو و نارضایتی عمومی که شکل گرفته باید پاسخگو باشد. رهبر انقلاب هم در صحبت‌های خود اعلام کردند که مردم ناراضی هستند و این نارضایتی هم به حق است. از این‌رو، توقع داریم آقای فاطمی‌امین اقدامات عاجلی را انجام دهند.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس یادآور شد: اینکه ما در مجلس بحث واردات خودرو را مطرح کردیم، برای تنظیم بازار و رضایت نسبی مشتریان بود. خودرو باکیفیت حق مردم است. به هر حال شورای نگهبان پس از اینکه نظر تشخیص مصلحت نظام را خواست، روی به ایراد مصوبه آورد. در هر صورت باید مشکل را حل کرد؛ چیزی که تاکنون توسط دولت رخ داده، قابل قبول نیست.

نماینده سبزوار در ادامه بیان کرد: اگر مدیران خودروسازی در ایران، خودشان و خانواده‌هایشان روی به استفاده از ماشین‌های داخلی می‌آوردند و به طور مثال «پراید» سوار می‌شدند، اکنون «پراید» به لحاظ کیفیت، «پرادو» شده بود. این افراد باید از نزدیک کیفیت خودروهای خود را لمس کنند اما خودشان ماشین‌های خارجی سوار می‌شوند. بنده خودم سه بار در جاده به خاطر نقص فنی به مشکل خوردم و مشکل مردم را درک می‌کنم. تولیدکنندگان هم باید بفهمند و بدانند که بی‌کیفیتی محصولات‌شان، چه بلایی سر مردم آورده است.

او در پایان در خصوص استیضاح احتمالی وزیر صمت، گفت: کلاً آقای وزیر باید پاسخگو باشد، چه استیضاح بشود و چه نشود. اگر استیضاح صورت بگیرد، نحوه دفاع آقای فاطمی‌امین در اینکه ایشان وزیر بماند خیلی تاثیرگذار است، هرچند که ارائه برنامه‌های او هم می‌تواند در رای نمایندگان مثمرثمر باشد.

هرچه از عمر دولت سیزدهم می‌گذرد، کمبودها، وعده‌های بر زمین مانده و حتی تضادها بیش از پیش دیده می‌شود. خیلی زود انتقادها از تیم اقتصادی دولت سیزدهم آن هم نه فقط از سمت اصلاح طلبان، بلکه از سوی برخی از حامیان سیدابراهیم رئیسی بالا گرفته است.

یکی از وزرایی که به نظر می‌رسد شرایط خوبی در مجلس ندارد، سیدرضا فاطمی‌امین است. بنا بود بازار خودرو در دولت سیزدهم نظم بیشتری به خود بگیرد تا دیگر شاهد گرانی در این حوزه نباشیم، اما در یک فقره فقط چند هفته پیش، ۱۸ درصد قیمت خودروهای داخلی گران شد و نکته عجیب‌تر حمایت وزیر صمت از این گرانی بود که گفت افزایش قیمت، کمتر از نصف تورم است. در همین رابطه، لطف‌الله سیاهکلی، عضو کمیسیون صنایع مجلس می‌گوید مدت‌ها پیش، دو موضوع اساسی در خصوص خودرو و معدن را با وزیر صمت مطرح کردیم، اما از روند در پیش گرفته شده رضایت نداریم.

او گفت: در بحث معدن، وزارت صمت آن‌طور که باید و شاید به وظایفش در این زمینه عمل نکرده است و معادن ما همچنان در مهجوریت به سر می‌برند؛ هم معدن‌هایی که در حال بهره‌برداری هستند و هم آن‌هایی که تا به حال کاری برایشان انجام نشده است.

نماینده قزوین تصریح کرد: موضوع دوم و مهم که این روزها در دستور کار برای بررسی است، افزایش ۱۸ درصدی نرخ خودروست. ما اعتقاد داریم این عدد ۱۸ درصد نیست و پیش‌بینی‌مان بیشتر از این‌هاست. ضمناً قرار بر این بود که حاشیه بازار جمع شود، ولی می‌بینیم هنوز اجرا نشده است، همین الان در بازار، حاشیه وجود دارد. ما نباید این مقدار افزایش قیمت را در حوزه خودرو می‌دیدیم. قیمت واقعی خودرو اصلاً چیزی که امروز اعلام شده، نیست. قیمت واقعی خودروهایی در کلاس ایران، زیر ۱۰ هزار دلار است و ما همان را ۲۰ هزار دلار به مردم می‌فروشیم.

این چهره اصولگرای مجلس اظهار داشت: آقای فاطمی‌امین حرف‌های خودروسازان را تکرار می‌کند تا یک حرف علمی و منطقی را. ما همچنان بر سر مواضع خودمان برای استیضاح ایشان هستیم و این موضوع در اختیار هیات رییسه است، زیرا آن‌ها باید طرح استیضاح وزیر صمت که با امضای همکاران به آن‌ها ارجاع داده شده را اعلام وصول کنند. برای استیضاح، ۱۰ امضا نیاز است، ولی چند برابر این عدد امضا جمع شده است.

سیاهکلی افزود: ما به افزایش قیمت خودرو اعتراض داریم و این ظلم به مردم است و فقط خودروساز را یک پله بالاتر می‌برد، هرچند مشکل او هم حل نمی‌شود. در این افزایش، همان‌طور که آقای رئیسی اعلام کرد دولت هم ناراضی است. از طرفی، خودروساز هم که این قیمت را قبول ندارد و می‌گوید باید از این گران‌تر شود. مصرف‌کننده هم که ناراضی است. مجلس هم که ناراضی است. پس آقای وزیر بیا و توضیح بده برای چه این کار را کردید؟ چه کسی از این افزایش قیمت راضی است؟ همه زنجیره تولید خودرو از این افزایش قیمت ناراضی هستند.

عضو کمیسیون صنایع مجلس در ادامه گفت: قطعه‌سازان واقعی ما در پروژه خودروسازی بسیار محروم هستند و ما از آن‌ها دفاع می‌کنیم، چون کارشان بسیار خوب است. این قطعه‌سازان قطعه را ارزان، قسطی و نسیه‌ای می‌دهند. در این میان، یک گروه قطعه‌ساز، شریک خودروساز هستند که پدر قطعه‌سازان را درآورده‌اند. این قطعه‌سازان که سهامدار خودروسازها هستند برای خود، هلدینگ راه‌اندازی کرده‌اند و قطعه‌سازان به این‌ها قطعه می‌دهند و حقیقتاً این رویکرد خیلی بد است.

وی گفت: یقیناً هیچ وزیری دوست ندارد استیضاح شود. چون ورود به استیضاح با خروجش، خیلی متفاوت است، یعنی ممکن است در مجلس اتفاقات عجیب و غریبی بیفتد. ممکن است وزیر بیاید و بدون وزارت خارج شود. این قدرت مجلس است. عوامل وزارت صمت، در حال لابی با مجلس هستند تا فاطمی‌امین استیضاح نشود و این طبیعی است و هرکس دیگری هم این کار را می‌کند، ولی، چون ظلم به مردم است ما کوتاه نمی‌آییم تا قیمت خودرو برگردد. بعد از آن می‌نشینیم و در مورد فرآیند و ساختار خودروسازی و هزینه‌های سربار صحبت می‌کنیم تا کارها مدیریت‌شده پیش برود.

سیاهکلی در پایان خاطر نشان کرد: اگر قیمت‌های خودرو به قبل برگردد، من حاضرم امضایم را پس بگیرم، ولی اگر قیمت به همین منوال باشد پای امضایم هستم و پیش‌بینی می‌کنم اعلام وصول استیضاح وزیر در همین سال ۱۴۰۰ اتفاق خواهد افتاد.