فعالسازی مناطق آزاد در چارچوب سیاستهای وزارت اقتصاد، جذب سرمایهگذار خارجی را بهدنبال دارد
تجارتنیوز نوشت: مناطق آزاد تجاری-صنعتی همواره بهعنوان دروازههای ارتباطی ایران با اقتصاد جهانی شناخته میشوند. ظرفیتهایی که در صورت بهرهبرداری صحیح، میتوانند نقش کلیدی در جذب سرمایهگذاری خارجی، انتقال تکنولوژی، افزایش اشتغال و رونق تجارت بینالمللی ایفا کنند. با این حال، سالها نگاه درآمدی و خودگردانی به این مناطق، مانع از تحقق اهداف اصلی تاسیس آنها شده بود.
در ماههای اخیر، وزارت اقتصاد با درک این مشکل ساختاری، دست به مجموعه اقداماتی زده است که میتواند افق تازهای پیش روی مناطق آزاد بگشاید. تغییرات مدیریتی (که با برکناری رضا مسرور از دبیری شورای عالی مناطق آزاد کلید خورد)، بازنگری در قوانین و تلاش برای تغییر نگاه سیستمی به این مناطق، از جمله گامهایی است که میتواند آغاز تحولی جدی در کارکرد مناطق آزاد باشد.
ظرفیت مناطق آزاد در ایران به دلیل محدودیتهای تحریم، با مشکل مواجه شده است
مرتضی عزتی، کارشناس اقتصادی با تبیین کارکرد اصلی مناطق آزاد بیان کرد: «مناطق آزاد به صورت کلی زمینهایی هستند که کشورها برای فعالیت آزادانهتر کشورهای خارجی ایجاد میکنند. گاهی شهروندان داخلی نیز به آنجا میروند و از ارتباطات بینالمللی برای فعالیت اقتصادی استفاده میکنند. این دو مبنای اساسی مناطق آزاد است.»
عزتی افزود: «در ایران به دلیل محدودیتهای تحریم، این ظرفیت با مشکل مواجه شده، اما به صورت اساسی ظرفیت خوبی برای برقراری ارتباطات بینالمللی وجود دارد.»
نگاه غلط خودگردانی و درآمدزایی برای دولت، ضربه اساسی به مناطق آزاد زده است
این کارشناس اقتصادی با اشاره به مشکل اساسی در مدیریت مناطق آزاد گفت: «مدیران این مناطق و حتی برخی از مدیران کشور، مناطق آزاد را بهعنوان یک منبع درآمدی در نظر میگیرند که کار بسیار اشتباهی است. مناطق آزاد مناطقی نیستند که درآمد برای دولت ایجاد کنند؛ آنها برای استفاده از ظرفیتهای بینالمللی و توسعه اقتصادی ایجاد شدهاند. نگاه غلط خودگردانی و درآمدزایی برای دولت، ضربه اساسی داخلی به مناطق آزاد زده است.»
اساسا مشکل مناطق آزاد، مشکل ساختاری است
عزتی گفت: «در این بین، تغییرات مدیریتی به تنهایی کافی نیست. در این مناطق ساختار اشکالدار است. یک مدیر ممکن است بهتر و دیگری ضعیفتر عمل کند، اما اساسا مشکل مناطق آزاد، مشکل ساختاری است. سیستمی که در کشور حاکم بوده است، به مناطق آزاد بهعنوان سکوی جهش ارتباط با خارج و جذب سرمایهگذاری نگاه نمیکند.»
وزارت اقتصاد با اصلاح رویکردها و تقویت نگاه توسعهای میتواند گام موثری در فعالسازی پتانسیل مناطق آزاد بردارد
این کارشناس اقتصادی در پاسخ به این پرسش که وزارت اقتصاد چگونه میتواند بهرهوری مناطق آزاد را افزایش دهد، گفت: «این مناطق اساسا برای این ساخته شدهاند که تسهیلات و امکانات گستردهای به سرمایهگذاران خارجی بدهند و آنها را جذب کنند. اگر وزارت اقتصاد با اصلاح رویکردها و تقویت نگاه توسعهای، این جنبهها را در اولویت قرار دهد، میتواند گام مؤثری در فعالسازی پتانسیل مناطق آزاد بردارد.»
منافع سرمایهگذاری در مناطق آزاد شامل ایجاد اشتغال، رونق اقتصادی، انتقال تکنولوژی و افزایش ارتباطات اقتصادی خارجی است
عزتی تأکید کرد: «منافع این سرمایهگذاریها شامل ایجاد اشتغال، رونق اقتصادی، انتقال تکنولوژی و افزایش ارتباطات اقتصادی خارجی است. کشور نفع بلندمدت را از این راه میبرد. اگر به این سمت حرکت کنیم، میتوانیم به اهداف تاسیس مناطق آزاد دست پیدا کنیم.»
