گروه چهار و ۲۷ دو گروه کالایی هستند که در سال‌های اخیر به ویژه با توجه به شرایط ارزی به نوعی واردات آنها ممنوع شد.

گروه چهار با حدود ۸۰ میلیون دلار کالاهای ممنوعه از سال ۱۳۹۷ و گروه ۲۷ با حدود ۵۰ میلیون دلار دارای اولویت ارزی غیرفعال است که در مجموع حدود ۱۳۰ میلیون دلار کالا را تشکیل می‌داد که با انباشت در مدت طولانی در گمرک و بنادر حتی تا مرحله فاسد شدن پیش رفته بود. از سویی حقوق مکتسبه‌ای برای صاحبان کالا به دلیل واردات قبل از ممنوعیت وجود داشت که باید تعیین تکلیف می شد.

شروط ترخیص کالاهای ۴ و ۲۷

در نهایت بعد از حواشی بسیار تعیین تکلیف این کالاها در دستور کار دستگاه‌های مربوطه قرار گرفت و طبق شرایط تعیین شده امکان ترخیص برای صاحبان کالا فراهم شد.

براین اساس، در گروه چهار که دارای دو ثبت سفارش بانکی و غیربانکی بود مقرر شد که برای کالاهای با ثبت سفارش بانکی امکان ادامه فرآیند تجاری اعم از تمدید، ویرایش  یا ترخیص این کالاها که قبل و یا بعد از تاریخ ممنوعیت تامین ارز شده باشند، فراهم شود.

همچنین در مورد کالاهای گروه چهار رویه غیربانکی مقرر شد چنانچه کالاهایی قبل از ۳۱ اردیبهشت سال ۱۳۹۸ در گمرکات موجود بوده یا برای آنها ثبت سفارش، بارنامه یا قبض انبار قبل از آن تاریخ صادر شده باشد ولی صاحبان کالا نتوانسته اند نسبت به ترخیص آن اقدام کنند مراتب به گمرک اعلام  تا در مورد تمدید مهلت مصوبه قبلی گروه چهار پیگیری شود.

در رابطه با گروه ۲۷ نیز فرار شد که اصالت قبض انبار و بارنامه آنها همچنین موجود بودن کالاها در گمرک و بنادر توسط گمرکات اجرایی و گمرک ایران احراز و به وزارت صمت منعکس و همین طور انطباق آنها با شرایط ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات، توسط دفتر مقررات صادرات و واردات احراز شود، وزارت صمت نیز فورا نسبت به پیگیری موضوع در راستای ایجاد شرایط ترخیص این کالاها اقدام کند.

اعلام آخرین وضعیت ترخیص کالا

اما بررسی آخرین وضعیت ترخیص این اقلام با توجه به گذشت مدتی از ابلاغ شرایط ترخیص، با اعلام گزارشی از سوی ارونقی – معاون فنی گمرک ایران – همراه بود.

بانکی ها در جریان ترخیص

براین اساس، در مورد کالاهای گروه چهار موجود در گمرکات که دارای ثبت سفارش بانکی بوده و قبل یا بعد از ممنوعیت، منشأ ارز آنها مورد تأیید بانک قرار گرفته (کد رهگیری بانک دارند)، بدون قید زمانی، مشکلی برای ترخیص ندارند و صاحبان کالا با مراجعه به گمرکات می توانند نسبت به ترخیص کالای خود اقدام کنند.

غیر بانکی ها فقط به شرط تمدید مصوبه هیات وزیران

همچنین برای کالاهای گروه چهار دارای ثبت سفارش غیربانکی که دارای بارنامه یا قبض انبار قبل از ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ هستند فراخوان صادر شده و صاحبان کالا اقدام به ارسال آمار کردند که این آمار به وزارت صمت ارسال شده است ولی در نهایت  ترخیص کالاهای گروه چهار دارای ثبت سفارش غیربانکی منوط به تمدید مصوبه هیأت وزیران است و اقدام دیگری از سوی گمرک متصور نیست.

لیست ۲۷ به بانک مرکزی رفت

اما درخصوص کالاهای گروه ۲۷، گمرک ایران مشخصات کالاها از گمرکات و صاحب کالاها دریافت و به وزارت صمت ارسال کرده است و وزارت صمت پس از بررسی این ثبت سفارش ها، لیست کالاهایی که قابل ترخیص هستند را به گمرک و بانک مرکزی اعلام کرد. بر این اساس اگر صاحبان کالاهای مندرج در لیست، کد رهگیری بانک را دریافت کنند می توانند نسبت به ترخیص کالای خود اقدام کنند.

صاحبان کالا به این ۵ نکته توجه کنند

اما معاون فنی گمرک در مورد گروه کالایی چهار و ۲۷ با شرایط تعیین شده که در جریان ترخیص قرار دارند چند نکته را مورد تاکید قرار داد که لازم است صاحبان کالا به آن توجه کنند.

ترخیص بدون کد بانک امکان ندارد حتی درصدی

اول این‌که تا زمان ارائه کد رهگیری بانک برای ترخیص کالاهای گروه چهار و ۲۷، هیچ اقدامی از سوی گمرک متصور نیست و حتی این کالاها بدون کدرهگیری بانک، به صورت درصدی هم قابل ترخیص نیست.

کار دیگری از گمرک بر نمی آید

همچنین گمرک ایران تمامی اقدامات فوق را در راستای کاهش رسوب کالاها و همچنین رعایت حقوق مکتسبه صاحبان کالا انجام داده و اقدام دیگری از سوی گمرک امکان پذیر نیست.

تمدید ثبت سفارش ضروری است

از سویی دیگر، اگر ردیف تعرفه کالایی، مطابق استنباط گمرک در یکی از گروه های چهار و ۲۷ قرار گیرد، نیاز به ویرایش ثبت سفارش دارد و اقدامی تا ویرایش ثبت سفارش امکان ندارد.

اگر مشمول متروکه نیستید، برای مرجوع کردن اقدام کنید

اگر کالای گروه چهار یا ۲۷ فاقد ثبت سفارش باشد، حتی اگر قبل از تاریخ ممنوعیت وارد کشور و گمرک شده باشد، به نظر نمی رسد ثبت سفارش جدیدی از سوی وزارت صمت صادر شود،صاحبان کالا اگر کالایشان مشمول مقررات متروکه نشده نسبت به مرجوع کردن  آن اقدام کنند.

 خودرو مشمول نیست

طبق اعلام معاون فنی گمرک ایران  مقررات تعیین شده برای تعیین تکلیف گروه چهار و ۲۷  شامل خودروهای سواری که دارای مقررات خاص هستند نمی شود، درخصوص خودروها هم فقط خودروهایی که دارای رأی برائت یا قرار منع تعقیب باشند، بدون قید زمانی ترخیص می شوند.

به گزارش ایسنا، در کنار کالاهای گروه ۴ که ممنوعیت آن از حدود سه سال گذشته و به دلیل محدودیت های ارزی اعلام شد، کالاهای گروه ۲۷ نیز دارای اولویت ارزی غیر فعال بوده و امکان ترخیص نداشتند. این کالاها اغلب غیر ضرور و مصرفی بوده و گزارش گمرک نشان می داد که حدود ۸۰ میلیون دلار در گروه ۴ و تا مرز ۵۰ میلیون دلار در گروه ۲۷  در گمرک دپو شده بود.

اما در اواخر سال گذشته با توجه به شرایط این کالاها و قرار گرفتن آنها در آستانه فساد یا متروکه شدن به دلیل ماندگاری زیاد در گمرک و بنادر، رایزنی هایی بین دستگاه های مربوطه جهت تعیین تکلیف  صورت گرفت و در نهایت، بر اساس قوانین و همچنین حقوق مکتسبه ای که برای صاحبان کالاها وجود داشت، مجوزهای مربوطه صادر شد.

گروه ۴ با ثبت سفارش بانکی ترخیص شد 

گزارش گمرک ایران در اواخر بهمن ماه ۱۳۹۹ نشان داد که کالاهای گروه ۴ در دو بخش با ثبت سفارش بانکی و  غیر بانکی قرار دارند که در مورد ثبت سفارش بانکی مقرر شد امکان ادامه فرآیند تجاری اعم از تمدید، ویرایش  یا ترخیص این کالاها که قبل و یا بعد از تاریخ ممنوعیت تامین ارز شده باشند، فراهم شود و بخشنامه مربوطه نیز در همان زمان جهت اجرا به کلیه گمرکات اجرایی ابلاغ شده بود.

این در حالی است که تازه ترین اعلام معاون فنی گمرک ایران در مورد کالاهای با ثبت سفارش بانکی نشان می دهد که با ابلاغ بخشنامه مربوط این اقلام پس از اخذ و ارائه کد ساتا قابل ترخیص خواهد بود که ظرف روزهای گذشته ترخیص این کالاها انجام شده است.

صاحبان کالاهای بدون ثبت سفارش بانکی که ترخیص نکردند، اعلام کنند

اما بخش دیگر گروه ۴ مربوط به کالاهای با ثبت سفارش غیر بانکی(بدون انتقال ارز) بود که در مورد آن با وجود مهلتی که پیش تر طبق مصوبه هیات وزیران در اختیار صاحبان کالا برای تعیین تکلیف قرار داده شده بود همچنان بخشی در گمرک باقیمانده بود، بر این اساس  در بهمن ۱۳۹۹ پیش بینی شد که با هماهنگی های صورت گرفته راهکاری برای تعیین تکلیف این قبیل کالاها نیز با هماهنگی دستگاه های مربوطه در دستور کار قرار گیرد.

گزارش معاون فنی گمرک ایران در این رابطه از این حکایت دارد که درخصوص کالاهای گروه ۴ رویه غیربانکی، چنانچه کالاهایی قبل از ۳۱ اردیبهشت سال ۱۳۹۸ در گمرکات موجود بوده یا برای آنها ثبت سفارش، بارنامه یا قبض انبار قبل از آن تاریخ صادر شده باشد ولی صاحبان کالا نتوانسته اند نسبت به ترخیص این کالاها اقدام کنند لازم است مراتب را ظرف حداکثر یک هفته به حوزه معاونت امور گمرکی یا از طریق اتوماسیون اداری اطلاع دهند تا در مورد تمدید مهلت مصوبه قبلی گروه ۴ پیگیری شود.

کالاهای گروه ۲۷ در جریان ترخیص قرار دارد 

بخش دیگری از کالاهای دپو و ممنوع الورود در گمرک کالاهای گروه ۲۷ بود که بهد از حواشی بسیار در مورد تعیین تکلیف آنها، مقرر شده بود
درخصوص ترخیص کالاهای دارای اولویت ارزی غیرفعال یا گروه ۲۷ که اصالت قبض انبار و بارنامه آنها همچنین موجود بودن کالاها در بنادر و گمرکات کشور توسط گمرکات اجرایی و گمرک ایران احراز و به وزارت صمت منعکس شده است و همین طور انطباق آنها با شرایط مادۀ ۱۱ آیین نامۀ اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات، توسط دفتر مقررات صادرات و واردات احراز شده است، وزارت صمت فورا نسبت به پیگیری موضوع در راستای ایجاد شرایط ترخیص این کالاها اقدام کند.

این در حالی است که طبق گزارش معاون فنی گمرک ایران، بخشنامه و مکاتبات مربوط به کالاهای گروه ۲۷ (اولویت ارزی غیرفعال) فهرست بیش از ۳۰۰ فقره اظهارنامه به کلیه گمرکات اجرایی ابلاغ شده و صاحبان کالا با اخذ کد رهگیری بانک، می توانند نسبت به ترخیص کالاهای خود اقدام کنند که ظرف روزهای گذشته، کالای تعداد زیادی از اظهارنامه های مربوطه ترخیص شده است.