طلایی خاطرنشان کرد: فعالین اقتصادی، تجار، بازرگانان، تولیدکنندگان و صادرکنندگان و همچنین اعضای اتاق بازرگانی در سراسر کشور از این ابزار استفاده می‌کنند تا ظرفیت‌های تولیدی و صادراتی خود را به دنیا معرفی کنند. چراکه ما برخلاف دیگر کشورها ابزار دیگری جز فضای مجازی و حضور در نمایشگاه‌های تجاری نداریم. اگر این محدودیت اعمال شود، دیگر ابزاری وجود نخواهد داشت.

وی تصریح کرد: تهیه‌کنندگان این طرح عنوان می‌کنند که پلتفرم‌های داخلی برای جایگزینی وجود دارد. اما سوال این است که آیا همه خارجی‌ها هم از این پلتفرم‌ها استفاده می‌کنند تا تجار و بازرگانان برای معرفی ظرفیت‌های بتوانند از آن استفاده کنند؟ دست‌اندرکاران این طرح باید پاسخگو باشند که این کار چه آسیب‌هایی می‌زنند.

رییس کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق بازرگانی ایران با انتقاد از کم‌کاری‌ها در حوزه فرهنگی گفت: بدون مطالعه و به صورت تک بعدی به این موضوع پرداخته‌اند که شبکه‌های اجتماعی به فرهنگ این کشور آسیب می‌زند. در صورتی که اینها همه ابزار هستند و اتفاقا تولید محتوای دیجیتال به عهده کمیسیون فرهنگی مجلس و متولیان فرهنگ کشور است‌ که‌ سالیان سال در مورد تولید محتوای ایرانی اسلامی کوتاهی کرده و به بخش خصوصی در این بخش کمک نکردند، برنامه و رغبتی هم نداشتند. حالا می‌گویند باید صورت مسئله را پاک کنیم چون فضای مجازی فرهنگ خارجی را به کشور وارد می‌کند.

وی افزود: دانش، علم و فناوری در این فضا منتقل می‌شود. اگر یک صفحه در اینستاگرام ۵۰ هزار  فالور داشته باشد، به این معنا است که صاحب آن صفحه می‌تواند یک کسب وکار داشته باشد و درآمدی برای خود ایجاد کند. شبکه‌های دیگر اجتماعی مانند فیس بوک، تلگرام، یوتیوب و… نیز ابزارهایی هستند که می‌توان در آنها ظرفیت‌های مختلف کشور در حوزه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و اقتصادی به همه دنیا معرفی کرد.

طلایی خاطرنشان کرد: کسانی که در این حوزه سرمایه‌گذاری می‌کنند نباید به دنبال این باشند که رقبای خارجی خود را حذف کنند. امروز کلاب هاوس که در ایران بسیار جدید است، مجرایی شده تا همه برای ایراد نظرات خود استفاده می‌کنند. چرا ما قبل از این مجموعه‌های مشابه را به وجود نیاورده‌ایم؟

وی با اشاره به تاثیر این موضوع بر صادرات غیرنفتی کشور گفت: همه این شبکه‌ها ابزار هستند و با آنها انتقال دانش رخ می‌دهد. پیام‌رسان‌ها یا شبکه‌های اجتماعی که امروز به صورت میلیاردی یا چند صد میلیونی کاربر دارند، ابزار مناسبی برای توسعه اقتصاد کشور هستند. دوستان تعهد می‌کنند که در صورت اجرا کردن این طرح به توسعه و صادرات غیرنفتی آسیبی وارد نمی‌شود؟

طلایی اضافه کرد: از طرف دیگر چرا این موضوعات با بخش خصوصی مطرح نشده است؟ چرا مردم اقناع نشدند؟ چنین طرحی با این فوریت در مجلس پیگیری شده و مشمول اصل ۸۵ می‌شود؟ این محدودیت دیوار کشیدن به دور خودمان است، با آن به خود آسیب زده و خود را تحریم می‌کنیم. در نهایت هم بیشترین آسیب به اقتصاد کشور وارد می‌شود.

رییس کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق بازرگانی ایران بیان کرد: نمی‌توان امروز گفت که ما به فناوری اطلاعات و فضای مجازی وابسته نیستیم چون تاثیر آن را در بخش‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور شاهد هستیم. مگر می‌شود ما از اقتصاد دیجیتال صحبت کنیم بدون اینکه با دنیا در ارتباط باشیم؟

وی با اشاره به مشکلات اقتصادی موجود گفت: برای اقتصاد کشور در حال حاضر رمقی باقی نمانده و مشکلات فراوانی دارد، بخش دیجیتال اقتصاد را با هم با این تصویب حذف می‌کنند. مگر اقتصاد دیجیتال مفهوم و معنای دیگری دارد؟ آیا باید برای هر مسئله‌ای دور خودمان دیوار بکشیم؟ شاهد دیگر این موضوع هم مسئله خودرو است. ما واردات خودرو را به کشور ممنوع کردیم و اجازه دادیم چند خودروساز بی‌کیفیت‌ترین خودروها را در کشور تولید کنند نتیجه آن را هم شاهد هستیم.

طلایی افزود: ما در آینده‌ای نزدیک صنعت بلاک چین را خواهیم داشت، باید برای اسناد تجاری با دنیای بیرون از ایران ارتباط برقرار شود. این کار دیوار کشیدن دور خودمان است.

وی در پایان خاطرنشان ساخت: امیدوارم که طراحان این طرح نگاهی به عملکرد فرهنگی خود داشته باشند و ببینند که در طی سال‌های گذشته چه برنامه‌های فرهنگی را داشتند. امیدوارم این مجموعه‌ها دوراندیشی به دست بیاورند و از تصویب این طرح جلوگیری کنند.

آتش‌انداختن به روی سرمایه‌ی هزاران نفر/ فرزند کدامیک از نمایندگان بیکاری را تجربه کرده است؟

یک سال و اندی از شیوع کرونا می‌گذرد؛ بسیاری از افراد در سال کرونا بیکار شده‌اند و بسیاری از کسب و کارها از رونق افتاده‌اند، اما در همین دوران سخت هم عده‌ای توانستند به مدد شبکه‌های اجتماعی کسب و کارِ بی‌رمقِ خود را رونق دهند و عده‌ای نیز در بازار کار آنلاین، شغلی برای خودشان دست و پا کردند تا روزگار سخت خود را بگذرانند.

«کرونا که آمد بعد از مدتی از کارم اخراج شدم. کارفرما می‌گفت اوضاع مالی شرکت خراب شده و نمی‌تواند همه را نگه دارد. از فردای همان روز دنبال کار گشتم. فکر می‌کردم برای من که فارغ التحصیل کامپیوتر هستم و مسلط به زبان انگلیسی کار راحت پیدا می‌شود اما هر چه گشتم کار مناسبی پیدا نکردم. نزدیک به چهار ماه بیکار بودم تا اینکه به پیشنهاد یکی از دوستانم یک صفحه‌ی فروش در اینستاگرام راه انداختیم؛ از مهاباد جنس آوردیم و در اینستاگرام فروختیم. اول سود کمی داشت اما بعد از کار روی صفحه و تبلیغات و هزینه کردن حالا درآمد ماهیانه‌ی نسبتا خوبی داریم.»

این‌ها را کسی می‌گوید که شبکه‌ی اجتماعی اینستاگرام برایش نه صرفا فضایی برای تفریح – آنطور که احتمالا نمایندگان مجلس می‌پندارند – که جایی برای کسب درآمد است. یکی از هزاران جوانی که از ظرفیت فضای مجازی برای اشتغال استفاده می‌کند.

او در خصوص طرح مجلس می‌گوید: «دلهره گرفته‌ایم! بعد از این همه هزینه و امید به گسترش کارمان در اینستاگرام حالا مجلس طرحی ریخته تا همین درآمد را هم از ما بگیرد. چرا باید هر روز ترس از دست دادن شغل داشته باشیم؟ یک روز کرونا می‌آید شغلمان را از دست می‌دهیم و یک روز هم با تصمیم مجلس آینده‌مان خراب می‌شود! فرزند کدامیک از نمایندگان مجلس مثل ما بیکاری را تجربه کرده است؟ مجلس به جای اینکه کاری کند تا اشتغال زیاد شود همین راه کسب درآمد را هم می‌خواهد از ما بگیرد.»

برای پیداکردنِ سوژه‌های این گزارش نیاز نیست راه دوری برویم؛ سرمان را که بچرخانیم دوروبرمان پُر است از افرادی که طرح صیانت از حقوق کاربران سرمایه‌ی آن‌ها را نابود و زندگی‌شان را مختل می‌کند.

«بخشی از هزینه‌ی زندگی‌مان با پولی تامین می‌شود که من از طریق فروش تولیداتم در اینستاگرام به دست می‌آورم. از سه سال پیش دیگر همسرم به تنهایی نتوانست از پس هزینه‌های زندگی، خرج بچه‌ها، اجاره خانه و قسط بربیاید برای همین من هم دست به کار شدم و کم کم توانستم کسب و کاری راه بیندازم. من نمی‌دانم مجلس با این طرح دقیقا می‌خواهد چه بلایی بر سرما بیاورد! مثل این می‌ماند که یکی بخواهد سرمایه‌ای که سال‌ها با خون و دل جمع‌کرده‌ای را آتش بزند.»

با اجرای طرح مجلس کسب و کارهای مجازی دومینووار دچار شوک و آسیب می‌شوند

عادل طالبی (عضو هیئت مدیره انجمن صنفی کسب و کارهای مجازی) در خصوص آسیبی که طرح مجلس به کسب‌وکارهای مجازی وارد می‌کند، گفت: مهم‌ترین تحولی که اینترنت ایجاد کرد این بود که اجازه داد هر فردی و در هر جایی به مخاطبان گسترده‌ای دسترسی داشته باشد. زمانی صاحبانِ کسب و کارهای خانگی نهایتا به محله و یا شهر کوچک خود دسترسی داشتند اما با اینترنت عملا دامنه‌ی دسترسیِ افراد در مقیاس وسیع گسترش پیدا کرد. اتفاقی که با اجرای این طرح می‌افتد این است که این دسترسی از بین خواهد رفت.  

عضو هیئت مدیره انجمن صنفی کسب و کارهای مجازی گفت: اتحادیه کسب و کارهای فضای مجازی بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار کسب و کار مجازی را به صورت مستقیم تعریف کرده است که البته این تعداد بسیار کمتر از آن چیزی است که در عمل وجود دارد. با این طرح تمام این کسب و کارها دچار مشکل خواهند شد.

طالبی با تاکید براینکه ما با اصل صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی مخالفتی نداریم، گفت: از ابتدای دهه‌ی ۸۰ که قانون تجارت الکترونیک شکل گرفت و بعد نیمه‌ی دوم دهه ۸۰ که مرکز توسعه تجارت الکترونیک شکل گرفت، ما معتقد بودیم که باید بیشتر روی این زمینه کار کرد و به شکل حرفه‌ای‌تر قوانین مرتبط را برای حمایت و صیانت از حقوق کاربران تنظیم کرد، اما اینکه بخواهیم در این مقطع تمام مشکلات حوزه‌ی فضای کسب و کار آنلاین را در قالب یک قانون حل کنیم و کمیسیونی تشکیل دهیم که برای همه‌ی شئونات زندگی مردم در فضای مجازی تصمیم بگیرد و هیچ راهی هم برای جلوگیری از آن وجود نداشته باشد، بسیار خطرناک است.

طالبی اظهار کرد: مدافعان این طرح معتقدند از آنجا که چین در اجرای چنین طرحی موفق بوده پس ما هم می‌توانیم آن را پیش ببریم اما این دوستان باید بدانند که چین وقتی این کار را انجام داد که تازه اینترنت آمده بود؛ آن‌ها از همان ابتدا پایه‌های آن را چیدند اما ما الان ۶۰میلیون کاربر اینترنت با دسترسیِ قابل قبول داریم و نمی‌توانیم به آن‌ها بگوییم آنگونه که مسئولان می‌پسندند از اینترنت استفاده کنید!

وی با بیان اینکه اجرای طرح مجلس باعث می‌شود تمام کسب و کارهای مجازی دومینووار دچار شوک و آسیب شوند، گفت: این کسب و کارها مخاطبان خود را از دست می‌دهند و شوک حاصل از این وضعیت را احتمالا تا دو – سه سال نمی‌توان برطرف کرد. باید توجه داشته باشیم که میزان تحمل و تاب‌آوری کسب و کارهای ما در شرایط اقتصادی کنونی به دو – سه سال قد نمی‌دهد؛ صاحبان بسیاری از این کسب و کارها اگر دو تا سه ماه درآمد نداشته باشند ورشکست می‌شوند بنابراین با اجرای این طرح ما با یک گستره‌ی ورشکستگی اقتصادی روبه رو خواهیم شد.

سخن آخر

طرح صیانت از حقوق کاربران را مجلس زمانی ارائه می‌دهد که مردم برای تامین نیازهای اولیه‌ی زندگی خود با مشکل مواجه هستند. طبق آمارهای رسمی در سال شیوع کرونا بیش از یک میلیون نفر شغل خود را از دست داده‌اند و حالا در شرایطی که مردم بیش از پیش با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کنند مجلس به اسم صیانت از حقوق کاربران می‌خواهد بر این آمار بیفزاید.

درک اینکه در دوره‌ی بحران اقتصادی، فضای مجازی نقطه‌ی اتکای بسیاری برای رونق بازار خود و راه‌اندازی کسب و کارشان است، کار سختی نیست اما آیا بهارستان نشینان این را نمی‌دانند؟ اگر قرار نیست مردم از اجرای چنین طرحی منتفع شوند پس آن‌ها به نفع چه کسانی چنین تصمیماتی را می‌گیرند؟