همایون حایری معاون برق و انرژی وزیر نیرو در جلسه  بررسی وضعیت مصرف و تولید صنعت برق، با بیان  اینکه هم اکنون نیروگاه ها در حداکثر شرایط تولید قرار دارند اما نیاز مصرف در هفته جاری به دلیل گرمای شدید این روزها افزایش بیشتری خواهد یافت، اظهار کرد: کرد: تمام هماهنگی ها و تلاش ها برای عبور از شرایط کنونی و پرهیز از اعمال خاموشی برق است.

وی افزود: با توجه به شرایط پیش رو، انتشار جداول احتمالی خاموشی باید با دقت بیشتری ادامه یابد.

در این نشست همچنین محمدحسن متولی زاده مدیرعامل توانیر نیز بر ضرورت رعایت سقف های تعیین شده مصرف در استان ها و اجرای مصوبات بالادستی تاکید کرد  و گفت: پایداری برق کل کشور و به ویژه بیمارستان ها و مراکز درمانی در این شرایط کرونایی ضرورت دارد.

وی با اشاره به برگزاری کنکور سراسری در انتهای هفته جاری، برضرورت هماهنگی با سازمان سنجش در جهت تامین برق مراکز برگزاری این آزمون مورد تاکید قرار داد و اظهار کرد: مدیریت منابع آبی پشت سدها برای تداوم تامین آب و برق تا پایان تابستان اهمیت دارد. منابع آبی ذخیره شده در پشت سدها برای مصارف شرب و آبیاری کشاورزی نیز باید مورد استفاده قرار گیرد.

مدیرعامل توانیر با اشاره به ضرورت هماهنگی های بیشتر با صنایع بزرگ در استان ها خاطرنشان کرد: در کنار همه این فعالیت ها، همه در منازل نیز باید با کاهش مصرف برق از طریق سه راهکار ساده تنظیم کولرهای گازی روی ۲۵ درجه، استفاده از دور کند کولرهای آبی و عدم استفاده از وسایل پرمصرف برقی در ساعات بعد از ظهر (۱۲ تا ۱۸)، در حفظ پایداری شبکه برق و جلوگیری از خاموشی کمک کنیم.

طبق اعلام وزارت نیرو، رضا اردکانیان گفت: با پیگیری‌های به عمل آمده، از منابع ارزی موجود در بانک تجارت عراق امروز مبلغ ۱۱۵ میلیون فرانک سوئیس به حساب بانک سوئیسی برای دریافت ۱۶ میلیون دوز واکسن کوواکس واریز شد.

وزیر نیرو هشتم خرداد از صدور مجوز برای تامین منابع ارزی ایران در عراق برای خرید ۱۶ میلیون دوز واکسن کوواکس و انتقال این مبلغ به یک بانک اروپایی خبر داده بود.

رضا اردکانیان در جمع خبرنگاران با بیان این‌که این روزها با مشکلاتی برای تامین و عرضه برق مواجه هستیم، اظهار کرد: علی‌رغم گزارشاتی که در روزهای اخیر توسط همکاران من ارائه شده و به تناسب برای مضیقه‌هایی که برای هموطنان در بخش خانگی و تجاری فراهم شده، عذرخواهی کردند. بنده نیز وظیفه دارم به عنوان وزیر نیرو از بابت تمام این مضیقه‌ها و فشارها صمیمانه عذرخواهی کنم و نیاز به این است که اطلاعات دقیق و کارشناسانه را در اختیار تمام مردم قرار دهیم.

وی با بیان این‌که در بخش برق ظرفیت نصب شده نیروگاهی ۸۵ هزار و ۳۱۳ مگاوات است، گفت: از این مقدار حدود ۱۲ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاه‌های آبی و ۷۳ هزار و ۳۱۳ مگاوات ظرفیت نصب شده بقیه نیروگاه‌های حرارتی، اتمی، تجدید پذیر و تولید پراکنده است.

اردکانیان اظهار کرد: عمر نیروگاه‌های غیرآبی به نوعی تابعی از دما و ارتفاع است. نیروگاهی که در بندرعباس در سطح دریا قرار دارد با نیروگاهی که در مراتع مرتفع واقع شده، خروجی‌های متفاوتی دارد.

مجموع تولید عملی کشور در تابستان ۶۰ هزار مگاوات است

به گفته وزیر نیرو، به ازای هر ۱۰۰ متر ارتفاع، یک درصد و به ازای هر یک درجه دمای بالای ۱۵ درجه، ۰.۷ درصد از توان خروجی نیروگاه‌ها کاسته می‌شود. با این محاسبه ما در تابستان در نیروگاه‌ها به جز آبی‌ها حدود ۵۰ هزار مگاوات ظرفیت عملی داریم؛ لذا در بهترین شرایط مجموع تولید عملی کشور با احتساب راندمان، حدود ۶۰ هزار مگاوات است.

وی گفت: امسال برای تابستان با توجه به واحدهایی که جدیدا وارد مدار کردیم و آمادگی واحدهای قدیمی روی این عدد ۶۰ هزار مگاوات می‌توانستیم در شرایط آبی نرمال حساب کنیم، اما کاهش بارش‌ها (که حدود ۵۵ درصد سال گذشته کاهش داشت) موجب شد در نیروگاه‌های آبی با ۳۵۰۰ مگاوات کاهش ظرفیت عملی مواجه باشیم.

اردکانیان اظهار کرد: پیش‌بینی ما این بود که در تابستان امسال ۵۶ هزار و ۵۰۰ مگاوات ظرفیت عملی داشته باشیم اما سال گذشته با افزایش یک میلیون مشترک جدید مواجه شدیم و حدود ۲۰۰۰ مگاوات باید تولید نیروگاه‌ها بیشتر می‌شد که برهمین اساس در سال ۱۳۹۹ جمعا ۲۵۰۰ مگاوات واحد جدید وارد مدار کردیم.

گرمای زودرس یکی از دلایل وقوع خاموشی

وزیر نیرو اضافه کرد: سوالی که در اینجا پیش می‌آید، این است که چرا با این برنامه‌ریزی‌ها با کمبود مواجه شدیم؟ که باید گفت، یک بخش موضوع گرمای زودرس بوده است. ما در فروردین‌ امسال به طور متوسط افزایش دمای پنج درجه داشتیم و در اردیبهشت‌ماه افزایش دمای سه درجه را تجربه کردیم که این مساله روی خروجی توان نیروگاه‌ها و همچنین شروع به کار دستگاه‌های سرمایشی اثر می‌گذارد.

استخراج غیرمجاز رمزارز، دلیل دیگر خاموشی‌هاست

وی با بیان این‌که یک اتفاق واقعا خارج محاسبه‌ای که رخ داد موضوع رمزارزها بود، گفت: این روزها اعداد و ارقام زیادی در این رابطه شنیده می‌شود، اما باید روی اطلاعات موثق تمرکز داشت.

اردکانیان ادامه داد: دولت مصوبه‌ای را برای موضوع رمزارزها ارائه داد که براساس آن کسانی که می‌خواهند از این بخش استفاده کنند باید به وزارت صنعت، معدن و تجارت مراجعه کرده و مجوزهای لازم را اخذ کنند و در این مسیر که به وزارت نیرو مرتبط می‌شود، وزارت نیرو نیز به آنها انشعاب خواهد داد. برای کسانی که مسیر قانونی را طی کردند عددی که ما داریم همان چیزی است که در گزارشات مورد اشاره قرار گرفته و بالغ بر حدود ۳۰۰ مگاوات است.

وزیر نیرو با بیان این‌که براساس مطالعاتی که با همکاری وزارت ارتباطات صورت گرفته و همچنین مطالعاتی که در سطح دنیا انجام شده است و طبق پایش‌های صورت گرفته در این زمینه، در مجموع انرژی الکتریسیته‌ای که در دنیا مصرف می‌شود بیش از ۱۰ درصد تخمین زده شده که متعلق به ایران است. همکاران ما نیز رشد مصرف را که تحلیل کردند به برآورد حدود ۲۰۰۰ مگاوات رسیدند که ۳۲۱ مگاوات دارای مجوز است.

اردکانیان ادامه داد: براساس گزارشاتی که از نیروی انتظامی دریافت می‌شود در اماکن مختلف واحدهای تولیدی متروکه در یک پوشیدگی حضور دارند و این اتفاق غیرمترقبه برای وزارت نیرو بود. البته وزارت نیرو از توسعه نظام‌مند این کار استقبال می‌کند و امسال نیز سعی کردیم با تشویق متقاضیان استخراج رمزارز آنها را به احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر سوق دهیم.

وزیر نیرو اظهار کرد: هدف ما این بود که افراد با احداث نیروگاه‌ تجدیدپذیر، اقدام به احداث رمزارز کنند و کمبود برق آنها را وزارت نیرو تامین کند و در ازای وجه با آنها تهاتر انرژی داشته باشیم؛ یعنی در زمانی که نیاز داریم بتوانیم از نیروگاه‌های آنها استفاده کنیم.

هیچ پشت پرده‌ای برای خاموشی‌ها وجود ندارد

وی گفت: درست است که بی‌برقی خیلی سخت است، اما بی‌اخلاقی از بی‌برقی بسیار سخت‌تر است و من این اطمینان را می‌دهم که هیچ پشت پرده‌ای برای خاموشی‌های اخیر وجود ندارد و تنها بخش شگفت‌زدگی ما سطح وسیع استفاده غیرمجاز از ماینرها است.

اردکانیان با بیان این‌که تصاویری که من دارم گویای این است که تقریبا استفاده از رمزارزها به صورت غیرمجاز وارد تمام بخش‌ها شده است، گفت: آنچه تاکنون کشف شده است درصد کمی از آن چیزی است که احتمال داده می‌شود فعال باشد. اما این اطمینان را به مردم می‌دهم که توان دستگاه‌ها بالاست و همکاری خوبی در وزارت اطلاعات و دستگاه‌های مذکور در حال شکل گیری است که ما در کوتاه‌ترین زمان ممکن محله‌های مربوطه را شناسایی کنیم.

وی اظهار کرد: مجازات تنها به موضوع جریمه اکتفا نخواهد شد و هرجا استفاده غیرمجازی صورت بگیرد، مراجع قانونی انشعاب را قطع خواهند کرد تا رسیدگی لازم انجام شود، چرا که قابل پذیرش نیست که بنده در واحد مسکونی یک استفاده غیرمجاز داشته باشم که موجب کاهش تولید و به دنبال آن تحمیل خاموشی به افراد دیگر شود.

وزیر نیرو با بیان این‌که تصمیمات خوبی در این راستا گرفته شده است و امیدواریم مجموع فعالیت‌ها موجب برطرف شدن سریع این مشکل شود، ادامه داد:  هرکسی که دلبسته این نظام است به ویژه در این شرایط ، وجدان اخلاقی‌اش اجازه نمی‌دهد که کوچکترین اختلالی در آرامش مردم ایجاد شود.

مذاکرات وین پیشرفت خوبی داشته است

وی با اشاره به مذاکرات وین اظهار کرد: براساس گزارشات اعلام شده بحث‌ها پیشرفت خوبی داشته و امیدواریم در روزهای پیش‌رو مطالبات برحق جمهوری اسلامی پذیرفته شود و طبیعتا ما هم بیش از همه پایبند به تعهدات‌مان هستیم و تصمیم قطعی دولت را در این می‌بینیم که هر یک ساعتی که با رعایت مجموعه مصالح کشور و چارچوب‌های که توسط مقام معظم رهبری تعیین شده از این تحریم‌ها خلاصی یابیم.

مصرف برق در ایران برای رمزارزها حدود ۲۰۰۰ مگاوات است

اردکانیان در پاسخ به ایسنا مبنی بر این‌که آیا صحبت‌هایی که گفته می‌شود بخش‌های دولتی اقدام به استخراج رمزارز کرده‌اند و چینی‌ها نیز مزارع رمزارز خود را در ایران توسعه داده‌اند، درست است یا خیر؟ تصریح کرد: یک استفاده مجاز و یک استفاده غیرمجاز از رمزارزها داریم. براساس برآورد همکاران تخصصی بخش برق کشور و براساس ارزیابی‌ها و تهدیدهای جهانی که منشأ تولید رمرارزها را می‌تواند با دقت بسیار بالایی پیدا کند و بگوید چه کشوری چه میزان برق برای تولید رمزارز استفاده می‌کند، گفته شده که مصرف در ایران حدود ۲۰۰۰ مگاوات است.

به گفته وزیر نیرو، برای تولید هر یک بیت‌کویین حدود ۳۰۰ مگاوات ساعت انرژی مصرف می‌شود که این در شرایطی است که الگوی مصرف برای خانوار کمتر از ۳۰۰ کیلووات ساعت است، یعنی مصرف ۱۲۰۰ ماه برق مصرفی یک خانواده را شامل می‌شود.

وی با بیان این‌که از این میزان ۳۲۱ مگاوات مجاز است، یعنی برای آن پروانه صادر شده است، اظهار کرد: در زمانی که با مشکل کمبود برق مواجه شدیم حتی انشعابات مجاز را نیز قطع کردیم و اکنون صادرات زیادی نداریم و ظرفیت قراردادی ممکن برای صادرات حدود ۱۵۰۰ مگاوات تخمین زده شده است.

ممکن است صادرات برق صفر شود

اردکانیان ادامه داد: این میزان نیز زمانی که کشور در شرایط اضطراری باشد کاهش پیدا خواهد کرد و اکنون این عدد بسیار کم شده و ممکن است به صفر نیز برسد.

وزیر نیرو با طرح این سوال که در حال حاضر چه کسانی می‌توانند از رمزارزها استفاده کنند؟ گفت: ما به طور بالقوه این شرایط را در کشور داریم، یعنی دانش و سازوکارهایی در کشور وجود دارد که امکان استخراج از رمزارزها را فراهم کرده است. در همین راستا نیز روز گذشته جلسه‌ای را با وزارت ارتباطات به منظور ایجاد سازوکارهایی فراهم کردیم تا بتوانیم سریع‌تر مکان‌های استخراج رمزارز غیرمجاز را شناسایی کنیم که متاسفانه آمار گویای توسعه این بخش است اما اعتقاد ما این است که باید برای این اوضاع برنامه ریزی صورت گیرد و برای آن نیز دستورالعمل‌هایی تدوین شود.

رد شایعه حملات سایبری

اردکانیان با رد شایعه حملات سایبری به صنعت برق اظهار کرد: به هیچ وجه این مساله را تایید نمی‌کنم. باید گفت نه در این ایام بلکه در کوران ایام جنگ اقتصادی و فشارهای زیادی که وجود داشت همه دستگاه‌های مذکور که یکی از آنها وزارت نیرو است تدارک لازم را برای این مساله دیده بودند و تجهیزات مورد نیاز در این راستا فراهم شده بود و من این اطمینان را می‌دهم که در این اختلالات موردی که داشتیم به هیچ وجه اینگونه نبود و در آینده نیز شاهد چنین مساله‌ای نخواهیم بود.

چرا خاموشی‌های بی‌اطلاع صورت گرفت؟

وزیر نیرو در پاسخ به این سوال که چرا صنعت برق بدون اعلام قبلی اقدام به خاموشی کرد؟ اظهار کرد: جلسات متعددی در این رابطه برگزار شد و من توضیحات لازم در این رابطه را اعلام کردم و در حال حاضر سعی می‌کنیم که با به مدار آمدن واحدها شرایط را نرمال کنیم و علی‌رغم گرمی هوا به دنبال کاهش خاموشی‌های مقطعی باشیم کما این‌که روز گذشته این اتفاق افتاد اما اگر جایی نیز ضرورت است این کمبود نیز وجود داشته باشد با رعایت تمام ملاحظات و اولویت‌ها و اطلاع قبلی خاموشی اعمال خواهد شد.

چرا تجدیدپذیرها به کمک صنعت برق نیامدند؟

وی همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر این‌که چرا تاکنون تجدید پذیرها نتوانستند به کمک صنعت برق بیایند؟ گفت: واقعیت این است که بنده و مدیران قبل از من و همچنین مسئولان تصمیم ساز و تصمیم‌گیر کشور همه بنا را براین گذاشتند که ما یکی از کشورهای پیشتاز در امر توسعه نیروگاه‌های تجدید پذیر باشیم و به واسطه نعمت‌هایی که در اختیار داریم قطعا می‌توانیم به این نقطه برسیم.

اردکانیان در ادامه گفت: روزهای آفتابی بی‌شمار و البته شدت تابش بسیار خوب این امکان را در اختیار ما قرار داده است و باید توجه داشت که در اطراف ما کشورهایی وجود دارد که همین تعداد روزهای آفتابی را دارند اما متخصصان و کارشناسان می‌گویند که شدت تابش در کشور ما بسیار بیشتر است به این معنا که از یک واحد و یک مترمربع پنل خورشیدی می‌توانیم انرژی بیشتری را تولید کنیم، لذا همه چیز برای توسعه این صنعت مهیا است.

وی با بیان این‌که در حوزه نیروگاه‌های بادی پتانسیل‌های خوبی در کشور وجود دارد تنها یک تونل بادی ما که با کشور افغانستان مشترک است ظرفیت مطالعه شده آن بالغ بر ۳۰ هزار مگاوات است، یعنی نصف تمام ظرفیت عملی امروز نیروگاه‌های ما توان تولید دارند، گفت: در آن بخشی که در کشور وجود پتانسیل زیادی داریم؛ به طوری که گروه مپنا اکنون در حال ساخت توربین‌های بادی است که در سیستان و بلوچستان نصب می‌شود.

وزیر نیرو ادامه داد: توسعه تجدیدپذیرها مستلزم سرمایه گذاری است و سرمایه گذاری‌های داخلی و خارجی نیز به شکلی در آمده‌اند که تحریم‌ها مانعی برای هر نوع مبادلات ارز، نقل و انتقال پول، مراودات بانکی شد و همین مساله موجب عقب نشینی سرمایه گذاران خارجی شد.

به گفته وی، سرمایه گذاران داخلی نیز افزایش نرخ ارز مشکلاتی برای آن ایجاد کرد و با توجه به این‌که ما قرارداد خرید تضمینی داریم می‌بایست مکررا این قراردادها تصحیح شوند تا سرمایه گذار بتواند با ریالی که از توانیر دریافت می‌کند بتواند تعهدات ارزی خود را اجرا کنند. این مسائل مشکلاتی را ایجاد کرد اما امیدواریم که در آینده بتوانیم نرخ‌ها را اصلاح کنیم و بازپرداخت‌ها زودتر انجام شود و با در اختیار گذاشتن تسهیلاتی در اختیار سرمایه گذاران موجب تشویق آنها شویم.

اردکانیان با بیان این‌که برای تشویق تجدید پذیرها برنامه‌هایی را تاکنون در نظر گرفته‌ایم، اظهار کرد: به طور مثال به آنها اعلام کرده‌ایم که صادرات انرژی تجدید پذیرها آزاد است و در انحصار توانیر نیست یا اخیرا ابلاغ کردیم که می توانند مزارع تجدید پذیر را برای تولید رمزارزهای مجاز به شکل قانونی ایجاد کنند و ما در این راستا به آنها کمک خواهیم کرد.

دعوتی برای حضور در کمیسیون انرژی نداشتم

اردکانیان در پاسخ به سوال چرایی عدم حضور در مجلس برای توضیح خاموشی‌ها در کشور؟ گفت: دیروز (سوم خرداد ماه) قرار بود جلسه‌ای با اعضای کمیسیون انرژی داشته باشیم و بنده به سوالات قابل طرح تمامی نمایندگان در این کمیسیون پاسخ بدهم. همزمان با این جلسه، وزیر کشور نیز با تمامی استانداران کشور جلسه‌ای داشت و به دلیل اینکه اکثر وظایف اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف در استان‌ها به دوش استانداران است؛ از هفته گذشته برای حضور در این جلسه به‌دنبال وقت بودم که خوشبختانه با موافقت وزیر کشور قرار به حضور بنده شد.

وی ادامه داد: بعد از تماس با رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی و توضیح مسائل و وضعیت جلسات متعدد، مقرر شد همین جلسه کمیسیون انرژی در هفته بعد برگزار شود.

وزیر نیرو با بیان اینکه هیچ دعوتی برای حضور در کمیسیون انرژی برای محدوده زمانی دیروز صبح نداشتم، گفت: در پی بحث‌هایی که روز قبل در صحن مجلس مطرح شده بود و ماموریتی که رئیس مجلس به کمیسیون انرژی در خصوص خاموشی‌ها داده بود، این کمیسیون صبح اول وقت جلسه‌ای گذاشته و از همکاران بنده برای توضیح برخی مسائل دعوت به حضور در این جلسه کرده بودند.

“رضا اردکانیان” روز یکشنبه در حاشیه دیدار با «ماجد مهدی حنتوش» وزیر برق جمهوری عراق در محل وزارت نیرو در جمع خبرنگاران افزود: براساس دستور رییس جمهوری از یک ماه پیش مقرر شده بود ارز مورد نیاز خرید واکسن از نقاط مختلف جهان تامین شود.

وی با بیان اینکه خرید واکسن طبق نظر وزارت بهداشت، از منابع مختلف انجام خواهد شد، افزود: بر اساس قرارداد بین ایران و روسیه، بخشی از طلب ما از عراق، صرف خرید واکسن‌های روسی می‌شود.

وزیر نیرو اضافه کرد: سفر وزیر برق عراق بیشتر برای تنظیم مطالبات ریالی وزارتخانه‌های نفت و نیرو انجام شده است

وزیر نیرو با اشاره به جزییات دیدار با وزیر برق عراق، گفت: جلسه خیلی خوبی با وزیر برق جمهوری عراق برگزارشد، وی روز گذشته به تهران سفر کرده و دیدارهایی با وزیر نفت انجام داد و امروز نیز جلسه ها و بازدیدهایی با بخش برق و گاز کشورمان دارد.

اردکانیان ادامه داد: کمیسیون مشترک همکاری های ایران و عراق سال گذشته در تهران برگزار شد و از طرف ایران، وزیر نیرو و از سوی عراق، وزیرتجارت در این کمیسیون حضور دارند.

وی با بیان اینکه همکاری‌های برق دو کشور از مدت ها قبل در حال انجام است، افزود: این سفر عمدتا برای تنظیم ترتیبات مالی برای پرداخت بدهی های عراق به شرکت ملی گاز ایران و مقداری هم به شرکت توانیر بوده و هماهنگی خوبی نیز با وزیر نفت انجام شده است که اطلاع خواهند داد.

وزیر نیرو با اشاره به پرداخت پول خرید واکسن از محل مطالبات از عراق، گفت: شرایط این اقدام باید در تهران، بغداد و مسکو انجام می شد که همه ترتیبات قراردادی مهیا شده و انتظار ما این است که نخستین پرداخت ها در همین روزها انجام شود.

اردکانیان خاطر نشان کرد: قراردادهای جاری شامل دو قرارداد دو میلیون دوز و 60 میلیون دوزی است که تلاش می کنیم مسایل مالی‌شان به موقع حل شود.

وی خاطرنشان کرد: تلاش می‌شود با اختصاص این پرداخت‌ها هیچ وقفه و اختلالی در روند واردات واکسن‌های مورد تایید وزارت بهداشت رخ ندهد.

اردکانیان ادامه داد: علاوه بر تامین واکسن از مسکو، مسیرهای دیگری هم در حال انجام است، اما مانند هر کار دیگری، نیاز به زمان دارد تا همه چیز آماده شود.